qlfk
ruKsfnf zUMGIaF socF ivwc lwgdI
sI aqy itk ky afpxI kursI qy hI bYTI rhI. jwj pihlF
hI jf cuwkf sI aqy kort-rUm jldI hI KLflI ho irhf sI.
Aus dy vkIl ny Aus df hwQ PV ky hlkf ijhf hlUxf idwqf,
aqy kihx lwgf, quhfnUM vDfeI hovy
.
vDfeI?, Auh ijvyN
lMmI nINd coN jfgI hovy, iPr afpxf isr
ihlfAuNidaF bolI, E
jI[[jI[[QYNk XU vYrI
mwc.
mYnUM qF hux jfxf peygf,
myry afiPLs ivwc iewk bhuq jLrUrI mIitMg hY aqy mYN
pihlF hI lyt ho igaf hF, kih Aus ny afpxf bYgL
AuTfieaf aqy kmirEN bfhr ho igaf.
Auh bVI hOlI hOlI AuWTI, aqy bVy
hI susq kdmF nfl drvfjLy vwl qur peI.
kfjLI rsUl muhMmd jo msijd df
hYWz muwlF sI, Aus vwl hYrfnkMun vyK irhf sI. Aus nUM
smJ nhIN af rhI sI ik ruKLsfnf ieMnI mfXUs ikAuN njLr
af rhI hY. Auh Aus dy ipwCy ipwCy hI iblizMg ivwcoN
bfhr af igaf, kihx lwgf, bytI, hux qF qYnUM
koeI iPLkr krn dI loV nhIN, qUM kys ijwq geI hYN
.
mYN ijwq geI aF? E[[hF[[hF[[
mYN ijwq geI hF
afeI aYm sOrI, mYN afpy ivwc
nhIN sF. myrf mn ikwDry hor ivcr irhf sI, Aus
ny jvfb idwqf.
qyry byty dI pUrI kstzI hux
qYnUM iml geI hY. ijvyN jwj ny hukm idwqf hY, smIr dI
pVHfeI leI hux qUM iekwlI hI ijLMmyvfr aYN. iesy kfrn
qF jwj ny qyry hwk ivwc PLYslf idwqf hY.
kfjLI sfihb, ieh sB quhfzI
hI axQwk imhnq kfrn ho sikaf hY. mYN qih idloN quhfzI
ies imhrbfnI leIy sLukrgLujLfr hF, bhuq hI
josLIly aMdfjL ivwc Aus dy mUMhoN bol inkl rhy sn.
awlf kfr-sfjL aY
[[hux
sfnUM cwlxf cfhIdY. pihlF hI kfPLI dyr ho geI
hY
[[asIN qYnUM Gr Cwz dyeIey?, kfjLI ny
puwiCaf.
nhIN kfjLI sfihb, mYN Gr
nhIN jf rhI. mYN smIr leI kuJ kpVy KrIdxy hn. mYN
brOzvya sLOipMg sYNtr jf rhI hF, ruKsfnf ny
jvfb idwqf.
cMgf ijs qrHF qyrI
mrjLI
cMgf iPr KLudf hfiPLjL, aqy kfjLI
myn gyt dy sfhmxy sVk qy KVI isLvrlYWt (vI[zbilAU[kYrvYnYWt)
vwl qur pey. ijAuN hI Auh psYNjr sIt qy bYTy, AunHF
vyiKaf ik bYjnfQ pMizq jI nUM nmskfr kr AunHF qoN
ivdf lY ruKLsfnf vwl nUM af irhf sI.
JgVy dI koeI loV
nhIN
jy qUM cfhyN, mYN kfr dIaF cfbIaF qYnUM
huxy hI dy idaF, pr qYnUM QoVHI dyr ieMqjLfr krnI
peygI. mYN izwkI coN afpxf smfn kwZ lvF,
aqy bYjnfQ ruKLsfnf nUM cfbIaF PVfAux lwgf.
