igMdr
qy cMd do Brf sn. igMdr vwzf sI qy cMd Cotf. ËmIn
AunHF kol sfrI hI ds GumF sI. AunHF df ipE iewklf sI
qy jvfnI-pihry vI AusqoN vfhI df kMm cMgf nhIN sI
quiraf. afpxIaF do BYxF dy ivafh, ijhVy Ausny afp hI
kIqy sn, iksy bfxIey qy krËf lY kyN kIqy sn. krËf
idnoN idn itwby dy ryq vFg vDI jFdf sI. Ausny AunHF
simaF ivc do GumF ËmIn ipMz dy iek nroey iËmINdfr
surqf isMG kol gihxy Drky, Aus bfxIey dy sfry krËy
df jUV vwZ idwqf sI.
kihMdy,
jy jwt qkVf hovy qF ËmIn sfrI Aumr KFdf
rihMdf hY qy jwt mfVf hovy, qF ËmIn AultI jwt
Kf jFdI hY. hl-vfhI dy kMm ivc 'cAu` df kMm DrqI
polf krnf huMdf hY. DrqI poolf ijMnf
koeI jwt bhuqf kry, AunHF Aus ivcoN bhuqf aMn-pdfrQ
inkldf hY jy jwt cAu DrqI ivc bhuqf nf vrqy,
qF Auh-cAu DrqI polf krn dI QF jwt polf
kr idMdI hY. aMn-pdfrQ dI QF iPr jwt ivcoN inkldf hY-'Èfh
df krËf` 'zUZIaF-svfeIaF` 'kuVIaF dy pYsy vwtxy` qy
'muMizaF pYsy dy ky ivafhuxf`.
do
GumF ËmIn qF AunF dy ipE-ny surqf isMG kol gihxy DrI
hoeI sI, pr kdy sO kdy do sO krky hor do hËfr
rupeIaF ivafËU vI sUrqf isMG ny Ausdy isr kr ilaf sI.
hfVHI sfAuxI moV-moVky vI rkm EnI-dI-EnI KVI rihMdI,
kdy gF df rwsf ÌVf idwqf, kdy bwCy df rwsf PVf idwqf
qy kdy koeI JotI dy idwqI aqy ijMnF icr AunHF df ipE
ijAuNdf irhf, Aus qoN surqf isMG koloN kdy vI KihVf
nf Cuzfieaf igaf. sfl ivc ijMnf rupeIaf Auh Auqfrdf
sI, EdUM dugxf hor lY lYNdf sI. igMdr df jdoN ivafh
kIqf, EdoN vI cfr hËfr surqf isMG ny hI idwqf sI qy
jdy cMd df ivafh kIqf, EdoN do hËfr ivafjUU ilaf sI
qy do hËfr dI do GumF ËmIn hor gihxy Dr idwqI sI.
jdoN AunHF df ipE miraf, AunHF dI cfr GumF ËmIn
gihxy sI qy cfr hËfr rupeIaf dyxf rihMdf sI.
dovyN
Brf pUry ijwc sn ik Auh surqf isMG df cfr hËfr ikvyN
Auqfrn. AunHF gihxy DrI ËmIn df aYnf iÌkr
nhIN sI ijMnf Jorf AunHF ivafjU rupeIaF df sI.
surqf
isMG suBfa df bVf imwTf sI. dyKx ivc ieAuN lgdf ijvyN
Auhdy nfl df ipMz ivc Drmfqmf bMdf hor koeI nhIN. awD
ku df ho ky gwl krdf, ipMz dy hryk bfhmx 'mhfrfj`
bulfAuNdf, sVy qoN sVy bfxIey vI 'rfm-rfm`
kihMdf. iJAUr, nfeI, CINby, qKfx, Guimafr, mËHbI qy
rmdfsIey, sB Auh afdr nfl bulfAuNdf. aYnf
imwTf bMdf ipMz ivc hor koeI nhIN sI. aYnf sfdf bMdf
ipMz ivc hor koeI nhIN sI. pYrIN Kwl-DOVI dI juwqI.
juwqI Ausdy cldI bhuq sI. pMj-pMj CI-CI vFrI gMZf ky
vI Auh juwqI hMZfeI jFdf. qyV, Kwdr dI DoqI.
