(anuvfd)
ivigafn aqy mjLhb
ilKq: jgq pRiswD ivigafnI, afienstfien
(afienstfien df ieh lyK
afienstfien dI pusqk Ideas And
Opinions dy pMny 41 49 ivc drj hY
aqy 19 aprYl 1939 dy pirnstn iQAulfjIkl
sYmInrI ivc idwqy iek BfsLn ivcoN ilaf igaf hY
)
ipClI sdI dOrfn, aqy Aus sdI dy
kuC smF pihlF, ieh gwl afm smJI jFdI sI ik igafn aqy
ivsLvfs ivc kwtV ivroD hY. isafxy lokF ivc ieh rfey
afm prbl sI ik hux smF af igaf hY jd igafn nUM
ivsLvfs dI QF ijLafdf qoN ijLafdf lY lYxI cfhIdI hY.
ijhVf ivsLvfs igafn qy inrBr nhIN hY, iek vihm
hY. ies krky, ies df ivroD krnf jLrUrI hY. ies ivcfr
anusfr, soc aqy igafn leI rfh KolHxf, ivwidaf df ieko-iek
krqwv hY. skUl, lokF dI ivwidaf df bhuq jLrUrI aMg
hox dy nfqy, ies afsLy dI pUrqI kry.
mnuwK nUM aijhI siQqI bhuq Gwt
imlygI ijwQy iksy qrkpUrn nukqy nUM ies qrHF avwlI
ijhI sLkl ivc pysL kIqf igaf hovy. hr smJdfr afdmI
iek dm smJ skdf hY ik smwisaf df hwl ikMnf iek-pfsV
hY! prMqU ies muwdy nUM sfPL-sfPL aqy spsLt qOr
qy dwsxf vI bxdf hY jy koeI mnuwK ies muwdy dI
aMdrlI siQqI bfry afpxf mn spsLt krnf cfhuMdf hY.
ieh gwl vI TIk hY ik qjrby aqy spsLt soc rfhIN iksy
sMklp (ivcfr) dI pusLtI kIqI jf skdI hY. ies gwl
qy afm afdmI kwtV-dlIlvfdI afdmI nfl ibnF iksy
ieqrfjL dy sihmq ho jfeygf. pr, ies ivcfr df kmjLor
pfsf ieh hY ik Auh ivsLvfs ijhVy sfzy ivhfr aqy
ivcfrF leI jLrUrI hn aqy nqIjf kwZx dy kfbl hn, AunHF
df isrPL Tos ivigafnk ZMg nfl hwl nhIN kwiZaf jf skdf.
qwQF dy afpsI sbMD ikvyN hn, aqy
Auh ikvyN myl krdy hn, ivigafnk ivDIaF ies qoN awgy
hor nhIN isKf skdIaF. ajyhy aslI igafn vwl qFGF (qIbr
ieWiCafvF) pihly drjy qy huMdIaF hn aqy AuhnF
qFGF dI pUrqI leI mnuwK kol Xogqf huMdI hY. ies leI
XkInI qOr qy qusIN myry qy sLwk nhIN
krogy ik mYN mnuwK dIaF ies sbMD ivc pRfpqIaF nUM aqy
isrkwZ jqnF nUM Gtf irhf hF.
iPr vI, ieh gwl pUrI qrHF spsLt
hY ik ijhVf igafn ieh dwsdf hY ik ieh kI hY, AuhI
igafn Auh drvfjLy iswDy qOr qy nhIN KolHdf ik
kI hoxf cfhIdf hY. kI hY bfry, mnuwK kol iblkul sfPL
aqy pUrn igafn hY. pr mnuwKI iewiCafvF df insLfnf kI
hoxf cfhIdf hY, mnuwK ies igafn qoN nqIjf kwZx dy Xog
nhI ho skdf.
