mnuwK afpxIaF igafn ieMdrIaF nfl
bhuq icMbiVaf hoieaf hY. iPr vI koeI smF afAuNdf hY
jdoN mnuwK ieh gwl kihx qy mjbUr ho jFdf hY ik
kI ieh sB kuJ XQfrQ hY, aslI hY? afpxIaF igafn
ieMdrIaF ivc lIn hoieaf, aYsL dI ijLMdgI ivc mgn jdoN
mnuwK mOq df sfmHxf krdf hY qF kih AuTdf hY ik kI ieh
aslIaq hY? mjLHb bws iesy svfl qoN arMB huMdf hY aqy
eysy svfl dy jvfb qy KLqm ho jFdf hY.
BUq kfl dIaF ZUMGIaF nIhF qoN
bhuq icr pihlF dIaF pRfpq imwQhfisk khfxIaF iehI bfq
pfAuNdIaF njLr afAuNdIaF hn ik kI ieh dunIaF aslI hY?
kwT AupnisLd ivc iliKaf imldf hY ik jdoN afdmI mr
jFdf hY qF ies siQqI bfry dfrsLinkF ivc mqByd hn. kuJ
kihMdy hn ik afdmI sdf vfsqy igaf qy keI kihMdy hn ik
ieh hfly ijAuNdf hY. ies bfry awz awz AuWqr imldy hn.
prfBOiqk (MetAphysics), drsLn aqy
mjLHb dI dunIaf ies svfl dy awz awz AuWqr idMdy hn.
keI ivcfrkF ny ies svfl nUM Twpx dI koisLsL kIqI hY
ik ies dunIaf qoN awgy kuJ nhIN aqy igafn ieMdrIaF
qoN aWgy socx dI loV nhIN. ieh jwg imwTf, aglf
kIhny izwTf? pr ijMnf icr mOq kfiem hY ieh svfl
AuWTdf hI rhygf. mOq af jFdI hY aqy iCx Br ivc sB kuJ
alop ho jFdf hY. ijLMdgI dIaF afsF, gfVHy psIny nfl
kOzI-kOzI krky joVI kmfeI awK dy Jmkx ivc KLqm ho
jFdI hY. afKLr ieh hY kI? kI ieh sB aslI hY? svfl df
jvfb qF lwBxf hI pvygf.
hr mnuwK suwK mMgdf hY. suwKF
KLfqr asIN sMGrsL krdy hF. ijs ny afpxI imhnq nfl
sPLlqfvF pRfpq kIqIaF, Auh khygf ik ies sB kuJ aslI
nhIN qF hor kI hY? jdoN AuhI afdmI buwZf ho jFdf hY
aqy dOlq Aus nUM ipwT idMdI hY qF kih AuWTdf hY ik
iksmq dI gwl hY. iPr Aus nUM pqf lwgdf hY ik Auh
afpxIaF KLfhsLF pUrIaF nhIN kr skdf. Aus nUM hux iek
kMD idsdI hY ijs nUM Auh pfr nhIN kr skdf. igafn
ieMdrIaF jvfb idMdIaF mihsUs huMdIaF hn. ijLMdgI df
hryk pwK alop huMdf idKfeI idMdf hY.
keI kihMdy hn ieh kuJ vI nhIN.
sfnUM kuJ pqf nhIN aqy nf hI kdy pqf lwg skdf ik BUq
kfl ivc kI sI aqy BivwK ivc kI hAU? vrqmfn bfry vI
iehI gwl khI jf skdI hY. ieh gwl kihxI hY sOKI pr
aslIaq qoN dUr Bwijaf nhIN jf skdf aqy AuWqr lwBxf hI
pYxf hY.
keI hor ivakqI hn ijhVy ieh lwBxf
cfhuMdy hn ik aslIaq kI hY? ieh srIr ijhVf pdfrQ dy
mflIkIAUljL (axU) qoN bixaf hY, kI ies ivc koeI cIjL
aYsI vI hY ijhVI aslI hY, vfsqv hY?
irwg vyd ivc iliKaf imldf hY ik
jdoN murdy nUM sfiVaf jFdf sI qF lok agnI dyvqy nUM
ardfs krdy sn, hy awg dy dyvqy! ies nUM afpxIaF
bfhF ivc lpyt ky afrfm nfl lY ky jfeIN, ies nUM iek
sMpUrn qy vDIaf srIr deIN, ies nUM ies dy ipwqrF kol
lY jfeIN ijwQy Auh rihMdy hn, ijwQy koeI duwK nhIN
aqy nf hI hor mOq hY. ieh ardfs afm mjLHbF ivc
Gwt-vwD iksy nf iksy rUp ivc pRfpq hY. bhuq sfry DrmF
aqy Dfrmk pusqkF qoN ieh vI pRfpq hY ik mnuwK afpxy
krmF df Pl hY.