gl Kwdr dI boÈkI df kuVqf. isr Auqy motI vYl df
icwtf sfPf. bfrF mhIny qIh idn Es dy iehI pihrfvf
huMdf. isaflF ivc doVy vrgy moty Kwdr dI jfkt qy
zwbIaF vfly Kys dI buwkl ËrUr vD jFdI, nhIN qF bws
Ausdf ieko pihrfvf rihMdf. Auhdy kol afpxI ËmIn vI
bhuq sI. Ausny bhuq sfrI ËmIn lokF dI bYa vI lY rwKI
sI. gihxy dIaF ËmInF qF Aus kol keI GrF dIaf sn. do
Auhdy muMzy sn. dovyN idn rfq vfhI df kMm hI krdy
rihMdy. dovyN ipE nfloN cVHdy sn, aYny kMjUs ik kIVI
dy rfh dfxf nhIN sI jfx idMdy. idhfVIey, ijhVy AunHF
dy kdy-kdy kMm krn jFdy, dsdy huMdy ik jdoN vI asIN
kdy ienHF dy jFdy hF, kdy vI sf dfl jF sbËI
nfl rotI nhIN imlI-hmyÈF hI gMiZaf dI ctxI jF pcrMgy
afcfr nfl rotI KfDI aY.
nfmf-pwqf
surqf isMG df ipMz ivc bhuq cldf sI. ies kMm ivc Auh
aYnf cVH igaf sI ik koeI bfxIaf vI Auhdy mukfbly ivwc
nhIN sI. sgoN keI bfxIey vI AuhdI eIn mMndy sn. surqf
isMG pYsy dy qF hr iek idMdf sI, pr nfmf
Augrfhux ivc Auh bVf krVf sI. jy iksy nfl JgVf hY
jFdf, qF t Es JgVy kcihrI ivc lY jFdf. zrdf
AuhdI rkm koeI dbdf nhIN. Ausny keI GrF dI kurkI
krvfeI sI. ijs bMdy df Aus nfl vfh pY jFdf, Aus
qF Aus pUrI qrHF muMn ky Cwzdf. sO rupeIaf jy iksy sO
rupeIaf dyxf huMdf qF nwby dy ky sO ilKdf qy ivafj
vwKrf. ivafj vI Auhdf dUijaF nfloN krVf sI.
ivafjU
rpeIaf qF kihMdy Kwbl vFg sUeI jFdf hY. igMdr Jorf
krdf ik surqf isMG df cfr hËfr ikvyN Auqfiraf jfvy.
ieko sfl ivc Auh aYnf rupeIaf lfh nhIN sI skdf. do
Brf sn. do bMidaf df kmfeI ikMnI ku ho skdI hY. AunHF
kol CI GumF ËmIn hI qF hl hyT sI. kuJ ËmIn Auh
ihwsy Auqy lY lYNdy qy kuJ Tyky Auqy. vfhI cMgI krdy
sn. jfn `qoV ky kMm krdy. Érc bhuq Gwt krdy. ivafhF-ivc
nf jfx krky do iqMn irÈqydfr vI AunHF nfloN tuwt gey
sn. ivAuNq anusfr Auh kMm krdy sn. sxy ivafj iek-iek
hËfr hr sfl dy ky, AunHF ny cfr-pMj sflF ivc lfh
idwqf.
hux
cfr GumF ËmIn rihMdI sI. do GumF ËmIn pihlF ijhVI
AunHF dy ipE ny DrI sI, Auh vI AunHF ny do ku sflF
ivc Cuzf leI. AunHF ieh pqf nhIN sI ik idn
kdoN cVdf hY qy kdoN iCpdf hY. Auh imwtI nfl imwtI
hoey rihMdy. hux bws do GumF AunHF dI gihxy rihMdI sI.
