lyK/XfdF/sPLrnfmf

 

‘vYlntfeIn’ dI khfxI afpxI jLbfnI

ipafr df pRqIk – qfj mhwl

dljIq isMG, aYzimMtn, knyzf

 

14 PLrvrI vYlntfeIn idvs sI. ieh idn hr sfl ipafr-prvfinaF dy DVkdy idlF nUM smrpq huMdf hY. myry idl ivc qrMg AuWTI aqy ipafr dy qfj nUM CUhx leI mn ny Aubflf KfDf. kr leI iqafrI. ivmfn PiVaf. awK dy Jmkx qoN pihlF afgry, qfj mhwl dy sfhmxy jf KVHf hoieaf. aYnI qyjL rPLqfrI ikvyN? ipafirE, tYknflojI af! hYrfnI vflI koeI gwl nIN. “afgy, afgy dyKIey hoqf hY ikaf?”

KVHy-KVHy myrI njLr afgry dy ikly ’qy peI. ikly ivc iek kYd-koTVI ivc gwdIAuN lfihaf ihMd df sLihnsLfh, sLfhjhF afpxI mihbUbf, bygLm mumqfjL dI Xfd ivc bxy qfj mhwl vwl itk-itkI lfeI bYTf njLrIN ipaf.

asmfn ivc bwdlF ny Jurmt pfieaf hoieaf sI. QoVHI-QoVHI ikx-imx ho rhI sI. hvf TMZI sI pr cldI Tumk-Tumk qy nKLry nfl sI. ho skdf, kudrq vI vYlntfeIn idvs mnf rhI hovy. qfj mhwl dy nfl lgdf jmnf diraf sLFq vg irhf sI. diraf ipafr-kuwTy do pRymIaF dI khfxI nUM afpxy sIny ivc lukoeI bYTf sI. lokF df mylf ligaf hoieaf sI. mYnUM jfipaf ik ieh lok vI vYlntfeIn idvs mnfAuNdy iPrdy hn. joVy sohxIaF-sohxIaF pusLfkF pfeI gutkUM-gutkUM krdy iPrdy sn. qfj mhwl dy mInfr, sLfhjhF dy ipafr dy isLdq dI bfq pf rhy sn:

rfq ky jlqy dIey idn myN buJ jfieaf krqy hYN
eyk hm hYN ik qyrI muhwbq myN idn rfq jlf krqy hYN.

mYN qfj mhwl dy aMdr viVaf. do pRymIaF dy muhwbq nfl lbf-lb Bry dIvy ltf-lt blL rhy sn. KVHf-KVHf afpxy-afp ivc guMm ho igaf. mYN quhfzy nfl ieh gwl sFJI nhIN krnI ik myry idl nfl kI bIq rhI sI? acfnk, pqf nhI ikwQoN surIlI afvfjL kMnIN peI:

agr qum nf hoqy quJy gLjLl kOn kihqf?
qyry ichry ko kMvl kOn kihqf?
Xyh qo ikRsLmf hY muhwbq kf
vrnf pwQroN ko qfj mhwl kOn kihqf?

EhnIN pYrIN aYzimMtn muV afieaf qy jf bYTf afpxy sfQIaF dI swQ ivc. sfiraF dy ichry iKVy hoey sn. gwlF krdy sn - bws, Puwl ikrdy sn. hfsy Clk rhy sn. jlybIaF, lwzUaF aqy smoisaF df dOr cwl irhf sI. aMdroN ipafr BrI afvfjL afeI ijhVI mYnUM muKLfqb sI:

“BfeI sfhb! gwlF Pyr mfr ilE. iewDr lwzU-jlybIaF kdoN dIaF AuzIkdIaF ny.”

mYN ipafry dI ipafrI bolI smJ igaf aqy jf ky pf leI imTfeI plyt ivc.

mYN boilaf, “beI ipafrf ishF, ieh aYnF sfrf Kfx-pIx df smfn kfhdf?”

ipafrf isMG boilaf: “nf, qYnUM nIN pqf? sfrI dunIaf ivc ipafr dy Zol vwj rhy ny. pRymI afps ivc PuwlF dy guldsqy ByNt kr rhy ny. iek-dUjy nUM qohPLy dy rhy ny. bYNkuiet hflF ivc KLusLIaF mnfeIaF jf rhIaF ny. rOxkF hI rOxkF ny. ieh Kfx-pIx hor kfhdy leI? awj vYlntfeIn zy af.”

