mjLhbF dI afm bolI hY ik mjLhb
iewk ivsLvfs hY. ies ivwc qrk leI koeI QF nhIN hY.
dlIl/ivvyk df koeI arQ nhIN hY. jo kuJ ikqfb ivwc
iliKaf hY, rwbI PLrmfn hY. pr svfl AuWTdf hY ik kI
ieh gwl TIk hY? kI ivsLv Br ivwc swiBaqf dI
AusfrI dy nfl nfl vyly dy mjLhb ijnHF ivwc isrPL
ivsLvfs hI sI Tihr sky hn? kI kfrn hY ik pRfcIn-kfl
dy mjLhbF df awj Kurf-Koj vI nhIN lwB irhf? kI ies
ivigafnk Xuwg ivwc mjLhb dI ieh gwl ik mjLhb ivwc
ivsLvfs hI sB kuJ hY kih ky sfiraf jf
skdf hY?
ivigafn pUrn qOr qy qrk dI
buinafd qy KVHf hY. mjLhb ijhVf dlIl qoN
ienkfrI hY, kI ivigafnk soc df mukfblf kr skygf? mjLhb
nUM afpxy ivwc qrk df aDfr bxfAuxf hI pvygf. ijhVf
mjLhb afpxI gwl leI qrk-pUrn dlIl pysL nhIN kr skdf,
icrkfl itk nhIN skygf aqy bIqy simaF dy kuwK coN
inkly mjLhbF dI qrHF smyN dI buwkl ivwc alop ho
jfeygf. isrPL AuhI mjLhb afpxf dfavf jmf
skygf jo dlIl qy pUrf AuWqrygf. ivigafnk Xuwg
qyjLI nfl awgy vwD irhf hY. lokF dI soc ivigafnk bxdI
jf rhI hY. ikMqU-pRMqU-ikAuN vrgy svfl afm ho gey hn.
awj df nOjvfn mjLhb qoN dUr Bwjdf jf irhf hY ikAuNik
mjLhb Aus dy svflF df jvfb qrk-pUrn nhIN idMdf. mjLhb
isrPL aMD-ivsLvfs bx ky rih igaf hY. dlIl hY nhIN.
asIN dyKdy af rhy hF ik mudq qoN
mjLhbF df afpsI ByV cwldf af irhf hY. afpsI lVfeIaF
huMdIaF af rhIaF hn. ajoky kfl ivwc vI ieh iGxfAuxI
cfl lgfqfr jfrI hY. qbfhI mcfeI jf rhI hY. sDfrn
afdmI df KLUn bhfieaf jf irhf hY. bwcy XqIm ho rhy hn.
aOrqF byvf ho rhIaF hn. gwl kI mnuwKqf df Gfx ho irhf
hY.
gwl aYnI hY ik myrf mjLhb TIk hY.
myry mjLhb dI ikqfb ivwc jo iliKaf hY, AuhI TIk hY.
mYnUM qyry mjLhb df pqf nhIN. qyrI ikqfb df myry leI
koeI mqlb nhIN. myrI ikqfb ivwc iliKaf hY ik kfPLr
nUM mfrnf suafb hY, puMn hY aqy bihsLq imlygf. ies df
arQ hoieaf ik Aus afdmI ny BfvyN afpxI ijLMdgI ivwc
ikMny vI gunfh kIqy hox isrPL kfPLr nUM mfrn nfl
bihsLq iml jfeygf! dUsrf kihMdf ik myrI ikqfb ivwc qF
ieh iliKaf nhIN. pihlf kihMdf hY ik mYnUM ies gwl nfl
koeI vfsqf nhIN ikAuNik myrI ikqfb ieh gwl kihMdI hY.
myry leI ieh PLrmfn hY, hukmnfmf hY. ies ivwc iksy
cUM-crF krn dI guMjfiesL nhIN. gwl kI dlIl koeI nhIN.