aslI igafn kuC mMqvF dIaF
pRfpqIaF leI sfnUM blvfn vsIly idMdf hY pr aMqm
insLfny aqy Aus qwk iewiCaf dI phuMc iksy hor somy
qoN hI pRfpq hovygI. ies ivcfr leI dlIl dyx dI koeI
KLfs loV nhIN hY ik sfzI hoNd aqy sfzf ivhfr qFhI arQ
pRfpq krdy hn jy koeI insLfnf hY aqy Aus anusfr muwl
insLcq huMdy hn. ies vfsqy swc df igafn bhuq jLrUrI
hY, pr ieh igafn rfhnumfeI krn dy bhuq Gwt Xog hY.
ieh qF swc dy igafn pRqI vI prmfxkqf aqy iewiCafvF dy
muwl nUM iswD nhIN kr skdf. ies vfsqy, eyQy asIN
afpxI hoNd dy isrPL dlIl dy aDfr qy ivcfr dIaF
hwdF df sfmHxf krdy hF.
pr ieh aMdfjLf nhIN lf lYxf
cfhIdf ik AudysL aqy nYqk (aKLlfkI) ivcfr GVn leI
isafxI soc koeI ihwsf nhIN pf skdI. jdoN koeI afdmI
ieh mihsUs krdf hY ik iksy AudysL dI pRfpqI leI kuC
vsIly PLfiedymMd hoxgy, Auh vsIly hI KLud AudysL bx
jFdy hn. sUJ sfnUM vsIilaF aqy AudysLF dy afpsI sbMD
spsLt kr idMdI hY.
prMqU inrI soc sfnUM aMqm aqy mUl
AudysLF (insLfinaF) dI smJ nhIN dy skdI. iehnF mUlL
AudysLF qy muwlF, aqy AuhnF nUM ivakqI dI ijLMdgI
ivwc qyjLI nfl Zflxf, mYnUM sfPL qOr qy bhuq jLrUrI
krqwv idsdf hY ijs nUM mjLhb ny mnuwK dI smfjI
ijLMdgI ivwc adf krnf hY. hor jy koeI puwCy ik
AudysLF dy sbUq dy ajyhy mUl ikwQoN pRfpq huMdy hn,
ikAuNik ieh inry dlIl rfhIN nhIN dwsy jf skdy aqy TIk
nhIN Tihrfey jf skdy, qF ies bfry iehI ikhf jf skdf
hY: ieh iek syhqmMd smfj ivc sLkqIsflI rvfieqF dy rUp
ivc mOjUd huMdy hn, ijhVy lokF dy ivhfr, iewiCafvF
aqy ivcfrF qy asr pfAuNdy rihMdy hn; ieh AuWQy
mOjUd huMdy hn aqy ies qrHF mOjUd huMdy hn ijvyN koeI
cIjL jIvq huMdI hY. AuhnF dI hoNd dI sPLfeI dyx dI
loV nhIN smJI jFdI. ieh AudysL iksy sbUq rfhIN hoNd
ivc nhIN afAuNdy, prMqU anuBv rfhIN aqy isafxIaF
sLKLsIaqF duafrf hoNd ivc afAuNdy hn. iksy ny AuhnF
bfry sPLfeI dyx dI koisLsL nhIN krnI hY prMqU mnuwK
ny AuhnF dI pRikRqI nUM sfdf aqy sfPL qrIky nfl smJxf
hY.
sfzIaF qFGF aqy inrixaF leI AuWqm
nym XhUdI-iesfeI Drm ivc idwqy hoey hn. ieh bhuq
vDIaf insLfnf hY. ijwQy asIN afpxIaF kmjLor sLkqIaF
nfl bhuq hI Gwt phuMc skdy hF, AuWQy ieh insLfnf
sfzIaF qFGF aqy muwlF leI iek Brosy Xog afDfr hY. jy
iksy ny Aus insLfny nUM mjLhbI rUp ivcoN lYxf hYY aqy
isrPL sLuwD mnuwKI pwK qoN dyKxf hY qF afdmI ies gwl
nUM sLfied ieAuN ibafn kr skdf hY: ivakqI df suqMqr
aqy jLuMmyvfrfnf ivkfs hY, qfik Auh afdmI afpxIaF
sLkqIaF nUM ajLfdI nfl aqy KLusLI nfl sfrI mnuwKqf dI
syvf ivc lf sky.
