kI mjLhb aqy ivigafn ivckfr swcI-muwcI
krVf ivroD mOjUd hY? kI mjLhb nUM ivigafn AulMG skdf
hY? iehnF svflF dy jvfbF ny sdIaF qoN qkVy vwzy JgVy
KVHy kIqy hn, aqy asl ivc, qlKL lVfeIaF nUM jnm idwqf
hY. iPr vI, myry mn ivc koeI sLwk nhIN hY ik donoN
hflqF ivc iek sLFq-icwq qrk iehnF svflF df AuWqr
nhIN' ivc suJfa skdf hY. ies smwisaf dy
hwl nUM AulJfAux vflI gwl ieh hY ik jdoN bhuq sfry
lok ies gwl qy CyqI hI sihmq ho jFdy hn ik
ivigafn df kI arQ hY qF Aus smyN AuhnF
lokF df mjLhb dy arQ bfry sihmq hoxf
musLkl ho jFdf hY.
ijwQoN qwk ivigafn df sbMD hY,
asIN ies mqlb leI cMgI qrHF ivafiKaf kr skdy hF ik
ieh igafn-ieMdrIaF dy anuBvF ivckfr nym anusfr
sbMDF dI Koj vwl ivDIbwD soc dI syD hY. ivigafn
PLorI qOr qy igafn pYdf krdf hY aqy aprqwK rUp
ivc aml dy sfDn pYdf krdf hY. jy agfAUN insLicq
insLfny sQfpq hn qF ieh ivDIbwD kfrj vwl syD idMdf hY.
insLfny sQfpq krn aqy muwl dy ivvrn iqafr krn dy
krqwv, ivigafn Kyqr ivc afAuNdy hn. bysLwk ieh TIk hY
ik ivigafn kfrnmeI sbMDF nUM smJx dI hwd qwk
mhwqvpUrn nqIjy kwZ skdf hY ijnHF df sbMD insLfny aqy
AuhnF dy muwlF pRqI sMgqI aqy asMgqI df huMdf hY
prMqU insLfinaF aqy muwlF pRqI suqMqr aqy mUl
ivafiKafvF ivigafn dI phuMc qoN bfhr hn.
dUjy pfsy, mjLhb dy sbMD ivc
mnuwK dI ivafpk rUp ivc sihmqI ho jFdI hY ik mjLhb df
sbMD insLfinaF aqy muwlF nfl hY. afm qOr qy
mjLhb mnuwKI soc aqy aml df Bfvk afDfr hY, jy ieh soc
aqy aml, mnuwKI nslF dy amoV jwdI suBf nhIN hn.
ivafpk kudrq pRqI mnuwK dI mnoibrqI nfl mjLhb df sbMD
hY. ieh mnoibrqI ivakqIgq aqy BfeIcfrk ijLMdgI, aqy
prspr mnuwKI irsLiqaF leI afdrsL sQfpq krdI hY. mjLhb
rvfieq AuWqy iswiKaf ivDI dy asr duafrf iehnF afdrsLF
dI pRfpqI leI jqnsLIl huMdf hY aqy keI afsfnI nfl
gRihn kIqy jfx vfly ivcfrF aqy kQfvF (mhFkfiv aqy
imwQF/klpq kQfvF) dy ivkfs aqy hukm-nfimaF duafrf vI
pRBfv pfAuNdf hY. ieh ivcfr aqy kQfvF dy ibafn,
svIkfr kIqy afdrsLF dI syD anusfr muwl aqy aml AuWqy
vI pRBfv pfAuNdy hn.
Dfrmk rvfieqF df ivsLf kQfvF jF
prqIkF duafrf hY ijs df ivigafn nfl ivroD pYNdf hY.
ieh JgVf AudoN KVHf huMdf hY jdoN afdrsLF dy mjLhbI
BMzfr ivc AuhnF ivisLaF qy hwTDrmI nfl ibafn
idwqy jFdy hn ijhVy ivsLy ivigafn dy Kyqr nfl sbMD
rwKdy hn. so, ies kr ky, bhuq jLrUrI hY ik aslI mjLhb
nUM bcf ky rwKx leI ajyhy ivroDF qoN bicaf jfey
ikAuNik ieh ivroD, asl ivc, mjLhbI insLfinaF dI pYrvI
krn leI jLrUrI nhIN huMdy.