XhUdIaF dI Dfrmk pusqk ivc bfbf
afdm qy hvf dI khfxI imldI hY. prlY afAuNdI hY.
ikafmq afAuNdI hY. mnuwK krmF anusfr jnm lYNdf hY.
pihlF koeI pfp nhIN sI. XuwgF ivcoN mfVy Xuwg inkly.
pfp viDaf, ikafmq afeI. Elz tYstfmYNt ivc ikafmq df
ijLkr afAuNdf hY. bYbflonI, imsrI aqy ihMdU ieh sB
mMndy hn. iPr mnuwK ny jnm ilaf. vfDf huMdf igaf. iPr
ikafmq afeI. pivqrqf qoN sLurU hoky bdI qy aMq
hoieaf. ies bfry imwQhfisk khfxIaF imldIaF hn.
Auprokq aiDafqimk qwQF qoN ieh
iswD huMdf hY ik mnuwK afpxy krmF df Pl hY aqy Aus
ivc koeI gupq sLkqI vI kMm kr rhI hY. pr ajoky smyN
dy dfrsLink ieh nhIN mMndy. Auh AuqpqI ivkfs-krm (Evolution)
dy isDFq nUM mMndy hn. Auh AuprlI gwl df iblkul ivroD
krdy hn. AunHF anusfr jIv mflIkIAUljL (axUaF) dy
ivkfs krm df iswtf hY.
BfrqI ivcfr anusfr sfrf ivkfs
lihrF dy rUp ivc hY. hryk lihr AuWTdI hY qy izwg
pYNdI hY. iPr iek hor AuWTdI hY qy izwg pYNdI hY.
lihrF jfrI rihMdIaF hn. gqI iesy anfdI grdsL ivc hY.
nvIn Koj dwsdI hY ik mnuwK iekwlf AuqpqI ivkfs-krm df
hI iswtf nhIN blik hryk AuqpqI ivkfs-krm nfl Aus dI
afpxI sLmUlIaq (involution) vI hY. bIj AuWgdf hY,
AuqpqI ivkfs-krm hY. Aus ivkfs ivc Auh afp vI sLfml (involve)
huMdf hY aqy agly jnm leI bIj pYdf krdf hY. ieh Aus
df svY-ivkfs krm (involution) hY. pRikRqI dy hr mrhly
qy ieh ikiraf dyKI jf skdI hY. mnuwK pRikRqI df
ihwsf hY. ieh inXm Aus qy vI lfgU hY. so mnuwK afpxy
agly jnm leI afpxI ijLMdgI ivc afpxf bIj afp iqafr
krdf hY. Aus df afpxf bIj ikMnf suMdr bxdf hY, Aus dy
kIqy krmF qy inrBr hY. cwkr anfdI hY.
ajokI sfieMs anusfr msLIn ivc
ijMnI AUrjf pfvFgy, Aus ivcoN EnI hI AUrjf pRfpq
krFgy 5 hfrs pfvr, do hfrs pfvr, awDI hfrs
pfvr qy eysy qrHF. koeI cIjL bxfAux leI pihlF kol
pdfrQ hoxf cfhIdf hY. isPLr/sLUnqf ivcoN qF kuJ nhIN
bx skdf. jy mnuwK df iswpIaF, GoigaF dI sLryxI qoN
AuqpqI ivkfs-krm hY qF ikhf jf skdf hY ik mhfn mnuwK
nUM bxfAux ivc vI iswpIaF-GoigaF dI sLryxI dI
sLmUlIaq hY. jy ieh gwl nhIN qF ieh mhfn sLKLsIaqF
ikwQoN afeIaF. sLUnqf ivcoN qF koeI ivkfs nhIN. ies
nukqy qy Drm gRMQF df nvIn igafn nfl sumyl ho
skdf hY. ijhVI AUrjf, bl, qfkq jF qyj awz awz styjF
jF hflqF ivc hOlI hOlI pRgt huMdf hY, Auh sLUnqf
ivcoN qF inkilaf nhIN. Auh iksy nf iksy QF hY sI
jLrUr; aqy jy iswpIaF-GoigaF dI sLryxI jF (protoplAsm)
jIvn qwq muwZ mMndy hF qF AunHF ivc AuhI AUrjf jLrUr
sI. AuhI AUrjf BOqk vsqU pdfrQ lYNdI hY, srIr
bxfAuNdI hY aqy Aus srIr ivc pRkfsL krdI hY. ieh sol
hY, rUh hY, afqmf hY. ieh kihxf ik ieh sLkqI BOqk
vsqU dy sumyl df iswtf hY, ivkfs dy mfnqf pRfpq isDFq
dy Ault iswD huMdf hY. iehI rUh, afqmf sfry srIr ivc
kMm krdI hY.