AunHF dIaF ËnfnIaF vI bhuq kMm krdIaF : KyqI-pwqI dy
kMm qy ibnF Auh hor kMm vI krdIaF rihMdIaF. drIaF
buxdIaF. qfxI buxn leI AunHF ny Gr KwzI vI lfeI hoeI
sI. CotI bhU Gr dy kpVy mÈIn AuWqy afp hI isAuN
lYNdI sI. dovyN bhUaF ny nf kdy rwj ky KfDf sI qy nF
kdy jIa Br ky hMZfieaf sI. Auh vI afpxy afdmIaF vFg
hI dyh vyldIaF rihMdIaF. suBfa dIaF puwj ky rMgIaF.
kdy koeI bhU iksy nfl lVdI nhIN sI. ivhVkI dIaF
sfrIaF buVIaF AunHF bhUaF srfh nhIN sn rjdIaF.
kMm dI DuMm pf rwKI sI, AuunHF ny. vwzI bhU qF aMdr
kMm ivc nVy vFg AuDVdI iPrdI. nf igMdr muMizaf vrgf
muMzf sI qy nf cMd muMizaF vrgf muMzf sI. dovyN BrfvF
ny Èrfb kdy mUMh Auuqy Dr ky nhIN sI dyKI. Èrfb pIx
AulwQ muMizaF dI tfhxI ivwc bYTx qy Auh bhuq sMgdy.
iksy kol KVHn bYTx dI AunHF kol ivhl vI kdoN sI.
AunHF ny kdy mfs-imwtI mUMh vI nhIN sI lfieaf.
agvfV dy keI CurCry muMzy bwkrf vwZ ky irMnH-irMnH
KFdy. Gr dI kwZI Èrfb pINdy. pr igMdr qy cMd horF df,
jy kdI bhuqf jIa llcfAuNdf, qF mwkI jF CoilaF dy dfxy
BuMnF ky guV nfl cwb lYNdy. kxk dy mrINzy, GfT, iqlf
dy iqloey qy mwky dy BUq-ipMny AunHF leI CwqI-pdfrQ
sn. lvyrI mwJ hmyÈf hI AunHF dy ikwly Auqy rihMdI sI.
sfrf twbr KwtI lwsI pIx df bhuq ÈOkIn sI. afQx vyly
rotI qy bfad sfrf twbr kiVHaf duwD pINdf-zwkvF. agvfV
dy cwkvyN muMzy dovyN BrfvF iksy gwl ivc
pqIjdy nhIN sn. koeI vI gwl iCVdI qy jy gwl igMdr dy
Gr Auqy af jFdI, qF mKOl ivc Auh AunHF kihMdy-'Eey,
Auh kI krngy, KwtI lwsI pIx vfly?`
dIvflI
dI rfq sI. cfr pMj muMzy iek muMzy dy bfhrly Gr, Gr
dI Èrfb pI rhy sn qy bwkrf vI AuQyy hI irwJ irhf sI.
igMdr Aus rfq moGy df pfxI imlxf sI. Aus
iek khI dI loV sI. Auh Aus muMzy dy bfhrly Gr khI
mMgx igaf, qF Aus ZfxI ny Aus EQy hI bFhoN PV
ilaf-'bfeI igMdrf, iek hfVf lf lY. ` igMZr kihMdf-ZFzI
aflI afx aY jy kdy mUMh qy DrI hovo.` iek ÈrfbI,
ijsny sB qy vD pIqI hoeI sI, kihMdf-'aYDr, afÈkF
dyh, ieh KwtI lwsI pIx aflF kI krU ?` qy glfs
PVky gwt-gwt cfVH igaf.
iek
vfrI coly vfly bfby dy zyry, BVIN pfAux sfrf agvfV
igaf. jd afQx ijhf ho igaf, muMzy ijd pey, aky sB qy
vwD imwtI df Biraf tokrf ikhVf muMzf cuwk ky bfby dI
smfD vfly cONqry Auqy iljf skdf hY. ijQoN imwtI pwt
ky tokrf Brnf sI, EQoN bfby dI smfD koeI sO krm dUr
sI. AunHF kol iek aYsf qkVf nroaf qy cOzf tokrf sI,
ijs ivc pMj-mx qo vD vI imwtI pY skdI sI. iek muMzy
ny tokrf Éfsf hI Br idwqf. tokrf Auh iksy qoN nf
ihilaf. sfry KVy dyKIN jfx. cMd ny chuM muMizaF qoN
tokrf cukvf ky afpxy isr Auqy Diraf qy bfby dy cONqry
Auqy aOh jf ky mUDf mfiraf. sfrf iewkT hYrfn rih igaf-'sfilE,
KwtI lwsI pIx aflF eI inwqr igaf.`
dovyN
Brf kmfeI krdy sn, byQfh. nf iksy df kuJ zolHdy, nf
ivgfVdy. iksy nfl kdy lVy nhIN sn. iksy nfl koeI JgVf
nhIN sI pfieaf. sfrf agvfV AunHF smJdf sI ik
ieh muMzy qF dyvqf hn. dovyN Brf hux eysy iÌkr ivc
rihMdy ik ikvyN do GumF ËmIn surqf isMG koloN
CuzvfeI jfvy. do hËfr dI sfrI gwl sI. ijQy AunHF ny
cfr hËfr lfh idwqf sI qo mgroN do GumF Cuzvf vI leI
sI, qF hux AunHF hux do hËfr dyxf kI bfhlf sI.