kQfvF nUM kwZ ky, jdoN asIN
mOjUdf iBMn-iBMn mjLhbF nUM AuhnF dy jLrUrI qwqv nUM
aDfr mMn ky socdy hF qF mYnUM mUl rUp ivc AuhnF
mjLhbF ivc afpsI koeI PLrk nhIN lgdf ijvyN asIN
sfpyKvfdIaF dy hmfieqIaF (rYilitivst) jF afm lok-mwq
nUM smJdy hF. ieh koeI hYrfnI vflI gwl nhIN hY. iksy
iPLrky dI sdfcfrk mnoibrqI leI, ijs dI mjLhb hfmI
Brdf hY, smuwcy BfeIcfry aqy ies dy lokF dy mfnisk
sMquln aqy jIvn sLkqI dI, slfmqI aqy bVHfvy leI
AudysL dI hmysLf loV hY, nhIN qF Auh BfeIcfrf XkInI
qOr qy qbfh ho jfeygf. ijhVf BfeIcfrf JUT,
bdnfmI, DoKf aqy hwiqafvF df hfmI hY, Auh BfeIcfrf
bhuqf smF ijAuNdf nhIN rih skdf.
iPr vI, jdoN asIN iksy KLfs siQqI
df sfmHxf krdy hF qF ieh PLYslf krnf koeI afsfn kMm
nhIN huMdf ik kI cfhIdf hY aqy iks gwl qoN bcxf hY,
ijvyN ies gwl df PLYslf krnf aOKf hY ik iksy icwqr jF
sMgIq nUM iks gwl ny aqI suMdr bxfieaf hY. koeI gwl
hY ijs nUM ivvyk buwDI nfl smJx nfloN anuBv rfhIN
smJxf sOKf hY. eysy qrHF, mnuwKqf dy sdfcfrk pwK dy
mhfn prcfrk, iek qrHF nfl, jIvn jugqI ivc bhuq klfqmk
buwDIjIvI sn. bhuq hI muZly AupdysLF, ijhVy jIvn dI
kfiemI aqy byloVy sMqfp qoN bcx leI iswDy qOr
qy pryrq huMdy hn, qoN ielfvf, keI hor AupdysL
hn ijhVy jLfhrf qOr qy bysLk mUl AupdysLF nfl
iblkul anurUp nhIN huMdy prMqU kuC vI hovy, asIN
AuhnF nUM bhuq mhfnqf idMdy hF. imsfl dy qOr qy
kI scfeI, ibnF sLrq hfsl kIqI jfey BfvyN sfiraF leI
ies dI pRfpqI aqy phuMc vfsqy krVI Gflxf krnI pvy aqy
KLusLI dI vwzI kurbfnI dyxI pvy? ies qrHF dy bhuq
sfry svfl hn ijnHF df qrksLIl idRsLtIkon anusfr AuWqr
nhIN idwqf jf skdf jF iblkul hI nhIN idwqf jf skdf.
hF, mYN ieh nhIN socdf ik kiQq sfpyKvfdI (rYilitivst,
prspr-sbMDvfdI) idRsLtIkon TIk hY, Aus smyN vI nhIN
jdoN sfzf ies qoN vI ijLafdf sUKm sdfcfrk PLYsilaF
nfl ivhfr pYNdf hY.
jdoN asIN bhuq hI muZly Dfrmk
AupdysLF dy idRsLtIkon anusfr ajoky swiBak mnuwKqf dy
aslI jIvn dIaF hflqF bfry socdy hF qF afdmI jo kuC
dyKdf hY, Aus nUM dyK ky, Aus nUM bhuq hI Gor aqy
duwKdfiek inrfsLf dI Bfvnf df qjrbf huMdf hY. ikAuNik,
mjLhb qF lokF aqy BfeIcfry ivcfly BrfqrI ipafr insLcq
krdf hY pr aslI njLfrf myl-imlfp dI QF qy iek
jMg dy mYdfn df idRsL pysL krdf idKfeI idMdf hY. hr
pfsy, afrQk aqy rfjsI jIvn ivc muwK Drm df, afpxy
sfQI-BfeI dI hfnI rfhIN bVI byrihmI nfl sPlqf leI
jLor mfrnf hY. skUl ivc vI mukfly-bfjLI dI Bfvnf cldI
hY aqy, mnuwKI BfeIcfry aqy sihXogqf dIaF sfrIaF
BfvnfvF nUM qbfh krdI hY. mukfbly-bfjLI dI Bfvnf,
AupjfAU aqy ivcfrsLIl kMm dy ipafr ivcoN sPlqf pYdf
nhIN kIqI jFdI, blik inwjI lflsfvF ivcoN aqy nf-svIkfry
jfx dy zr qoN pYdf kIqI jFdI hY.
keI inrfsLfvfdI lok hn. Auh ieh
socdy hn ik ajyhI hflq ivc, mnuwKI suBf asl ivc
jnmjfq kfrn hY. ijhVy lok ajyhy ivcfr pysL krdy hn,
Auh lok aslI mjLhb dy vYrI hn, ikAuNik Auh ies qrHF
df iesLfrf idMdy hn ik Dfrmk iswiKafvF klpq afdrsL hn
aqy mnuwKI mfmilaF ivc agvfeI dyx dy kfbl nhIN hn.