ivigafn awgy nfloN ijLafdf lYs ho
cuwikaf hY. pr ies dy mukfbly ivwc mjLhbI pUjf-sQfnF
ivwc jwQybMDk-prIst jfqI (mjLhb bfry ivafiKaf krn
vfly, kQfvfck) vwloN isrPL ivsLvfs qy hI
jLor pfieaf jf irhf hY. ivsLvfs dIaF hI dlIlF idwqIaF
jFdIaF hn. ivsLvfs aDfrq khfxIaF suxfeIaF jFdIaF hn.
sDfrn bMdy dI buinafd hor kmjLor kr idwqI geI hY. ikqfb dI
ivigafnk ivafiKaf nhIN huMdI. Aus nUM ikhf jFdf hY ik
ivsLvfs kro ikAuNik ikqfb ivwc ieh iliKaf hoieaf hY.
sDfrn mnuwK ivsLvfs krdf hY ikAuNik Auh smJdf hY ik
sfry lok Aus nUM iehI kihMdy hn ik qUM ivsLvfs kr.
afm mnuwK mMn jFdf hY prMqU swcI gwl ieh hY ik Aus df
idl ies syD dI gvfhI nhIN Br irhf huMdf. ies nUM soc
qy ijMdf lfAuxf khIey jF lfprvfhI?
iPLlfsPLI, drsLn, ivcfr, PLlsPLf,
mjLhbI ikqfbF afid smyN-sQfn dI Aupj huMdy hn.
ieiqhfsk krm df swc huMdy hn. ivkfs-krm anusfr swc
qoN hor swc, ies qoN hor awgy swc, iPr ies qoN vI hor
awgy swc vwl qurnf hY aqy prm-swc qwk phuMcx dy
Auprfly krdy jfxf hY.
ivigafn iewk kfZ kwZdf hY. Aus dy
aDfr qy hor awgy qurdf hY. nvIN hor kfZ kwZdf hY.
ivgafn df ivkfs inrMqr jfrI hY. ivigafn dlIl/qrk df
pwlf nhIN Cwzdf. isDFq GVdf hY. Auh isDFq ivafpk
huMdy hn, ivsLvI huMdy hn. sfry jgq qy lfgU
huMdy hn. iksy iewk vrg qwk sImq nhIN huMdy. sOVfpn
nhIN hY.
nIAUtn ny DrqI dI iKwc/gurUqf df
inXm lwiBaf. Aus ny dyiKaf ik iewk isAu drKLq qoN
tuwt ky DrqI qy izwigaf hY. iPr dyiKaf ik sfry
isAu tuwt ky DrqI qy hI izwgdy hn. gwl iewk qoN qur
ky ivafpk bx geI. dlIl srv-ivafpk bx geI. isDFq GiVaf
igaf. ieh srv-mnuwKqf df isDFq bixaf. srv-ivafpk
bixaf. ies vfsqy dlIl, dlIl ivwc PLrk hY. ijhVf isDFq/inXm/drsLn/iPLlfsPLI
srv-ivafpk nhIN hY, koeI aDfr nhIN bxf skdf aqy swc
dI ksvwtI qy pUrf nhIN AuWqr skdf. ijhVf mjLhb afpxI
dlIl ivsLvI pysL nhIN krdf, ivafpk nhIN bxfAuNdf, Auh
mjLhb iewk idn alop ho jfeygf. ivafpk
dlIl qoN ibnF mjLhb itk nhIN skdf.
so svfl hY ik kI mjLhb qrk-pUrn
bx skdf hY? hF, ivigafnk dlIl dy skdf hY. ies ivwc
aMdrUnI bl hY. loV Koj dI hY. Koj hoxI cfhIdI hY.