PLYsly muqfibk kfr ruKLsfnf nUM
imlI sI qF jo Auh afpxy byty nUM skUl aqy Kyzx leI
iljf sky. bYjnfQ nUM bdly ivwc PrnIcr aqy sB
ielYktrOinks vflf smfn imilaf sI. ruKLsfnf hfly vI
ikqy KoeI hoeI lwgdI sI, kihx lwgI, bYjU.
bYjU?
bYjnfQ nUM ieh bol sux ky bhuq
hYrfnI hoeI, ies qrHF qF ruKLsfnf Aus nUM ipafr nfl
hI bulfAuNdI sI. ipCly do sfl qoN, jd qoN AunHF dI
pihlI vfr qkrfr hoeI sI, Auh lflf bYj nfQ
jI kih ky bulfAuNdI sI; Auh vI lflf
sLbd qy jLrf ijLafdf hI jLor idMdI ijvyN Aus dy ihMdU
hox qy Aus nUM icVfAuNdI hovy.
bYjU
mYN bhuq Qwk geI
hF. kfr qUM clf, mYN qyry nfl bYTFgI.
bYjnfQ ny afpxy moZy Jtky, kdm
kfr vwl vDfey aqy ruKLsfnf leI dUsry pfsy df drvfjLf
KoilHaf. Aus vyiKaf vI nhIN ik kfjLI dI njLr AunHF qy
hI sI, aqy Jwt kfr ivwc jf bYTI. bYjnfQ ny kfr stfrt
kIqI. kfr clfAux lwigaF Aus ny sLIsLy ivwcoN vyiKaf,
kfjLI ijvyN guwsy ivwc kuJ buVbuV kr irhf sI.
dupihr dy cfr vwjy hoxgy. rojL
vFg lMzn dIaF sVkF qy kfrF hI kfrF ids rhIaF sn.
eIilMg kfAUNtI kort qoN AunHF dy Gr
Elz sfAUQafl qwk dy cfr mIl sLfied cfr
hjLfr mIl vFg lwgy, aqy Auh afpxy aqIq ivwc Ko gey.
***
ruKLsfnf dy awbf iesmfeIl aqy
bYjnfQ dy ipqf qulIaf isrPL awT sfl dI Aumr dy hoxgy
jd Auh ivsLfl bMgly dy bfhr vfly Coty ijhy ihwsy ivwc
rihMdy sn. bMglf srkfrI sI aqy ibRitsL rfj dI srpRsqI
hyT BUsfn rfj ivwc pYNdf sI jo ik ieMzIaf dIaF
isLvfilk phfVIaF ivwc iewk rfjsI hkUmq sI. ruKsfnf
aqy bYjnfQ dohF dy ipE dfdy,
ibRitsL rYjLIzYNt jnrl sr
ivlIam mkilstn dy Gr vPLfdfr nOkr sn.
sr ivlIam dI pqnI kuJ sfl pihlF
svrgvfs ho geI sI. Aus df bytf, moirs, polIE df
isLkfr hox kfrn msF hI qur skdf sI. iesy kfrn moirs
nUM skOtlYNz vfly Gr ivwc nhIN Cwizaf jf skdf sI. sr
ivlIam afpxy nfl iewk nrs aqy nYnI (afieaf) lVky df
iDafn rwKx leI lY ky afey sn. iewk ieMgilsL tIcr df
ieMqjLfm vI kIqf igaf jo moirs nUM Gr ivwc hI
pVHfieaf kry. moirs, iesmfeIl aqy qulIaf qkrIbn iewko
hI Aumr dy sn. jdoN vI iesmfeIl aqy qulIaf afpxy
afpxy ipqf nfl koTI afAuNdy, moirs bhuq hI KLusL
huMdf. sr ivlIam ny iesmfeIl aqy qulIaf dy sfhmxy
moirs dy ichry qy KLusLI nfl afieaf KyVf vyiKaf sI.
AunHF ny nrs, nYnI aqy tIcr nUM ihdfieq dy rwKI sI ik
jd moirs df iesmfeIl aqy qulIaf nfl Kyzx nUM jIa kry,
Aus nUM roikaf nf jfvy. ijvyN dohF dy ipqf kihMdy,
Auh moirs dI Ausy hI qrHF syvf krdy. dohF ny kuJ
ieMgilsL dy sLbd vI bolxy iswK ley sn, iesy leI Auh
ieMgilsL stfPL dy vI chyqy bx gey sn. pMj sflF ivwc
Auh vI sfihb bx gey. sLihr dy bfkI lokF
nfloN AunHF dIaF afdqF vwKrIaF hI sn.