AunHF ny hOlI-hOlI dy hËfr iekwTf kIqf `qy surqf
isMG ikhf ik Auh afpxI rkm ÉrI kry qy ËmIn
Cwzy.
surqf
isMG pr lwq nhIN sI lfAuNdf. Auhdf vqIrf sI ik jy
koeI Auhdf ivafj nf moVdf jF asl rkm ivcoN iblkul hI
nf JVdf, qF Auh Aus iTwT krIN rwKdf. pr jy
koeI afpxf sfrf ihsfb-ikqfb Aus nfl mukdf krnf
cfhuMdf, qF Aus swqy kpVIN awg lwg jFdI. Aus
afpxI sfmI hwQF ivcoN inwkl geI lgdI.
igMdr
ny surqf isMG bhuq vfrI ikhf ik Auh afpxf do
hËfr Érf duwD vrgf lY lvy qy ËmIn df kbËf Cwz
dyvy, pr hr vfrI surqf isMG tfl-mtol krdf sI.
kuJ
idn pf ky surqf isMG afpxI bhI kwZ ilafieaf. DIrU ml
syT dI dukfn Auqy Aus ny igMdr bulvf ilaf.
kihMdf-'igMdr isaF, dy sfl ho gy, afpF , nfmf
kry . iek hËfr qyry kMnIN ajy KVY, pihlF ieh
inbyV lY-inbyVnY, inbyV lY jF nfmf krnY, nfmf kr lY.`
surqf
isMG dy bol suxky igMdr dIaF pfqlIaF BKx lwg peIaF.
ieh gwl ijvyN Aus smJ nhIN sI afeI. lflf vI
bhI pVHky iehI gwl kih irhf sI. surqf isMG
ieAuN bol irhf sI, ijvyN swcmuK hI iek hËfr ivafjU
rupeIaf ajy rihMdf hovo. igMdr dy mwQy ivc Twk-Twk
hox lwg peI. Aus iksy vI gwl qy XkIn nhIN sI
af irhf. ivafjU rupeIaF df sfrf ihsfb-ikqfb hQnI vrgI
mihM dy ky Aus ny mukf qF idwqf sI. ieh iek hËfr
ikQoN inkl afieaf. nfmy-pwqy dI sfrI ilKq-pVHq DIrU
mwl hI-sfry agvfV dI-krky idMdf. igMdr df mwQf Txikaf
ik ieh sfrI TwgI surqf isMG ny DIrU mwl nfl rl ky
kIqI aY. DIrU mwl ikhVf duwD-Doqf sI? igMdr isAuNqy
mUMh AuWT ky Gr af iga.
do
hËfr rupeIaF gihxy vflf Aus ny srpMc kol 'mfnq rwK
idwqf. do GumF gihxy vflI ËmIn ivc surqf isMG ny vhf
ky suhfgI mrvfeI peI sI. ËmIn Psl bIjx dy vwq sI.
pihr dy qVky AuWT ky igMdr qy cMd ny jf ky, Aus ivc
moty-moty nwk vflI mwwkI bIj idwqI.
mwkI
bIj ky dovyN Brf Gr jd af rhy sn, qF Auh
AuWcIN AuWcIN boldy sn, ijvyN AunHF iksy pryq
dI ksr ho geI hovy. igMdr bol irhf sI-hwk dI gwl qy
sIs dy idaFgy` cMd kUk irhf sI-qlf mUl pwt idaFgy
surqy df. smJdf kIh aY?
sfry
ipMz ivc crcf iCV geI-'KwtI lwsI pIx vfilaF ny hwd
krqI beI. `