ijhVf mjLhb Koj/CfxbIn qoN zrdf hY aqy ies dI afigaf
nhIN idMdf, Auh mnuwKqf df kuJ nhIN sMvfr skygf aqy
avyr jF svyr afpxI mOq afp hI mr jfeygf. ies ivwc
sLwk nhIN ik mjLhb qrk-pUrn/dlIl-BrpUr ho skdf hY. jy
koeI mjLhb dlIl qoN ienkfrI huMdf hY qF Auh afpxy afp
df hI KMzx krdf hY. afpxy afp nUM rwd krdf hY aqy Aus
ivwc nYiqkqf/sdfcfr df aDfr nhIN hY.
mjLhb df muwK aDfr iensfn hY.
mnuwK dy smuwcy-gTx nfl hY. mjLhb smuwcy-mnuwK dy gTx
anusfr dlIl dy aDfr qy gwl kry. Drm-inrpyK/lOikk
igafn-KojF mjLhb qy lfgU kry. srv-ivafpkqf
pRfpq kry.
sfry ivsLv ivwc kfrn aqy Aus qoN
inkly Pl/isitaF (kfrn-krn) dy bl df isDFq ivafpk hY.
kfrn bixaf, Aus df iswtf inkilaf. iPr kfrn bixaf, iPr
hor iswtf inkilaf. dunIaf Br ivwc ivkfs-isDFq (theory of
evolution) eysy krky afpxI cfly qbdIlIaF
ilafAuNdf af irhf hY aqy ieh aml jfrI rhygf.
pihlI gwl ieh hY ik ies jgq dI
isrjxf nhIN hoeI, AuqpqI nhIN hoeI prMqU sfrI kfienfq,
sfrf jgq ivkfs isDFq df iswtf hY. dUjI
gwl sfnUM jgq ivwc qbdIlIaF df kfrn bfhroN nhIN prMqU
ies dy aMdroN lwBxf cfhIdf hY. ieh ivkfs-krm iksy
dyvI/dyvqf jF iksy gLYr-bRihmMzI (jgq qoN bfhrI)
sLkqI df kMm nhIN hY.
Auprokq dono gwlF nUM iswD krn
leI sfnUM iksy ivafpk isDFq qy pMhucxf pvygf ijs qoN
sfry iswty pRfpq ho jfx. sfnUM igafn df qwq lYxf
cfhIdf hY. ieh pRikRqI hY ijs ivwc kfrn aqy Aus
qoN inkldy iswty df isDFq (cause And
effect kfrn-krn) inrMqr cwl irhf hY aqy
ieh ivkfs isDFq dI nINh hY. isDFq srv-ivafpk hY. jgq
dy Coty qoN Coty vrg qoN lYky vwzy qoN vwzy vrg qwk
iehI iewko isDFq sB qy lfgU hY. mnuwK jfqI qoN lYky
psLU jfqI qwk aqy hor sB iBMn-iBMn vrgF qy
ivkfs isDFq asr pf irhf hY.
sfrf jgq mYtr/mfdf/pdfrQ df iewk
smuMdr hY. iewk sfgr hY. ies ivwc afpF iekwly-iekwly
bhuq inkIaF inkIaF cwkrIaF hF. afpF vfr vfr afAuNdy-jFdy
rihMdy hF. ieh cwkrIaF Ausy pdfrQ/mfdf qoN hI vfr-vfr
bxdIaF hn. ho skdf sfzy srIr df mYtr pihlF iksy hor
dy srIr df hovy. cMd, sUrj, iksy pOdy jF iksy psLU df
hovy. ieh islislf eyvyN inrMqr jfrI rihMdf hY. ies
leI qyry srIr aqy myry srIr df koeI arQ nf irhf. ieh
qF pdfrQ hY. iPr vwzy, Coty nUM afpsI hMkfr jF hIxqf
kfhdI? ies qoN iswD huMdf hY ik sB srIr iewk iekfeI
hn. jfqI, kOm, mjLhb, mulk, nsl, sLkl afid sB ivarQ
dy JgVy hn.
iehI isDFq ivcfr qy lfgU hY.