kuJ sflF ivwc isLmlf ihwljL dIaF
bfeI CotIaF CotIaF irafsqF vI sr ivlIam dy aiDkfr
ivwc ho geIaF sn. AunHF irafsqF dIaF rfjDfnIaF ivwc
AunHF nUM aksr jfxf pYNdf aqy rfq dy Kfxy vyly Auh
Gwt hI moirs kol huMdy. moirs nUM iekwilaF Kfxy dI
myjL qy bYTxf cMgf nf lwgdf, aqy Auh iesmfeIl aqy
qulIaf nUM afpxy nfl ibTfAuNdf. sLurU ivwc iewk jxy
dy Kfxy nfl hI kMm clf lYNdy, iPr moirs ny KLfnsfmy
nUM kih idwqf ik iqMn jixaF leI Kfxf bixaf kry, aqy
ieh vI ik iesmfeIl aqy qulIaf qoN ibnF hor iksy nUM
vI AuDr rihx dI loV nhIN. Kfxy ivwc ickn, mtn, sUr
aqy gAU df mfs vI huMdf. iqMno jxy afpxy DrmF ivcfrF
nUM Cwz iekwTy Kfxf Kf ky KLusL huMdy. dUsry nOkrF
nUM dohF nfl eIrKf huMdI, Auh sB nUM dwsdy iPrdy ik
iesmfeIl muslmfn hox dy bfvjUd sUr df mfs KFdf hY aqy
qulIaf ny ihMdU hox qy vI kdI gAU dy mfs nUM nFh nhIN
kIqI. hOlI hOlI ieh KLbr sr ivlIam qwk phuMc geI. jd
AunHF vyiKaf ik moirs dohF nfl ikMnf KLusL rihMdf hY,
AunHF ny rsoeI Gr dy sfry nOkrF dI JfV-JMb kr idwqI.
ibRitsL rfj df Aus vyly cMgf bol-bflf sI, iksy dI kI
mjfl ik ies bfry aPLvfhF PYlfey.
ieMzIaf dI afjLfdI df idn njLdIk
af irhf sI. sr ivlIam pihlF hI irtfiermYNt qoN pihlF
imlI CuwtI qy sn. iesmfeIl aqy qulIaf dy mF-ipE kfPLI
dyr dy afpxy ipMzF nUM cly gey sn. iesmfeIl bfgL-bgIcy
aqy bjLfr qoN smfn ilafAux vfly kMm sMBfldf sI.
qulIaf Gr dy aMdr dIaF izAUtIaF ijvyN ikcn sMBflxf
aqy hor aMdrly ihwisaF dI dyK-Bfl krdf sI. qulIaf
msIN solHF sflF df hovygf jd Aus df ivafh ho igaf;
Aus dy mF-ipE nUM ipMz afpxy kol QoVHI bhuq KyqI aqy
zMgrF dI dyK-ryK leI koeI jxf jo cfhIdf sI. jd
iesmfeIl do hPLqy dI CuwtI qy ipMz igaf, Aus dy mF-ipE
ny irsLqydfrI ivwcoN hI bfrF sflF dI iewk lVkI nfl
Ausdf inkfh kr idwqf.
moirs nUM ieMzIaf Cwz ky jfx df
aqy iesmfeIl aqy qulIaf qoN alwg hox df iPLkr KfeI
jFdf sI; Auh skOtlYNz vfly afpxy KLflI ijhy vwzy sfry
pusLqYnI iklHy ivwc iekwlf ikvyN idn kwZygf; Aus nUM
KLusL rwKx leI kol kOx hovygf; aqy Aus nUM Gr dI cfr-dIvfrI
qoN bfhr GuMmx iPrn c kOx mdd krygf? Aus nUM
iPLkr lwgf hoieaf sI, Aus ny afpxy zYzI nUM ikhf jy
Auh iesmfeIl aqy qulIaf nUM iksy qrIky akilstn Aus dy
nfl jfx leI mnf skx. jdoN iesmfeIl aqy qulIaf nUM ies
skIm bfry pqf lwgf Auh qF iKV gey. AunHF dy Gr vfly
vI mMn gey, bs iewk sLrq sI ik dovyN afpxIaF
pqnIaF nUM vI nfl lY ky jfx; Auh nhIN cfhuMdy sn ik
dohF bwicaF ivwcoN iewk jxf vI afpxy nfl dUsrI pqnI
lY ky vfps afvy, pihlF hI vwzy GrF dy muMizaF dy ies
qrHF dy ikwsy suxn nUM imldy rihMdy sn.
