bVI
sLYa hY bMdf. iesy iPkry nUM ies qrHF vI ikhf
jf skdf hY ik bMdf bhuq hI kuwqI sLYa hY. pr jdoN qwk
qF ieh gwl sB bMidaF leI khI jf rhI hovygI AudoN qwk
koeI Prk nhIN pYNdf. sB iehI smJdy hn ik Aus nUM
kuwqI sLYa nhIN ikhf jf irhf sgoN iksy hor nUM ikhf
jf irhf hY. ijAuN hI iksy iewk bMdy bfry ieh gwl khI
jfvy iqAuN hI puafVf pY jfxf hY. iesy leI hI isafxy
sfrI lokfeI nUM hI afpxI gwl ivwc vlyHt ky gwl kih vI
jFdy hn pr brI vI ho jFdy hn.
clo
BivwKbfxI krIey. AuzdI AuzdI Kbr afeI hY ik muwK
mMqrI ny huxy qoN hI agly sfl PrvrI ivwc hox vflIaF
aglIaF ivDfn sBf coxF qoN bfad bxn vflI iksy sMBfvI
hflq leI iqafrI krnI ČurU kr idwqI hY. koeI vI
isafsqdfn afpxI hfr AudoN qwk nhIN kbUldf jdoN qwk
Aus dy zwibaF dI igxqI nhIN ho jFdI. pr Kqrf qF bixaf
hI rihMdf hY ik pqf nhIN lok aglI vfrI ijqfAuNdy hn
ik nhIN. mwuK mMqrI ny lokF nfl kIqy vfady qF pUry
kIqy nhIN. ies leI Aus dI pfrtI dI hfr ho vI skdI hY.
pqf
lwgf hY ik muwK mMqrI ny pMjfb dIaF jylHF nUM suDfrn
leI iewk vwzI rkm jfrI krn dy gupq hukm idwqy hn aqy
jylH mihkmy nUM aKvfieaf hY ik jylHF ivwc eynf suDfr
kIqf jfvy ik jdoN coxF qoN bfad AunHF dI pfrtI dy
vrkrF nUM AuWQy rihxf pvy qF AunHF nUM qklIPF df
sfhmxf nf krnf pvy. jylHF dy kmiraF ivwc pwKy lfAux,
nvIaF lYtrInF bxfAux, jylHF dIaF izspYNsrIaF ivwc
dvfeIaF aqy zfktrF dIaF izAUtIaF lfAux aqy sB qoN vwD
ey klfs jylHF leI zfk bMgilaF nUM cusq drusq krn dy
gupq hukm idwqy hn.
cyqy
rhy ik afpxI hkUmq dy afKrI sfl ipClI akflI srkfr dy
muwK mMqrI sRI bfdl ny vI jylHF dy suDfr leI do kroV
rupey afKrI sfl dOrfn hI jfrI kIqy sn. bhuqy akflI
vrkrF nUM qF loV nhIN peI pr sRI bfdl aqy AunHF dy
puwqr nUM pitaflf dI jylH ivwc jLrUr kuJ idn rihxf
ipaf sI. hux iehI puafVf amirMdr isMG leI vI pY skdf
hY. AuNj AunHF nUM eynI qswlI rihxI cfhIdI hY ik jy
muwK mMqrI dI kursI vwzy bfdl kol hI rhI qF AunHF nuM
kuJ nhIN jy hoxf ikAuNik AunHF nUM hAU pry krn dI
purfxI isafsI afdq hY. pr jy ikqy Coty bfdl kol af
geI qF Auh jLrUr hI bdly lvygf.
amirMdr
leI puafVf vI Ausy afDfr AuWqy pYxf hY ijs AuWqy Aus
ny bfdl nUM aMdr kIqf sI. Auh hY iBRsLtfcfr. pMjfb
ivwc awj kwlH iBRsLtfcfr qoN ibnF hor koeI vI mfmlf
njLrIN nhIN pYNdf. luiDafxf dy istI sYNtr dI jdoN vI
jFc akflIaF ny krvfeI AudoN hI iesdIaF pYVF amirMdr
dy Gr qwk phuMc jfxIaF hn.