“s[ ipafrf ishF, ieh vYlntfeIn zy pihlF qF afpF mnfAuNdy nIN sI. hux dyKf-dyKI ies idn dI ’vf sfrI dunIaf ’c PYlgI af. nOjvfn pIVHI qF KfsI cFBlI iPrdI af.” lwzU KFidaF mYN ikhf.

sfzy sfiraf ivwcoN ipafrf isMG nUM gwl aOVHdI bVI af. nfly huMdI vI isafxI qy zUMGI.

ipafrf isMG boilaf, “af Blf ijhf nF kI lYNdy ny – hF, ‘globl ivWilj’. nvyN-nvyN nF afgy. gwl kI, sfrI dunIaf hux iek ipMz bxgI. amrIkf ivc sfh lvo, DVkx idwlI suxdI af. lokF df siBafcfr sFJf ho irhf af qy iek-imk vI.”
“pr, ipafr qF koeI nvIN gwl nIN. ipafr sfrI dunIaf df muwZ af - ‘Auh vI dyK nf iesLkoN KLflI jo hr sLY df vflI’.” mYN mUMh krfrf krn leI QoVHf smosf KFidaF ikhf.

eyny nUM bysmYNt ’coN ’vfj afeI, “Auh ipafrf ishF, afeIN jLrf Qwly. drvfjf nIN KuwlHdf.”

ipafr isMG Qwly cilaf igaf. mYN afpxy sfQIaF kol jf bYTf.

“beI, aYqkIN sno peI hI nhIN. ijhVI peI sI, sfrI KurgI.” sfzy ivwcoN iek boilaf.

“bfeI, lgdf mOsm bdl irhf af.” iek pfsy kursI nfl Zoh leI dUjf boilaf.

“aYqkIN qF afpxy mulK ’c bVI TMZ peI af. kdy pMjfb ’c mfeIns suixaf sI? mYnUM qF zr lgdf ikqy hfVHI-sOxIN dIaF ruwqF hI nf afps ivc bdl jfx aqy mhIny AuWQy hI aVy rihx.” ivwcoN iksy hor ny gwl kIqI.

rfmpq aKLbfr pVH irhf sI aqy gwl-bfq ivc bhuqI rucI nhIN sI lY irhf. Aus ny aKLbfr df vrkf Qwly kIqf qy afpxf mUMh bfhr kwZ ky boilaf:

“ieh vYlntfeIn iks blf df nF hY aqy nfl hI cOdF PLrvrI? kuC smJ nIN peI. ies qrIk nfl juiVaf sLbd ipafr, ipafr – ieh kI gwl hoeI?”

nMbrdfr jI kihx lgy, “ies gwl df inqfrf qF pRoPLYsr jYksn hI kr skdf. Auh ikqfbF pVHdf rihMdf af.”

ipafrf isMG CyqI hI muV afieaf sI aqy drvfjLy dI cugfT nfl Zoh lfeI KVHf sI qy sfiraF dIaF gwlF ghu nfl cuwpcfp suxI jf irhf sI.

ipafrf isMG kihx lwgf, “mYN jfnF qy ilafAuNdF pRoPLYsr sfhb nUM. Auh snUkr Kyz rhy ny.”

hfl aMdr vVidaF ipafrf isMG ny QoVHI AuWcI ’vfj nfl pRoPLYsr jYksn nUM sMboDn kIqf, “pRoPLYsr sfhb, jLrf aYWDr afieE. quhfQoN aMdr bYTy buwDIjIvI vYlntfeIn bfry jfxkfrI lYxf cfhuMdy ny.” ipafrf isMG bhuiqaF nUM buwDIjIvI pukfr ky bulfAuNdf af. pqf nhIN ies ivc kI rfjL hY?