ivcfr vI mfdy/pdfrQ qoN hI bixaf hY. Ausy mfdy ivwcoN
ijhVf pdfrQ/mYtr df smuMdr hY, ijhVf asIm mfqrf ivwc
hY. Aus smuMdr ivwc qyrf idmfgL, myrf idmfgL sB Ausy
qrHF inkIaF inkIaF cwkrIaF hn. so ivsLv-jIvn iewk hY.
hoNd iewko hY. jy ies nUM hor ivafpkqf df rUp deIey
qF smJ skdy hF ik mfdy df bl vI prmsiq df hI hY, jo
asl hY. so AuhI iewk iekfeI hY ijs qoN asIN afey hF.
ies vfsqy asIN sB iewk hF. jy asIN prmsiq nUM mMndy
hF qF asIN srIrk qOr qy iewk hF. idmfgLI qOr qy iewk
hF aqy rUh dy qOr qy iewk hF. ies vfsqy Coty qoN Coty
axU/iktfxU aqy quhfzy ivcfly koeI PLrk nhIN hY. qusIN
vI AuhI ho. ivkfs isDFq anusfr qusIN vI Ausy iktfxU
qoN mnuwK qwk df sPLr kIqf hY.
ies qoN awgy jgq ivwc jo hoNd hY,
Auh sB iewk hY. iewk iekfeI hY. vwzf, Cotf jo hoNd hY
sB iewk hY. aYvyN ieh sfzI afdq hY ik asIN afpxy afp
nUM vwzy Grfxy nfl joV ky bhuq KLusL huMdy hF. ieh
isrPL duinafvI KLusL-PLihmI hY. koeI gLrIb puriKaF
nfl afpxy afp nUM nhIN joVdf. ieh vfDU df hIxqfBfv hY.
nf koeI vwzf hY qy nf koeI Cotf hY. sfrI kfienfq iewk
iekfeI hY. prmsiq sfry jgq df qwq hY. sfrIaF rUhF df
qwq hY. quhfzy jIvn df qwq hY. qMU Auh hY.
qusIN qy bRihmMz iewk ho. ies nUM advYq
kihMdy hn. jgq ivwc do vflI gwl nhIN. dvYq nhIN.
advYq hY. isrPL AuhI hY. eysy leI prmsiq nUM srv-ivafpk
ikhf igaf hY. ieh swc AuhI arQ idMdf hY. mYN qy qUM
ies asIm sfgr ivwc rih rhy hF. hoNd iewk hY. asIN sB
Ausy ivwc rih rhy hF. BulyKf dUr kr idAu ik qusIN
koeI awz sLkqI ho jF qusIN afps ivwc awz-awz ho.
afdmI aqy afdmI ivwc PLrk, afdmI
aqy psLU ivwc PLrk, psLU aqy pOdy ivwc PLrk, pOdy aqy
pwQr ivwc PLrk iksm krky nhIN hY, vMngI krky nhIN hY,
gux krky nhIN hY, jfqI krky nhIN hY ikAuNik AuWcy qoN
AuWcy dyvqy/PLirsLqy qoN lYky pdfrQ dy Coty qoN Coty
axU/jLwry qwk isrPL qy isrPL Aus asIm sfgr df hI
prgtf hY, aiBivakqI hY, sLYlI hY. PLrk qF isrPL mfqrf
ivwc hY. ieh prmsiq df pRkfsL hY, jLhUr hY ijhVf iBMn-iBMn
rUpF ivwc idKfeI dy irhf. vfsqv
ivwc, asl ivwc pdfrQ/mYtr AuhI hY, smwgrI AuhI hY.
sfry dy sfry asIm sfgr ivwc hI rih rhy hn. sroq
prmsiq hY. jgq dI hoNd iewk hY. sroq
iewko hY. cYnl iewko hY. asIN sB Ausy iewk ivwcoN hF.
cMgf jF burf sB iewko sfgr dI pYdfiesL hn.