mn dI qfkq vI ieh afqmf hY. mn
srIr nUM clfAuNdf hY. ieh afqmf kI hY? ieh nf hI srIr
hY qy nf hI mn. quhfzI afqmf hY. myrI afqmf hY. sfzy
awz awz srIr hn. sfnUM lgdf sfzI sfiraF dIaF afqmfvF
awz awz hn.
awz awz dfrsLink ivcfr ies gwl
qy sihmq hn ik afqmf kuJ vI hovy pr ies df koeI
rUp nhIN, koeI ByK nhIN hY prMqU ieh srv-ivafpk hY.
smF, sQfn aqy kfrn df mn nfl sbMD hY pr afqmf smF,
sQfn aqy kfrn dy bMnHx ivc nhIN hY. jy afqmf ies
bMnHx ivc nhIN hY qF ieh asIm hY. asIm do nhIN ho
skdy. ies leI afqmfvF vI do nhIN ho skdIaF. so afqmf
iek hY. myrI afqmf, qyrI afqmf, Aus dI afqmf aslIaq
nhIN hY. aslI mnuwK iek hY, asIm hY aqy srv-ivafpk hY.
ijhVf mnuwK idKfeI dy irhf hY, aslI mnuwK df sImq
pihlU hY. jLfihrf mnuwK, idRsLtmfn mnuwK, pRqwK mnuwK
smF sQfn aqy kfrn aDIn hY pr aslI mnwuK nhIN hY. ieh
sfzIaF afqmfvF df aslI pwK hY. ieh srv-ivafpk aqy
asIm hY. ies leI ies dy jnm aqy mOq df svfl hI pYdf
nhIN huMdf.
iewk pRIiKak ny ividafQIaF nUM
svfl kIqf ik DrqI ikAuN nhIN izgdI? Auh asl ivc grUqf
bfry, DrqI dI iKwc bfry jvfb cfhuMdf sI. bhuq bwcy qF
jvfb hI nf dy sky. keIaF ny ikhf ik DrqI dI iKwc hY.
pr iek isafxI lVkI ny Aultf svfl kr idqf ik DrqI
izwgy ikwQy? asl ivwc svfl hI gLlq sI. DrqI leI
izWgxf qy AuWTxf hY hI nhIN. spys (KLlf) asIm hY. Aus
df AuWpr hyTF hY hI nhIN. iPr DrqI ikwQy izwgy? asIm
leI afAuxf jfxf nhIN hY.
mn qy srIr lgfqfr pRIvrqnsLIl
ikiraf ivc rihMdy hn. srIr df hryk axU hryk iCx bdlx
ikiraf ivc mgn hY. sfnUM lgdf ik asIN AuvyN hF. mn
kdy KLusL, kdy nfrfjL, kdy qkVf, kdy kmjLor aqy
hmysLf iehI GMumxGyrI. ieh kihxf ik asIm sLkqI vI
bdldI hY, gLlq hY. ieh sfrf bRihmMz iekfeI hY. ies dy
sfry axU hmysLf gqIsLIl rihMdy hn. diraf dy atut
inrMqr vihx vFg ies sfry bRihmMz dI gqI vI AuvyN hI
rihMdI hY.
sfzy srIr dy aKOqI mr jfx ipwCoN
sfzy srIr dy axU hor sLkl Dfr jFdy hn. hryk axU dUjy
axU dy afpxy afpxy sMbMD nfl gqIsLIl rihMdf hY. eysy
qrHF sfry axUaF df sMbMD iewk dUjy nfl imldf hoieaf
sfry bRihmMz nfl myl KFdf hY. aslIaq ieh hY ik sfrf
bRihmMz iekfeI hY. asIN sfry iek hF. mfnvqf iek hY.
sfzI inwjI hoNd nhIN hY. mnwuK qoN mnuwK pRqI vwKvfd
aigafnI lokF dI soc hY. asIN inwj nfl myl leI Gol kr
rhy hF. asI asIm nfl iek-imk hox leI lwgy hoey hF.
iehI mnuwK dI pRikRqI hY.