Drm
aqy isafsq df ijMnf puafVf hY Enf hor iksy gwl df
nhIN pYNdf. muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG ny afpxy
isafsI ivroDIaF nUM mfq dyx leI iewk hor sfbkf kFgrsI
muwK mMqrI igafnI jLYl isMG vflI nIqI apxfeI rwKI hY.
Auh nIqI ieh hY ik akflIaF dI isafsI tYrytrI nUM hI
agvf kr ilaf jfvy. igafnI jLYl isMG ny afpxI hkUmq dy
pMj sflF ivwc iswK Drm dy mwudy lY ky akflIaF kol
koeI muwdf hI nhIN sI Cwizaf. iehI kuJ kYptn vI krdf
af irhf hY.
ies
dI pihlI knso AudoN imlI sI jdoN sRI afnMdpur sfihb
ivwc bx rhy ajUby nUM pUrf krn df aYlfn krdy hoey
muwK mMqrI ny ies leI zyZ sO kroV rupeIaf jutfAux dy
nfl nfl ies nUM CyqI qoN CyqI pUrf krn df aYlfn kIqf.
akflIaF nUM icwq cyqf vI nhIN sI ik AunHF df ieh
prfjYkt ies qrHF agvf kr ilaf jfvygf. dUjI kfrvfeI
ieh hoeI ik sfihbjLfdf ajIq isMG dy jnm idn nUM sRI
pfAuNtf sfihb ivwc mnfAux leI kYptn Aucycy qOr AuWqy
phuMcy aqy gurduafrf sfihb dI pRbMDkI kmytI ny AunHF
nUM nf isrP isropf hI idwqf sgoN AunHF dy irafsqI
ipCokV dy gux vI gfey. ies qoN bfad qF srkfr ny hr
iswK sLqfbdI mnfeI aqy DUm Dfm nfl mnfeI.
cyqy
rhy ik muwK mMqrI bxn qoN qurq bfad jdoN amirMdr isMG
sRI drbfr sfihb aMimRqsr mwQf tykx gey sn qF AunHF
nUM isropf nhIN sI idwqf igaf. kYptn amirMdr isMG
vloN iswK pMQ dy mfmilaF ivwc idlcspI lYx kfrn akflI
buKlf gey aqy AunHF nUM pqf nhIN lwg irhf sI ik kI
krn.
ijvyN
igafnI jLYl isMG ny pMj sfl qwk akflIaF nUM awgy lfeI
rwiKaf, kYptn ny vI AuvyN hI krn dI pUrI vfh lfeI.
iehI kfrn hY ik akflI cfr sflF ivwc koeI vI morcf
nhIN lf sky hflF ik pihlF Auh jdoN vI swqf ivwcoN
bfhr huMdy sn AudoN hI morcf lf bihMdy sn. aYqkIN
pMjfb ies iksm dy puafVy qoN bicaf hI irhf hY. pr
iesdf arQ ieh nhIN ik pMjfb ivwc iksy iksm df koeI
puafVf nhIN ipaf. akflIaF nUM pMjfb asYNblI dy afKrI
sLYsLn ivwc hMgfmf kr ky aqy srkfr ny AunHF sfry
akflIaF nUM sdn ivwcoN muawql kr ky pMjfbIaF df kfPI
mnorMjn kIqf.
ies
qoN pihlF vI keI vfrI asYNblI ivwc iesy qrHF dy
hMgfmy huMdy rhy hn pr eyzf puafVf kdI nhIN sI ipaf
ijwzf aYqkIN pY igaf. jo kuJ pMjfb asYNblI ivwc
hoieaf Auh nvF nhIN sI pr ies nUM iksy vI qrHF aqy
iksy vI siQqI ivwc jfiejL nhIN Tihrfieaf jf skdf.
ies
dy iewk qoN vwD kfrn hn. pihlf kfrn qF iehI hY ik
lokF dy cuxy hoey pRqIinDF qoN iewk Kfs iksm dy vqIry
dI afs kIqI jFdI hY. Auh vqIrf sLfiesqgI vflf aqy
ijLMmyvfrI vflf hoxf cfhIdf hY. afKrkfr Auh lokF dy
cuxy hoey numfieMdy hn aqy lok afs krdy hn ik Auh sdn
ivwc AunHF dI afvfjL bxn nf ik sfDfrn anpVHF vFg
hwlfguwlf krn.
ijnHF
lokF df cyqf cMgf hY AunHF nUM sfZy cfr sfl pihlF
pMjfb asYNblI dy pihly bjt sYsLn df vI cyqf hoxf hY.