sfrf bRihmMz, sfrI kfienfq afp
prmsiq hY. svfl hY ik kI prmsiq pdfrQ hY? nhIN,
prmsiq pdfrQ nhIN, iblkul nhIN hY. iPr kI hY? pdfrQ
Auh hY ijhVf pMj-igafn ieMdrIaF duafrf dyiKaf jf skdf
hY. prmsiq isrPL idmfgL dI buwDI df anuBv hY. Auh
afqmf hY. prm-afqmf hY. Aus nUM isrPL afqmf hI dyK
skdI hY. Auh pdfrQ nhIN hY pr pdfrQ ivwc jo asl hY
Auh prmsiq hY.
kursI nUM kursI dyKx vfsqy do
gwlF dI loV pYNdI hY. myrIaF igafn ieMdrIaF bfhroN
kuJ lY ky afeIaF ijs ivwc myry mn ny afpxI igafn morI
ivwcoN kuJ hor rlfieaf. ienHF do gwlF dy joV ny kursI
bxf idwqI. kursI df aks myrI igafn morI iewk pihlF
sQfipq ho cuwikaf hoieaf sI. pr prmsiq ijs dI hoNd
anMq hY, sdIvI hY, ijhVf igafn ieMdrIaF aqy buwDI qoN
suqMqr hY, afjLfd hY, svYDIn hY, Auh afp prmsiq hY
aqy Auh kursI df asl hY. cMd, sUrj, kursI, myjL, Gr
afid sB Aus AuWqy hI bxfvtF bxIaF hoeIaF hn.
gwl bVI brIk hY. smJx dI loV hY.
hoNd dy iewko Drfql qy rihx vfly
prmsiq AuWqy iewko ijhIaF bxfvtF bxfAuNdy hn. ies leI
asIN iewk dUsry dIaF bxfvtF hF aqy iewk dUsry nUM dyK
skdy hF. hoNd dy iksy hor Drfql qy prmsiq AuWqy
bxIaF bxfvtF, ho skdf, afpF pCfx nf skIey ikAuNik
sfzf mn aMdroN kuJ joVdf nhIN. Aus kol Aus Drfql df
igafn nhIN hY.
Auprokq ivcfr srv-ivafpk qrk
rfhIN, ivsLvI-dlIlF rfhIN advYqvfd dI ivafiKaf krdf
hY. so mjLhb prbl hY. loV hY suihrd Koj dI. advYqvfd
vydFqk igafn df iswtf hY.
afDuink BOqkI KojF vI asl dI gwl
kridaF ijLafdf qoN ijLafdf iehI prmfnq kr rhIaF hn.
iswD kr rhIaF hn ik jo aslI hY, Auh sUKm hY, sLuwD hY
aqy Krf hY. jo smsq ZFcf hY, smuwcf hY isrPL idRsLtI
Brm hY, iewk Bys hY.
afE hux afpF inwjI-rwb (personal
God) aqy ainwjI-rwb/aivakqIgq-rwb
(impersonal God)
dI gwl krIey.
nWjI-rwb (afpxf-afpxf rwb) kdy
ivsLv-ivafpk nhIN ho skdf. inwjI-rwb dI ivafiKaf krdy
kihMdy hn ik Auh srv-idaflU hY, srv-srysLT hY. Aus
ivwc koeI aOgx nhIN hY, koeI burfeI nhIN hY. sB cMgf
hI hY. Aus ivwc ieh gux hn, Auh gux hn pr aOgxF bfry
dwisaF jFdf hY ik ieh nhIN hY, Auh nhIN hY. quhfnUM
afpxy ivcfr df Bfr hmysLf cuwkI iPrnf pYNdf hY.
