KudgrjL lok
AusdI
Aumr hovygI cflI bqflI sfl dI, pr dyKx qoN msI pYNqI
dI lgdI. Aus dI bolI bhuq imwTI sI aqy hr iewk nfl
CyqI hI rc-imc jFdI. Aus df pqI gurduafry sfihb df
gRMQI hox kfrn lokIN As dI bhuq iewjLq krdy. Auh
afpxf ipCkOV ies qrHF dwsdI, pihlF asI ksLmIrI
ihMdU sF, jdoN gurU qyg bhfdr jI ny sfzy leI kurbfnI
idwqI qF sfzy vzyry isMG swj gey aqy asI pMjfb ivc af
ky rihx lwg pey."
Aus
df pqI ijs nMU sB BfeI jI hI kihMdy sn, bhuq sMdr
sLKsLIaq aqy sohxI avfjL df mflk sI. jdo gurU gRMQ
sfihb jI qoN hukmnfmf lYNdf qF gurduafry dI nfl lwgdI
sVk AuWpr jfx vfly lokI ruk jFdy. Aus nMU ies gwl df
bhuq mfx sI Aus df Gr vflf bhuq hI suMdr aqy surIlf
hY. Auh donoN pqI pqnI mfqf jI pRqfp kOr dy Gr bhuq
afAudy jFdy. hr duWK suwK mfqf jI nfl sfJF krdy. mfqf
jI Aumr kfPLI ho cuwkI sI. isafxy hox kfrn AuhnF kolo
gurduafry Gwt hI jf huMdF. iksy Kfs smFgm AuWpr hI
jFdy. ies krky BfeI jI aqy AuhnF dI pqnI afp hI af ky
mfqf jI nMU iml jFdy. mfqf jI df sfrf pRIvfr hI AuhnF
dI bhuq iewjLq krdf. ijs idn BfeI jI aqy AuhnF dI
pqnI mfqf jI dy Gr afAuNdy qF mfqf jI dy nfl AuhnF df
pirvfr vI bhuq KusL huMdf. qrHF qrHF dy pkvfnF nfl
BfeI jI dy pirvfr dI syvf kIqI jFdI.
gurduafry
keI vfrI kmytI ivc lVfeIaF ho jfdIaF. BfeI jI lVfeI
qoN bfhr hI rihMdy. jdo BfeI jI mfqf jI nMU lVfeI
bfry dwsdy. mfqf jI duwKI ho ky boldy ieh
lVfeIaF hI iswKf df kuwJ bnx nhI dyNdIaF, lV qF sO
idn skdy hn. pr rfj iek idn vI [[ mfqf jI ipClf
iPkrf mUMh ivc hI rwK hI lYNdy.
mfqf
jI, awj kwl iswKF ivc cODr dI BuwK qF pYsy dI BuwK
nflo vI vwD geI hY. BfeI jI afpxf itwpxI krdy.
mY
sfrI Aumr pMQ nMU hI votF pfAuNdI afeI hF, pr hux
myrf idl vot pfAux nMU vI nhI krdf . mfqf jI
iswKF dI afpsI Puwt qoN awk ky kihMdy.
BfeI
jI nMU vI Aus idn df cyqf af igaf. jdoN iek vfrI sfrf
pirvfr mfqf jI nMU kfgrs nMU vot pfAux leI kih irhf
sI, pr mfqf jI mMn hI nhIN rhy sn. mfqf jI df jvfeI
qF AuhnF AuWpr dbfa pf irhf sI ik Auh kfFgrs nMU hI
vot pfAx ikANuik Aus df mfmf kFgrs pfrtI leI cox lV
irhf sI. pr mfqf jI ny sfP kih idwqf sI, myrI
vot qF pMQ nMU hI jfvygI, qusI kFrIsIaF nMU pfAu jF
kOm nsLtF nMU. pr hux mfqf jI vot pfAux dy hwk
ivc hI nhI hn.
jdoN
mfqf jI iswKF dI GrylU lVfeIaF df ijLafdf duWK mihsUs
krdy qF BfeI jI dI pqnI sqvMq kOr nMU kIrqn krn leI
afKdy. sqvMq kOr kIrqn ivc inpuMn hox kfrx sMgq dI
iKcH df kyNdr bxdI. hr somvfr nMU bIbIaF gurduafry
ivc iewkTIaF huMdIaF, pihlF suKmnI sfihb df pfT
krdIaF iPr kIrqn krky Bog pfAudIaF. Bog qoN bfad
ijhVIaF bIbIaF kol smF huMdf Auh sqvMq kOr kol bYT ky
kIrqn iswKdIaF.
gurduafry
dIaF kmytIaF dy afps ivc isMg Psy hI rihMdy. qkrIbn
hr aYqvfr hI lVfeI ho jFdI. ijs kfrn gurduafry ivc
sMgq Gwt jfx lwg peI. iek vfrI qF ieqnI lVfeI hoeI ik
gurU sfihb dI hjUrI ivc hI iek dujy dIaF pwgF AuCflx
lwgy. Aus idn kIrqn drbfr gurduafry dI
grFAuNz ivc ho irhf sI. sMgq ivc vI nwT
Bwj mcx kfrx iek bujrg bIbI df pYr imwD ho ky lhU
lhfx ho igaf. Auh iek pfsy bYTI kmytI dIaF dohF
pfrtIaF nMU gfhlF kwZ rhI sI, mr jfixaf ny
pRDfn bx ky KOry kI krnf hY, ijhVy ibnF pRDfngI dy hI
qwmHcV mcfeI rwK dy hn.