“clo, mYN afieaf huxy. afh gym KLqm hI hox vflI af.” pRoPLYsr sfihb ny AuWqr idwqf.

aMdr bYTy sB sfQIaF ivc gwl cldI hI sI. sfzy ivc iek mMny-dMny, rItfierz hYzmfstr ny. AuhnF dI XfddfsLq kmfl dI af. AuhnF koloN pMjfb dI rfjnIqI alPL qoN Xy qwk simaF df ieiqhfs PLoldI imlU jdoN mrjLI sux lE. nfly, hoAU vI bf-dlIl. suxn ivc mjLf af jFdf. AuhI hYzmfstr sfihb boly:

lYlf mjnUM afpF ivwcoN kIhnUM Buwilaf hoieaf af? iek vfr mjnUM Pty-purfxy kwpiVaF ivc mMdIN hflIN mfrU-Qwl ivc lYlf-lYlf kUkdf Bwijaf iPrdf sI. iPrdy-iPrFidaF rsqy ivc iek msjd afeI. mjnUM msjd mUhrdI ibnF isr JukfieaF lMG igaf. ikqy kfjLI ny dyK ilaf. kfjLI ny AuWQy hfjLr lokF rfhIN mjnUM pysL krvf ilaf aqy jvfb-qlbI kIqI ik qUM msjd nUM ibnF isjdf kIiqaF ikAuN lMiGaf hYN?

mjnUM ny AuWqr idwqf, “kfjLI sfihb, mYN iek aOrq dy ipafr ivc guMm hF. mYnUM dunIaf ivc Aus qoN ibnF hor kuJ idsdf hI nhIN. jdoN mYN msjd kol dI lMiGaf, mYnUM msjd njLrIN nhIN peI. mYnUM hr qrPL lYlf hI lYlf idKfeI idMdI hY. mYN Aus df dIvfnf hF. mYQoN msjd pRqI vwzI Buwl ho geI. pr kfjLI sfihb, mYnUM iek gwl dI smJ nhIN peI. mYN iek aOrq dy ipafr ivc aYnf zuWibaF hoieaf hF ik mYN rwb dy Gr nUM vI pCfx nhIN sikaf. kfjLI sfihb, qusIN sfrI KLudfeI dy mflk, rwb nfl afpxf ipafr pf ilaf af. bVI hYrfnI vflI gwl hY ik quhfnUM mYN ikvy ids ipaf?”

kfjLI inrAuWqr ho igaf.

nMbrdfr jI boly, “mjLf af igaf. ipafr qF ieh nUM kihMdy ny.”

mYN ikhf, “awCf, iPr mYQoN vI iek sLyar sux lE.”

sfry kihx lgy – hF, hF, suxfE.

mYN afpxy dmfgL dy kMpIAUtr ’qy jLor pfieaf qy aMdfjL ivc afky boilaf:

qU ny gLjLl CyVI, muJy sfjL dynf
jLrf Aumry rwPLqHf ko afvfjL dynf.

sfry iek afvfjL ’c boly, “vfh, vfh!”

eyny icr nUM pRoPYsr sfihb vI af gey. kmrf Puwl sI. ipafrf isMG ny kolLy hor peI kursI iKskfeI aqy pRoPYsr sfihb nUM mfx nfl pysL kIqI.

hYzmfstr sfihb ny gwl qorI, “pRoPYsr sfihb, asIN sfry quhfzy koloN vYlntfeIn zy bfry jfxkfrI lYxf cfhuMdy hF.”

pRoPLYsr sfihb boly: vYlntfeIn zy muhwbq df sunyhf lY ky hr sfl 14 PLrvrI nUM afAuNdf hY aqy lokF dy idlF aMdr iek agMmI hulfrf dy jFdf hY. muhwbq mnuwK df bhuq kImqI KLjLfnf hY. koeI afdmI muhwbq qoN ibnF ijLMdgI soc hI nhIN skdf. muhwbq mnuwK nUM qfkq bKLsLdI hY. iek ivsLvfs idMdI hY. ijLMdgI ivc kuC kr gujLrn leI anMq hwlfsLyrI idMdI hY. hryk dI qmMnf hY ik koeI mYnUM ipafr kry aqy mYN iksy nUM ipafr krF. romFs ijLMdgI df jLrUrI aMg hY.

ipafr dy ies iqAuhfr nUM awj qwk phuMcx leI koeI 2500 sfl lgy hn.