jgq ivwc cMigafeI aqy burfeI nfl-nfl
rihMdIaF hn. iewko iswky dy iswDy-puwTy pfsy hn. ieh
kdy nhIN hoieaf aqy nf hI kdy ho skdf hY ik iblkul
nykI hI nykI hovy. koeI smF aYsf nhIN af
skdf. nykI aqy burfeI dI afpsI hoNd ainwKV hY, atuwt
hY. koeI ivcfr, koeI Gtnf cMgf-mMdf dono df imsLrx hY.
iksy leI cMgf hY aqy iksy leI mfVf hY. iksy leI bhuqf
mfVf hY, QoVHf cMgf hY. iksy leI bhuqf cMgf hY, QoVHf
mfVf hY. afpo-afpxf sbMD hY.
ieh gwl afeInstfien, iewk msLhUr
sfieMsdfn dy isDFq relativity/sfpyKvfd
nfl myl KFdI hY. ies nUM smJx leI kih skdy hF ik
isDFq sbMD-vfck hY, anupfqk hY, mqlb ieh ik afpsI
sbMD nfl quawlk rwKdf hY.
qUPLfn kihr ilafAuNdf hY. mnuwKI
jfnF jFdIaF hn. mfl-Dn dI qbfhI huMdI hY. axigxq lokF
keI qUPLfn mfVf hoieaf. pr nfl dI nfl qUPLfn ny lwKF-kroVF
lokF nUM bcfieaf vI hY ikAuNik ies ny hvf ivcly
rogfxUaF/kItfxUaF df vI nfs kIqf hY ijhVy mnuwK jfqI
leI Gfqk iswD ho skdy sn. vyly isr mINh iksfn leI
jIvn hY pr Gumfr dI afvI leI Gfqk ho skdf hY. sbMD
afpo-afpxf.
kihx qoN Bfv hY ik burfeI nUM
cMigafeI qoN awz nhIN kIqf jf skdf. iewko cIjL cMgI
vI hY qy mfVI vI. iswkf iewko hY. relAtivity/sfpyKvfd/afpsI-sbMD
isDFq srv-ivafpI hY. sfry jgq nfl sbMD rwKdf hY. pr
inwjI-rwb ivwc gux hI gux hn. aOgx koeI nhIN. ies leI
ieh rwb srv-ivafpk nhIN hY. jgq ivwc srv-ivafpI inXm
hn aqy Auh sB AuWqy lfgU hn. koeI Aus qoN bfhr nhIN
hY.
ainwjI rwb/aivakqIgq rwb isrPL
AuhI hY. Auh bRihmMz df asl hY. Auh sfpyK/relative/sbMDvfck
nhIN hY. ies vfsqy Auh nf cMgf hY, nf mfVf hY. Auh
ies qoN pry hY. sMpUrn hY, asIm hY, suqMqr hY. Aus
qy sfpyKvfd/relativity df inXm
lfgU nhIN huMdf. Auh hoNd hY, igafn hY, sLFq-icwq hY.
Auh sfrI kfienfq df asl hY. cMgf jF mfVf Aus df
pRkfsL hY.
inwjI-rwb vI ainwjI rwb qoN ibnF
ho nhIN skdf. inwjI-rwb jgq dy srv-ivafpI inXmF qoN
pry nhIN ho skdf. sB bxfvtF asl qy hI bxdIaF hn.
so inwjI-rwb dI bxfvt vI ho skdI hY. ies vfsqy kursI,
myjL dI qrHF Auh vI iewk swc hY pr ies qoN awgy nhIN.
koeI inwjI-rwb dunIaf dy rcx df
dfavf nhIN kr skdf. Aus ny dunIaf iks cIjL qoN bxfeI.