Aus
idn qF pulIs ny af ky hI lVfeI bMd krvfeI. jdoN pluIs
hPVf-dPVI ivc hI juwqIaF sxy gurduafry aMdr dfKl ho
geI qF bhuq bMidaF ny ieqrfj vI kIqf. pr pulIs vfly
kih rhy sn, qusI Auh ijhf mOhl hI ikAuN pYdf
krdy ho, ijs krky sfnMU dKl-aMdfjLI krnI pvy.
pulIs
dohF pfrtIaF dy kuJ bMdy afpxy nfl lY geI. ijs iDr dy
isr pfty sn. AuhnF dUsrI iDr AuWpr kys kr idwqf. pr
BfeI jI ies vwzy JgVy qoN vI dUr hI rhy. jdo mfqf jI
ny ieh sB suixaf qF afpxy vlUMDVy ihrdy nfl BfeI jI
nMU kihx lwgy, gurduafry bMdf afps ivc ipafr
aqy sLFqI nfl rihxf iswKx jFdf hY. AuWQy jf ky afpxy
Drm nMU mMnx aqy dUsiraF dy DrmF dI iewjLq krx dI
ivDI jfnx lwgdf hY, pr afpxy gurduafry qF pYsy dy
cwkr ny kmytIaF nMU asLFq kIqf lwgdf hY.
gwl
pYsy dI vI hY, ikAuik iek iDr afky afpxf ijMdrf golk
nMU lf jFdI hY aqy dUsrI afpxf. BfeI jI ny
awKIN dyiKaf hfl dwisaf.
kmytI
df iek mNYbr BfeI jI dy Gr kfPLI afx-jfx lwgf. hOlI
hOlI BfeI jI dI pqnI Aus dI bhuq syvf krn lwgI. lokI
qrHF qrHF dIaF gwlF krn lwg pey. pr BfeI jI nMU afpxI
pqnI AuWpr pUrf Brosf sI.
hux
gurU Gr df pYsf mukwdmy AuWpr lgx lwgf. vkIl dohF
iDrF qoN cMgf pYsf vsUldy. dohF iDrF nMU sMgq dIaF
BfvnfvF df koeI iKafl nhI sI. hux qF bwcy vI afpxy
mfipaF nMU kihx lwg pey sn, gurduafry kI krn
jfxF hY, lVfeI dyKx? mfipaF nMU awgoN koeI jvfb
nf afAuNdf. iek idn mfqf jI dI poqI vI mfqf jI nUM
kihx lwgI, mfqf jI qusI qF kihMdy sI ik iek idn
Kflsy dy bol-bfly hoxgy, afh dyK lAu Kflsy dy kMm.
DIey1
mY rfjy rxjIq isMG dy Kusy hoey rfj dy muV prqn dy
supny dyKdI rihMdI hF. mfqf jI drd Bry hAuky
nfl kihMdy, pr AudoN dy iswKF df aqy awjkwlH dy
iswKF ivc bhuq aMqr hY, Aus smyN dy iswK syvf, ismrn
aqy inmrqf dy pujfrI sn aqy dvYq eIrKf Cwz ky pMQ leI
ijAUx df Brosf rwKdy sn.
pr
awj dy iswK iek dUjy nMU sihx dI sLkqI vI nhI rwKdy,
jy sUJ vfly ivdvfn awgy afAux dI koisLsL krdy hn qF
AuhnF dI pihcfx nhI krdy. poqI, iswKF ivc
ieqPfk nf hoxf, igrfvt df vwzf kfrx mMndI. dfdI aqy
poqI ivcfr vtFdrf kr hI rhIaF sn ik BfeI jI phuMc gey.
BfeI jI ny dwisaf ik kwlH nMU mukdmy dI qfrIK hY aqy
sqvMq kOr iewk iDr dy iKlfPL gvfhI dyx nMU iqafr ho
geI hY. mfqf jI ny BfeI jI nMU dwisaf, ieh sfrf
kMm Aus BYNgy df hY.
pqf
nhI sqvMq nMU kI hoigaf hY, myrI qF suxdI hI nhI.