Aus bjt sYsLn dy pihly hI idn nf isrP akflI dl dy
ivDfiekF ny hI isry dI huwlVbfjLI kIqI sI sgoN
kFgrsIaF ny vI sdn dI sLfn qoN nIvIaF keI gwlF kIqIaF.
iewQy
ieh gwl kihxI kuQF nhIN hovygI ik akflI srkfr smyN
ieh akflI hI sn ijhVy kFgrsIaF nUM hI nhIN sgoN sB
nUM hI slfhF idwqf krdy sn ik sdn ivwc ikvyN ivhfr
krnf cfhIdf hY. iehI slfhF hux kFgrsIey akflIaF nUM
dy rhy hn aqy awgoN sfl dy sfl iehI islislf cldf hI
rihxf hY.
pMj
sflF qwk akflI dl dI srkfr nUM ies qrHF dI ivroDI iDr
df sfhmxf nhIN sI krnf ipaf ikAuNik AunHF kol bhuq
vwzI bhusMmqI sI. ivroDI iDr nF mfqr hI sI. iPr vI
pMj sflF dOrfn ies qrHF dI huwlVbfjLI dI koeI Gtnf
nhIN sI vfprI ijs qrHF dI akflIaF ny bjt sYsLn dy
pihly hI idn aqy ivDfn sBf dy afKrI sYsLn ivwc kr
idwqI.
ivDfiekF
nUM ieh nhIN Buwlxf cfhIdf ik asYNblI dy iewk iewk
imMt AuWqy keI hjLfr rupey Krc afAuNdf hY aqy ieh
Krcf lokF qoN Augrfhy tYksF ivwcoN Kricaf jFdf hY. pr
lgdf hY ik Auh qF KjLfny nUM Krfb krn aqy lwutx leI
hI sdn ivwc afAuNdy hn. aijhI hflq ivwc ieh ikvyN ho
skdf hY ik Auh iksy puafVy qoN dUr rihx dI slfh mMnx?
afm
ipMzF ivwc koeI nf koeI jLnfnI jF koeI nf koeI bMdf
aYsf huMdf hY ijhVf koeI nf koeI puafVf KVHf krI hI
rwKdf hY. ies iksm dy lokF nUM puafVy hwQf jF puafVy
hwQI kihMdy hn. ienHF lokF dy pyt ivwc AudoN qwk rotI
nhIN pcdI jdoN qwk ieh koeI lVfeI nf krvfeI rwKx.
iehI hfl isafsI nyqfvF df vI hY pr Auh bhuq hI puafVy
pfAuxy huMdy hn ikAuNik ijwQy puafVf hY AuWQy nyqf hY.
ies sbMD ivwc ipCly idnIN iewk aKbfr dI Kbr dI surKI
bhuq hI kmfl dI sI: awg lf ky Plfxf kMD AuWqy. idloN
sLfbfsL inklI. ieh Plfxf koeI hor nhIN sgoN ielfky df
aYm aYl ey sI.
iesy
leI gwl ijwQoN ČurU kIqI sI, AuWQy hI Kqm krdf hF ik
bMdf bhuq kuwqI sLYa hY. zwbU nUM kMD AuWqy cVHnf
afAuNdf hY. Auh pYr pYr AuWqy puafVy pfAuNdf hY aqy
kMD AuWqy jf cVHdf hY.
*****
#412, sYktr 30ey, cMzIgVH.
E mail: dalbirsingh50@yahoo.com
******
(30 akqUbr 2006)