Xorp ivc rom dy muwZly swiBafcfr smyN ies iqAuhfr df nF ‘luprkYlIaf’ sI. romn lok 14 PLrvrI nUM jxn dyvI ‘jUno’ dI mfnqf krdy sn. ies qoN agly idn KyqI-bfVI qy psLUaF-pMCIaF dy dyvqf ‘PfAUnUs’ dy nF ’qy mylf DUm-Dfm nfl mnfieaf jFdf sI, aqy vDIaf-vDIaf pkvfnF df mjLf ilaf jFdf sI. ies idn ivafhF aqy KyzF df pur-josL ieMqjLfm huMdf sI.
sMn 496 ivc iesfeI Drm dy bol-bflf hox kr ky pop jYlwsIas ny Auprokq iqAuhfr ‘luprkYlIaf’ df KLfqmf kr idwqf aqy Aus dI QF ’qy syNt vYlntfeIn dy mfx ivc 14 PLrvrI df iehI idn mnfAuxf arMB kr idwqf. vYlntfeIn nF dy ipwCy vI iek ieiqhfs Cuipaf hoieaf hY. afpF hux Aus ieiqhfs dI gwl krIey.

ivwcoN nMbrdfr jI bol pey, “ beI, gwl qF bVI suafdlI af. lokI aYvyN nIN ieh idn mnfAuNdy!”

pRoPYsr sfihb ny afpxI gwl jfrI rwKI:

ieiqhfs dwsdf hY ik vYlntfeIn dy ieko nF Qwly iqMn sLhId ho cuwky hn. ies nF df sB nfloN msLhUr romn pfdrI, rom dy bfdsLfh ‘klfzIas II’ smyN hoieaf hY. klfzIas df rfj bVf KLUnI sI. lok PLOj ivc BrqI hox leI iqafr nhIN sn. bfdsLfh ny smiJaf ik lok afpxy prvfrF dI iKwc kfrn BrqI nhIN huMdy. ies leI klfzIas bfdsLfh ny hukm jfrI kr idwqf ik hux qoN koeI ivafh nhIN krvfeygf.

prMqU vYlntfeIn ny bfdsLfh dy hukm nUM mMnx qoN ienkfr kr idwqf. Auh pfdrI corI-CuporI ipafr-joiVaF dy ivafh kr idMdf sI. Aus pfdrI ny ipafr dI KLfqr afpxI ijLMdgI KLqry ivc pf idwqI. ieh gwl ikMnf ku icr cwl skdI sI! pfdrI nUM girPLqfr kr ilaf igaf. kuwitaf igaf, mfiraf igaf aqy pwQr mfry gey. afKLr, 14 PLrvrI sMn 270 vfly idn Aus df isr DV nfloN alwg kr idwqf igaf.

koly bYTy sqbIr isMG ny vwzf sfrf hOkf ilaf aqy ‘vfihgurU, vfihgurU’ dy sLbd sihj suBfa mUhoN kwZy. Aus dy ichry ’qy AudfsI aqy kroD dy rlvyN-imlvyN BfvF dy pRgtfa sn.

pRoPLYsr jYksn ny gwl awgy qorI:

jdoN ieh pfdrI jylH ivc sI, kihMdy ny Aus smyN ies pfdrI df ipafr jylHr dI lVkI nfl ho igaf. pfdrI lVkI nUM pRym-pwqr ilK ky Byijaf krdf sI aqy Qwly ilKdf huMdf sI – ‘qyry vYlntfeIn vwloN’. ikAuNik vYlntfeIn df nF pRym nfl juiVaf hoieaf sI aqy pRymI lokF ivc hrmn ipafrf sI, ies vfsqy pop jYlwsIas ny luprkYlIaf df iqAuhfr htf ky ipafr-sLhId, vYlntfeIn dy nF smrpq kr idwqf. Aus smyN qoN ieh idn ies nF nfl joV ky mnfieaf jf irhf hY.

rfmpq dI qswlI ho geI aqy kihx lwgf ik hux asl gwl dI smJ peI.

jYksn boldf igaf: keI kihMdy ny ik klfzIas bfdsLfh kihMdf sI ik mYN rwb hF aqy isrPL myrI hI mfnqf hoxI cfhIdI hY. prMqU vYlntfeIn ny Aus nUM rwb mMnx qoN ienkfr kr idwqf sI. ies vfsqy vYlntfeIn nUM kql kr idwqf igaf. lgdf, vYlntfeIn df ipafr dI KLfqr sLhId hoxf, gwl TIk hY aqy eysy kfrn hr sfl Aus dy sLhIdI idn 14 PLrvrI nUM vYlntfeIn idvs kr ky mnfieaf jf irhf hY.