Blf isPLr qoN kuJ bx skdf hY! inwjI-rwb ies dy smrwQ
nhIN hY. myrI hoNd quhfzy leI swc hY ikAuNik mYN
quhfzIaF igafn ieMdrIaF dy klfvy ivwc hF. iesy
qrHF axigxq iBMn-iBMn sLklF dy myry vrgy qusIN dyKdy
ho. mYN bdldf hF. bcpn ivwc iewk sLkl. jvfnI ivwc hor
sLkl. buZfpy ivwc hor sLkl. mYN bdlxsLIl hF pr myry
ivwc kuJ hY ijhVf bdlxsLIl nhIN hY, abdl hY. Auh asl
hY. sfrI kfienfq isrPL asl df pRkfsL hY. asl AuhI hYY.
mYN nhIN hF. iewk BulyKf hY. Auh ijhVf asl hY
apirvqxsLIl/abdl hY. Auh inrMqr hY. inwjI-rwb vI
dUsiraF dI qrHF sfgr rUpI jgq ivwc rih irhf hY. Aus
qy vI ivsLvI ivafpk inXm myry qrHF, qyry qrHF
lfgU hn.
so inwjI-rwb vI ainwjI-rwb kr ky
ho skdy hn pr inwjI-rwb Aus qoN suqMqr nhIN hY.
smsq/sfrI kfienfq/bRihmMz, acwl/immoveable hY pr
bRihmMz dI hryk cIjL gqI/motion rwKdI
hY. cfl rwKdI hY, vhf rwKdI hY. hr
smyN bdldI hY aqy gqI ivwc rihMdI hY. asIN dyKdy hF
ik iewko smyN smsq bRihmMz acwl hY jdoN ik Aus dI
hryk cIjL lgfqfr gqI ivwc hY. kfrn ieh hY ik gqI relative hY,
sfpyK hY, sbMDvfck hY. kursI ijhVI cwl nhIN rhI, mYN
Aus dy sbMD ivwc cwl irhf hF. so gqI leI, cfl leI
Gwto-Gwt do jLrUr hoxy cfhIdy hn. jy sfry bRihmMz nUM
iewk iekfeI mMnIey qF ies dI gqI nhIN hY, cfl nhIN hY.
ies leI prmsiq abdl hY aqy acwl hY. gqI aqy
pirvrqnsLIlqf df isDFq isrPL dunIaf qwk sImq hY. smsq
ainwjI rwb hY aqy inwky qoN inwky jLwry/axU qoN lYky
AuWcy qoN AuWcy inwjI-rwb qwk sB ies ivwc hn. so
inwjI-rwb ho skdf hY pr Auh ainwjI rwb df hI pRkfsL
hY.
ainwjI-rwb qoN asIN kuJ nhIN mMg
skdy. sfgr ivwc rihMdy hoey, pfxI leI KUh puwtIey,
hfso-hIxI gwl lgdI hY. jy kuJ mMgxf hY qF inwjI-rwb
koloN qF mMg skdy hF. ardfs ho skdI hY, bynqI ho skdI
hY pr ainwjI-rwb kol nhIN. jd qwk sfzy ivwc kmjLorI
hY aqy gLulfmfnf suBf rwKdy hF, duinafvI iewiCaf dy
gLulfm hF, inwjI-rwb nUM inwkIaF inwkIaF ardfsF krn
aqy pUjf krn df ivcfr bixaf rhygf. sB jfxdy hF ik
dunIaf dy axigxq lok mr cuwky hn pr inwjI-rwb; dyvI-dyvqf;
sMq mfnqf dy qOr qy AuvyN cwl rhy hn. ijnHF ny
loVF-QoVHF dy sMgl kwt idwqy hn, KLfhsLF dI gLulfmI
qoN KihVHf CuVf ilaf hY aqy mfnisk avsQf AuWcI kr leI
hY, Auh kihMdy hn, mY nhIN qUM hY. iewk
purfxI PLfrsI dI kivqf df AulQf hY:
mYN afpxy
mihbUb nUM imlx afieaf
drvfjLy bMd sn
mYN drvfjLf KVkfieaf
aMdroN iewk afvfjL afeI
qUM kOx hY?
mYN Plfnf-Plfnf hF.