BfeI jI ny duwK Bry mn nfl ikhf.
mfqf
jI ny BfeI jI nMU slfh idwqI ky awj hI sLfm nMU sqvMq
kOr nMU myry kol lY ky afAu. pr sqvMq ny ijLwd PV
rwKI sI ik Auh kort jLrUr jfvygI. BfeI jI bwicaF dy
sfhmxy Gr ivc klysL pYx qoN zr gey. cuwp krky iekwly
hI mfqf jI dy Gr nMU cly gey.
dUsry
idn sqvMq kort ivc jf ky gvfhI dy afeI.
ijs iDr dy iKlfPL gvfhI idwqI sI Auh hfr geI. sLfm
nMU kmytI df Auh hI bMdf BfeI jI dy Gr mwiTafeI dy
zwby lY ky phuMc igaf. BfeI jI ny mwiTafeI qF kI KfxI
sI. AuhnF ny Aus bMdy nMU bulfieaf qwk nf. BfeI jI df
idl qF krdf sI ik zwby Kh ky Auhdy mMUh AuWpr mfrn.
pr afpxI BlmfnsI krky cuwp kr rhy.
QoVy
idnF bfad hI gurduafry rolf pY igaf ik BfeI jI dI
pqnI ny JUTI gvfhI idwqI hY. ijs krky purfxI kmytI dI
ijwq hoeI hY. gurduafry dy lMgr hfl ivc iewkT hoieaf.
purfxI kymtI aqy nvI kmytI dy mNYbr pihlF hI phuMc
gey. kuwJ sMgq vI iewkTI ho geI. BfeI jI nMU aqy
AuhnF dI pqnI nMU vI bulfieaf igaf. BfeI jI awj afpxI
pqnI kfrn pihlI vfrI kymtIaF dy JgVy df insLfnf bxy
sn. BfeI jI ny dohF iDrF dy ivcfly KVHy hoky bynqI
kIqI ky donoN iDrF sLFqI nfl afpxy afpxy ivcfr rwKx.
BfeI jI dI bynqI axgolI krky sB ny rOlf pfAuxf sLurU
kr idwqf. ivcoN hI iek bMdf kihx lwgf, BfeI jI
dI pqnI df sMbD kmytI mNYbr nfl hox kfrx Aus ny JUTI
gvfhI idwqI hY.
BfeI
jI ny jdoN ieh gwl suxI AudoN hI AuhnF dy idl nMU kuJ
hox lwgf. AuhnF ny msIN ieh gwl khI ik ieh sB JUT hY.
sqvMq kOr ivcfly KVHI kdy afpxy pqI vwl dyKy aqy kdI
Aus kmytI mNYbr vwl. iPr AuWcI avfjL ivc bolI,
ikAu JUT df quPfn qoldy ho.
BfeI
jI guwsy ivc Aus kmytI mYNbr nMU DoxoN PVn lwgy. pr
Aus kmytI mYNbr ny afpxI pYNt dI jyb ivcoN iek muiVaf
hoieaf kfgjL kwZ ky sfiraF dy sfhmxy rwK idwqf aqy
boilaf, ieh Auh icwTI (JUTI) hY jo sqvMq kOr ny
mYnMU ilKI sI.
BfeI
jI nMU Ausy smyN idl df dOrf pY igaf. lokI cuwk ky
hspqfl lY gey. do iqMn idn bfad BfeI jI nMU kuJ hosL
afeI. mfqf jI ny BfeI jI nMU dyKx dI ijLwd kIqI qF
AuhnF df puwqr mfqf jI nUM lY ky hspqfl igaf. BfeI jI
pIly jLrd ichry nfl ibsqr AuWpr pey sn. mfqf jI nMU
dyK AuhnF df idl Br afieaf. jdoN mfqf jI ny afpxf hwQ
BfeI jI dy mwQy qy rwiKaf qF Auh bhuq DImI
avfjL ivc boly, kmytIaF ny afpxI lVfeI ivwc
myrf pRIvfr ikAu insLfnf bxfieaf?
mfqf
jI ny awgy gwl krn qoN BfeI huxf nUM rok ilaf aqy
BfeI jI dy isr AuWpr hwQ Pyrdy kihx lwgy, puwqr
jo kuJ vI hoieaf Aus sB AuWpr imwtI pf, dPf kr sU.
BfeI jI BrIaF hoeIaF awKF nfl hOlI ijhI boly,
pr mfqf jI mNY hux ies ksby ivc nhI rihxf.
hF,
puwq JgVf kmytIaF df sI pr rgVf qYnMU lwg igaf. sB
nMU pqf hY ik KudgrjL lokF ny afpxy koloN icwTI ilK
ky qyry pRIvfr nUM KLrfb kIqf. gurU mhFrfj sB nUM
dyKdy hn, "cMgafeIaF burafeIaF vfcY Drm
hUdr mfqf jI ieh kih ky duwKI ihrdy nfl hspqfl
dy kmry qoN bfhr nMU qur pey.
mfqf
jI, ieh quk qF sB kmytI vfly afp vI pVHdy hn.
rsqy ivc afAuNdy mfqf jI dy puwqr ny ikhf.
pVHdy
qF hoxgy, pr smJdy nhI. mfqf jI Bry hoey mn nfl
ieMnf hI kih sky aqy afpxy Gr vwl nMU muV pey.
(22
jUn 2006)