iksy kOm nUM, iksy sLRyxI nUM,
iksy ivakqI df qF kI kihxf, ies insLfny leI dyvqf
bxfAux vfsqy koeI QF nhIN hY. kI asIN ieko bfp dy
byty nhIN hF ijvyN mjLhbI BfsLf ivc ikhf jFdf hY? dr
asl, mnuwKqf df dYvIkrn bxfAuxf vI, sUKm pUrnqf dy
qOr qy, Aus afdrsL dI siprt anusfr nhIN hovygf.
ieh isrPL mnuwK hY ijs nUM afqmf idqI jFdI hY. Aus
ivakqI df lksL hkUmq krn, jF iksy hor ZMg nfl afpxy
afp nUM ToNsx dI bjfey syvf krnf hY.
jy afdmI rUp dI bjfey qwwq dy
aslI arQ lYNdf hY qF Auh afdmI iehnF sLbdF nUM mUl
lokrfjI dsLf prgt krdy arQ lY skdf hY. sfzI smJ
anusfr iek swcf lok rfjI mnuwK afpxI kOm dI EnI syvf
kr skdf hY ijMnI Auh afdmI ijhVf Dfrmk hY.
iPr, ies sB kuC ivc, ivwidaf aqy
skUl df kI krqwv hY? AuhnF ny nOjvfn pIVHI nUM ies
qrHF dI siprt nfl ivkfs krn ivc shfieqf krnI hY ik
mUl nym nOjvfnF leI hvf hox ijs ivc AuhnF ny sfh lYxf
hY.
jy koeI afdmI iehnF nymF nUM
afpxIaF awKF sfmHxy rwKdf hY, aqy afpxy smyN dI
ijLMdgI aqy siprt nfl qulnf krdf hY qF spsLt qOr
qy idKfeI idMdf hY ik vrqmfn smyN ivwc swiBak
mnuwKqf afp hI gMBIr KLqry ivc PsI hoeI hY. srv-aiDkfrvfdI/izktytr/bfdsLfh
rfj ivc ieh sLfsk afp hI hn ijhVy ik asl ivc mnuwKqf
dy aMqrIv-Bfv nUM qbfh krn ivc lgy hoey hn. ies qoN
QoVf ijhf Gwt rfsLtrprsqI/kOmprsqI aqy asihxsLIlqf,
aqy afrQk ZMgF nfl lokF nfl Dwkf krnf, ieh sfry kImqI
rvfieqF dy glf Guwtx leI DONs bxy hoey hn.
iPr vI, ivcfrsLIl lokF ivc ieh
ivcfr PYl irhf hY ik KLqrf bhuq vwzf hY, aqy AuhnF
sfDnF dI Koj ho rhI hY ijnHF rfhIN ies KLqry df
mukfblf kIqf jfey: kOmI aqy rfsLtrI isafsI KyqrF ivc,
ivDfnkfrI KyqrF ivc, jF afm jQybMdIaF dy KyqrF ivc
sfDnF dI Koj ho rhI hY . ies ivc koeI sLwk nhIN ik
ajyhy jqnF dI bhuq loV hY. iPr vI prfcIn lok kuC
jfxdy sn aqy ieAuN lgdf ijs nUM asIN Buwl gey hF.
sfry sfDn KuMZy jMqr hI iswD huMdy jy AuhnF dy ipwCy
ijAuNdI siprt nf huMdI. jy sfzy ivc insLfny dI pRfpqI
leI qFG blvfn hY aqy jIvq hY qF sfnUM insLfny qwk
phuMcx aqy AuhnF dI amlF ivc qrjmfnI krn leI, sfDnF
nUM lwBx vfsqy sLkqI dI kdy Gft nhIN hovygI.
*****
ies lVI dy
pihly lyK pVHn leI kilwk kro:
albrt afienstfien
mjLhb aqy ivigafn (2)
mjLhb aqy ivigafn (3)
mjLhb aqy ivigafn (4)
mjLhb aqy ivigafn: kI
kwtV ivroDI hn? (5)
dljIq
isMG, aYzimMtn, knyzf
(Daljit Singh Rakhra)
1107 10149 Saskathewan Drive
Edmonton AB T6E 6B6
Canada
Phone: (780) 989 - 2977