drvfjLf nf KoilHaf igaf
dUjI vfr mYN igaf aqy drvfjLf KVkfieaf
mYnUM iPr AuhI svfl puwiCaf igaf
aqy jvfb vI AuhI sI
drvfjLf nf KuwilHaf
mYN qIjI vfr igaf aqy iPr AuhI svfl
mYN jvfb idwqf: myry mihbUb, mYN
qUM hF.
drvfjLf KwulH igaf.
ainwjI-rwb dI pUjf swc rfhIN hY.
aqy swc kI hY? ik mYN Auh hF. jdoN mYN kihMdf hF ik
mYN qUM nhIN hF qF ieh swc nhIN hY. jdoN mYN kihMdf
hF ik mYN qYQoN awz hF qF ieh JUT hY. drvfjLy bMd
rihxgy. mYN pYdf hI Aus iekfeI ivwc hF, bRihmMz ivwc
hF. mYN Aus nfl iekfeI hF ijhVf ik amr hY. jdoN mYN
khFgf, mYN qUM hF qF drvfjLy KwulH jfxgy. mYN jmFdrU
Aus nfl iekfeI hF. mYN qy bRihmMz iewk hF. mYN qy Auh
iewk hF. amOq hF. jfgirq hF ijs dI mihmf amr hY,
ijsdf df bl amr hY. mYN Aus nfl iewkimwk hF.
ainwjI-rwb dI swcI pUjf hY. iehI
srysLT igafn hY. ies df kI iswtf hY? mnuwK pUry df
pUrf bdl jfeygf. sfzy ivwc bl af jfeygf ijs dI sfzI
ijLMdgI ivwc aqI loV hY. pfp, duwK, klysL, gLm afid
sfzI kmjLorI hn. kmjLorI aigafnqf df Gr hY. aigafnqf
sfry ksLtF df kfrn hY. jd asIN Auh hF qF
duwK, qklIPL, ksLt hfso-hIxy bx ky rih jFdy hn.
ainwjI-rwb qoN AuWqy koeI nhIN hY. quhfzy ivwc asIm
bl af jFdf hY. koeI hiqafrf quhfnUM kwt nhIN skdf.
qusIN amr ho.
quhfzI ardfs huMdI hY: hy srv-srysLT!
ijs qrHF mYN qyry nfl iewk hF, sfiraF nUM myry nfl
iewk kr dy! bs ieh pUjf hY. smsq bRihmMz nfl iewk ho
jfAu. Aus nfl iewk ho jfAu. Auh quhfzIaF igafn
ieMdrIaF nfloN vI quhfzy nyVy hY. quhfzy ivcfr nfloN
vI nyVy hY. hr QF, hr jgfh, hr idl ivwc AuhI hY. duwK-qklIPL,
KLusLI-gLmI, nykI-bdI afAuNdIaF-jFdIaF ny; sfl-idn
bIqdy jFdy hn; ijLMdgI afAuNdI-jFdI hY; pr Auh amr hY.
AuhI hiqafry ivwc hY; AuhI sMq
ivwc hY; aOrq ivwc, mrd ivwc, psLU ivwc hY, sB ivwc
AuhI hY. gwl kI Auh inwky qoN inwky AmoebA/sUKm
iktfxU qoN lYky vwzy qoN vwzy dyvqf/dyvI/ PLirsLqy
qwk AuhI hY. jdoN qusIN ieh jfx ilaf, kudrq df koeI
Byd nhIN ijhVf luikaf rhy. iPr asIN swc pRfpq kr ilaf
ijs dI sfry mjLhb Bfl krdy hn. ieh aslI igafn hY
ijhVf smsq dunIaf dy smsq-rwb nfl myl krf idMdf hY.
(10 sqMbr 2006)
*****
dljIq
isMG, aYzimMtn, knyzf
(Daljit Singh Rakhra)
1107 10149 Saskathewan Drive
Edmonton AB T6E 6B6
Canada
Phone: (780) 989 - 2977