vYlntfeIn idvs ipafr df pRqIk hY. pRymI afps ivc guldsqy aqy qohPLy dy ky afpxy ipafr df pRgtfa krdy hn. ipafr dyvqf, ‘ikAUipz df qIr’, ‘lfl gulfb dy Puwl’ aqy hor anyk iksm dy kfrz ipafr-insLfnI nfl juVy hoey hn.
jYksn ny afpxI gwl KLqm kr idwqI.

awlfdIn, pRoPLYsr sfihb qoN bhuq pRBfvq ho igaf. Aus ny KLfs qOr qy AuhnF df sLukrIaf adf kIqf.

sfry sfQIaF dy ichiraF ’qy ajIb iksm df hulfs sI. ipafrf isMG ny qF Bfvk ho ky eyQoN qwk kih idwqf ik mYN Gr nUM muVdy smyN jLYlr stor qoN PuwlF df guldsqf lY ky jfAUNgf aqy Gr phuMc ky afpxI Gr vflI nUM ipafr-siqkfr nfl Auh guldsqf pysL krUMgf. bfkI idaF dy idlF ivc vI ipafr dI Kuq-KuqI hoeI ’qy kihx lgy, “ipafrf ishF, asIN ikqy qyry nfloN ipwCy rhFgy! vYlntfeIn idvs sfnUM sfiraF nUM ijLMdgI bKLsLdf hY. pRoPLYsr sfihb ny vYlntfeIn dI kQf suxf ky sfzy mnF ivc ijLMdgI df rs Br idwqf hY.”

mYN vI kol bYTf cuwp sF. sMjIdf sF. mYN hOlI jyhy iKskx dI kIqI. myrf AuWQy bYTx nUM idl nf kIqf. sosfietI ivwcoN inkl ky bws-stfp ’qy jf KVHf hoieaf. bws cVHn leI hor keI lok sn. mYN iksy vwl KLfs iDafn nfl nf qwikaf. sLYltr ivc iek PLwty ’qy bih igaf aqy aqIq dI iPLlm ivc jf viVaf.

dyKdy-dyKdy mYN asmfn ivwcoN PuwlF ivc lwdI iek dyvI AuWqrdI dyKI. Auh sLYltr ivc af vVI. Aus dy hwQF ivc PuwlF df guldsqf PiVaf hoieaf sI. Aus nUM pCfxn ivc mYnUM bhuqI dyr nf lwgI. icrIN-ivCuMny jIvn-sfQI nUM dyK ky myry glL ivc gwc Br afieaf. mYN awKF dy hMJUU pI igaf aqy buwlHF nUM dMdF ivc pIc ilaf. sfQx gldsqf dy ky alop ho geI. mYN Audfs vI sI aqy KLusL vI. myrf idl afpxy sfQx pRqI kih irhf sI:

PUl ly kr PUl afieaf
PUl ko mYN ny khf
PUl kI ikaf jLrUrq QI
PUl qo qum KLud hI ho.

mYN sLYltr qoN bfhr afieaf. mYN afpxy afpy ivc nhIN sI! bws kdoN afeI qy kdoN clI geI! mYnUM kuJ pqf nhIN lwgf.

(7 PrvrI 2006)

*****

dljIq isMG, aYzimMtn, knyzf
(
Daljit Singh Rakhra)
1107 – 10149 Saskathewan Drive
Edmonton AB T6E 6B6
Canada
Phone: (780) 989 - 2977

dljIq isMG (aYzimMtn, knyzf) dI iewk hor rcnf pVHn leI kilwk kro:

ivsLv Br dI vYsfKI: dljIq isMG, knyzf

 

hor lyK:
dunIaf df anoKf dyČ 'astrIaf': lyKk-hYpI mfn
suBfsL cMdr bos dI DI “anIqf pPL”: lyKk-hYpI mfn
nyqf jI suBfsL cMdr bos--zf: guridafl isMG rfey
sLhId AUDm isMG: suKdyv iswDU
sLhId Bgq isMG nfsqk sI: suKdyv iswDU
sLhId Bgq isMG-iek ienklfb: surjIq isMG jIq
sLhId Bgq isMG df iswKI isdwk: hrijMdr isMG kMvl
suqMqrqf sMgrfm dy sLhIdF dy nfm:
"bol aY lhU kI Dfr--" durgf BfbI, Bgq isMg qy suKdyv--zf: guridafl isMG rfey

 

e-mail:
ilKfrI
Likhari


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2006