prMqU, keI kiQq afidvfsI swiBafcfrF ivc smfjk ZFcy dy
aiDaYn ny bhuq hwd qwk pRkfsL pfieaf hY ik ajyhf
inrfsLfvfdI ivcfr pUrn qOr qy inrmUl hY. ijs
iksy nUM vI ies ivsLy nfl vfsqf hY, Aus leI mjLhb df
aiDaYn krn vfsqy iek bhuq vDIaf ikqfb hY. Auh hY,
ruQ bYinizkt1 dI ikqfb, pYtrnjL
afPL kwlcr ijs ivc pvYblo2
ieMzIanjL bfry drj ilKq hY aqy ies nUM pVHn leI
slfh idwqI jFdI hY. jIvn dIaF bhuq musLkl hflqF ivc,
ies kbIly ny mukfblybfjLI dI Bfvnf dy nuksfn qoN
Cutkfrf idvfAux aqy ies ivc ijLMdgI dy sMjmI aqy
sihXogI gux Brn dy musLkl kMm nUM spsLt qOr qy
kfmXfbI nfl nypry cfiVHaf hY. AuhnF ny ieh kMm iksy
bfhrI dbf qoN suqMqr ho ky kIqf aqy suKF nUM vI AuQl-puQl
nhIN hox idwqf .
eyQy ijs qrHF mjLhb dI ivafiKaf
kIqI geI hY, Aus df iesLfrf ivigafn df mjLhbI
mnoibrqI qy inrBr hoxf hY. ieh iek irsLqf hY
ijs nUM sfzy pdfrQvfdI-BfrU Xuwg ivc bVI asfnI nfl
njLr aMdfjL kIqf jFdf hY. ijwQy ieh gwl swc hY ik
ivigafnk iswty mjLhb aqy sdfcfrk ivcfrF qoN iblkul
suqMqr hn, AuWQy Auh sfry ivakqI, ijnHF dy asIN
ivigafn dIaF mhfn rcnfqmk prfpqIaF vfsqy irxI hF,
aslI mjLhb dI Dfrnf nfl rMgy hoey sn. AuhnF dI Dfrnf
sI ik sfzf ieh sMsfr ajyhf hY ijhVf igafn vfsqy
qrkvfdI jqn leI sMpUrn hY aqy smrwQ hY. jy ieh Dfrnf
blvfn BfvpUrn nf huMdI, aqy jy igafn dIaF KojF kr rhy
lok sipnojL3 dy amor zI
ientlYkcUal (The intellectuAl love tofArds God,
rwb vwl buwDImfn ipafr) qoN pryrq nf huMdy qF Auh
musLkl nfl axQwk lgn dy Xog huMdy. ieh kyvl axQwk lgn
hI hY ijhVI mnuwK nUM mhfn prfpqIaF hfsl krn dy Xog
bxfAuNdI hY.
Source
English Script: http://www.sacred-texts.com/aor/einstein/einsci.htm (With Courtesy)
PLuwt not:
1[ bYinizkt ruQ PLultn: (1887 1948) ieh iek
amrIkn aOrq mfnv-ivigafnI sI ijs ny amrIkn afid-vfsI
aqy jpfnI swiBafcfrF df aiDaYn kIqf.
2[ pvYblo: 25 amrIkn afid-vfsI
kbIilaF ivcoN koeI vI kbIlf hovy, Aus nUM pvYblo
boldy hn. ieh inAU mYksIko dy AuWqrI aqy pwCmI Bfg,
aqy aYrIjLonf dy AuWqrI-pUrbI ihwsy ivwc pwky qOr
qy ipMzF ivc rihMdy sn. iehnF dy Gr pwQrF dy
bxy hoey sn. keI mkfn pMj mMijLlf vI sn. pvYblo df
arQ hY, pvYblo kbIilaF df sQfeI ipMz. ieh lok BFzy
bxfAux, tokry-tokrIaF bxfAux, buxn aqy Dfq dy kMm ivc
mfhr sn.
3[ sipnojL: (1632 1677)
hflYNz df iek pRiswD zwc dfrsLink aqy Drm-sLfsqrI sI.
ies dI rwb pRqI msLhUr ikrq aYiQks hY.
anuvfdk: dljIq isMG, aYzimMtn
(780) 989 - 2977
(26 aprYl 2006)
*****
dljIq
isMG, aYzimMtn, knyzf
(Daljit Singh Rakhra)
1107 10149 Saskathewan Drive
Edmonton AB T6E 6B6
Canada
Phone: (780) 989 - 2977
ies lVI
dy sfry lyK pVHn leI kilwk kro:
albrt afienstfien
mjLhb aqy ivigafn (2)
mjLhb aqy ivigafn (3)
mjLhb aqy ivigafn (4)