AuhI ijAuNdf hY ijhVf sfry
bRihmMz ivc aByd hY. ijMnf asIN afpxIaF ijLMdgIaF
sImq hflqF ivc ijAuNdy hF, AunF hI qyjLI nfl asIN mOq
vwl jFdy hF. bRihmMzI jIvn hI jIvn hY. bfkI sfrf mOq
hI mOq hY. eysy leI asIN mOq qoN zrdy hF. ijhVf ieh
smJdf ik ies bRihmMz ivc jIvn isrPL iek hY, Aus ny
mOq qy ivjy pRfpq kr leI. jdoN asIN kihMdy hF,
mYN hryk cIjL ivc hF, hryk srIr ivc hF, mYN
sfiraF dy jIvn ivc hF, mYN hI bRihmMz hF, isrPL
Aus smyN inrBY dI siQqI pYdf huMdI hY.
amrqv aqy inrMqr pRIvrqnsLIlqf
vflI koeI gwl nhIN. afqmf asIm hY, avMz hY aqy iek hY.
aslI mnuwK AuhI iek hY aqy avMz iekfeI hY. idRsLtmfn
mnuwK ies iekfeI vwl Gol krdf inwj df pRgtfvf krdf hY
ijhVf ies gwl qoN dUr hY. afqmf df ivkfs-krm nhIN hY.
koeI mfVy qoN cMgf bxdf jF psLU qoN mnuwK bxdf. ies
gwl nUM afpF ikvyN vI leIey? ieh qbdIlIaF afqmf ivc
nhIN hn. ieh kudrq df ivkfs-krm hY aqy afqmf df
pRkfsL hY.
mYnUM iek prdy ny quhfzy koloN
lkoieaf hoieaf hY. ies prdy dI iek morI ivc dI mYN
quhfzy kuJ ichry dyK skdf hF. morI vwzI huMdI jFdI hY
aqy sfrf prdf KLqm ho jFdf hY. iPr mYN quhfzy sfiraF
dy sfmHxy KVHf sfry df sfrf idKfeI idMdf hF. qusIN qF
bdly nhIN. ieh morI vwDdI geI aqy qusIN hOlI idsdy
gey. iehI gwl afqmf dI hY. rwb Bfv Auh sLkqI quhfzy
ivc hY. qusIN Aus nUM lwBdy ho. ivcfr quhfzy aMdr
pihlF hI hY. ikAuNik Auh quhfzy aMdr pihlF hI hY, ies
leI Auh quhfnUM lwBx leI Auksf irhf hY. qusIN mMdrF,
msijdF, crcF afid ivc jFdy ho. DrqIaF asmfnF ivc
GuMmdy iPrdy ho. afAuNdy ho, jFdy ho. qusIN afpxI
afqmf qoN sPLr sLurU kIqf sI. sfrf cwkr pUrf krky
qusIN AuWQy hI phuMc jFdy ho. ijs leI qusIN aYnf Gol
kIqf, roNdy DoNdy rhy, Auh bYWTf quhfzy aMdr hI sI.
quhfzf hAuN quhfzy jIvn dI scfeI hY, srIr dI scfeI
aqy afqmf dI scfeI hY. qusIN qF pihlF hI pivwqr ho,
pihlF hI pUrn ho. kudrq iek prdf hY ijs ny aslIaq nUM
quhfzy awKoN Auhly kIqf hoieaf hY. quhfzf hryk nyk
ivcfr Aus prdy nUM pfVdf hY aqy asIm dy drsLn krvfAux
vwl ijLafdf qoN ijLafdf kdm pwutdf hY.
iehI mnwuK dI khfxI hY. mnuwKqf
dI imknfqIsI sUeI dI syD mnuwKF vwl idaflqf, psLUaF
vwl idaflqf hY. amr scfeI iehI hY, mYN hI
bRihmMz hF. ieh bRihmMz iekfeI hY. afpxI hAumY
df iqafg hY. mYYN, myrf, mYnUM ijMnf Gwtdf jfAU, EnF
hI (selz) ahM df pRkfsL huMdf jfAU. KLuwd-gLrjL afdmI
dUijaF nUM luwt ky dunIaF ivc BFbV mcfAuNdf hY aqy
nrkI jIvn pYdf krdf hY. afpxy KLwud df iqafg nhIN
krdf. mnuwK df idl DVkdf hI swc dI Bfl ivc hY.
insLfnf dUr ho skdf hY pr jfgo, ruko mwq jdoN qwk
qusIN insLfnf pRfpq nhIN kr lYNdy.
(10 julfeI 2006)
* Photo by courtesy of www.cancerfreeindia.org
*****
dljIq
isMG, aYzimMtn, knyzf
(Daljit Singh Rakhra)
1107 10149 Saskathewan Drive
Edmonton AB T6E 6B6
Canada
Phone: (780) 989 - 2977