skOtlYNz ivwc, iesmfeIl aqy
qulIaf nUM rihx leI ijhVy kuaftr imly sn, Auh bhuq hI
suhxy sn. iewQy vI AunHF ivwcoN iewk ny bfhr df kMm
aqy dUjy ny Gr aMdr df kMm sMBfl ilaf, PLrk ieMnf sI
ik ieWQy izAUtI bhuq sKLq sI aqy kMm krn leI bhuq
ijLafdf smF lwg jFdf sI. iewQy ieMzIaf vFg AunHF hyTF
kMm krn vfly nOkr ju nhIN sn.
keI kMm AunHF dIaF pqnIaF vI kr
CwzdIaF sn, pr AunHF kdy vI Aus Gr dI rsoeI ivwc Kfxf
nhIN Kfieaf sI. iesmfeIl dI pqnI nUM qF sUr df mIt
vyKidaF hI AultI afAux nUM huMdI. qulIaf dI pqnI pwkI
sLfkfhfrI sI, Aus ikcn ivwc vI ikvyN vV skdI sI ijs
ivwc mIt pwk irhf hovy. dovyN aorqF afpxy Gr hI Kfxf
KFdIaF. dohF ny cfh aqy Gr dIaF bxIaF sLUgr-kYNzIjL
qoN ielfvf kdy vI rl ky Kfxf nhIN Kfieaf.
qulIaf dy Gr bytf pYdf hoieaf,
nfm rwiKaf bYj nfQ. do sfl bfad, iesmfeIl dy Gr bytI
pYdf hoeI, Aus df nfm ruKsfnf rwiKaf igaf. jdoN moirs
kol dovyN bwicaF nUM ilaFdf igaf, Auh bhuq hI KLusL
hoieaf. Auh nhIN sI cfhuMdf ik bwcy vI Gr dy nOkr bxn;
dovyN moirs dI srpRsqI hyT plx lwgy, AunHF qy dohF dy
ipqf df cMgf asr sI. AunHF nUM borizMg vfly pbilk
skUl ivwc BrqI krf idwqf, ijs df sfrf KLrcf moirs
Byjdf sI. dovyN kfPLI huisLafr sn, ies leI XUnIvristI
ivwc dfiKLlf lYx ivwc koeI aVcn nhIN afeI. do sfl
bfad, bYj nfQ ny eyarkrfPLt ieMjnIairMg ivwc aYm[aYs[sI[
kIqI. aqy ruKsfnf ny soisLaOlojI ivwc aYm[ey[ kr leI.
dohF dIaF mfvF dy iKJx dy bfvjUd
AunHF dohF df ivafh bVI DUm-Dfm nfl hoieaf, ijs df
sfrf KLrcf vI moirs ny hI AuTfieaf.
vYst lMzn ivwc hIQroa eyarport dy
nyVy ibRitsL eyarkrfPLt kfrporysLn ivwc bYjnfQ dI
inXukqI ho geI, aqy ruKsfnf sfAUQafl dy sosLl srivs
izpfrtmYNt ivwc suprvfeIjLr bx geI. sfAUQafl ivwc
ijLafdfqr ieMzIan aqy pfiksqfnI hI rihMdy sn. Auh
ikAuNik pMjfbI aqy AurdU dovyN hI jLbfnF bol lYNdI sI,
ies leI Aus nUM lokF dy GrylU JgiVaF nUM nijWTx df
kMm idwqf igaf, ijLafdfqr anpVH aOrqF nfl hI Aus df
vfh pYNdf.mOirs vwloN kuJ pYsy dI mdd nfl AunHF ny
sfAUQafl jo ik hIQroa eyarport dy njLdIk hI sI, ivwc
hI iewk nvF Gr bxvf ilaf.
jdoN ruKsfnf dI mF sfAUQafl afeI,
Auh nyVy hI msijd vyK ky bhuq KLusL hoeI. Aus ny
ruKsfnf nUM ikhf ik Aus nUM msIq lY ky jfvy. Aus dy
mn ivwc Drm bfry afdr iPr Aujfgr ho igaf aqy Auh
kfjLI dI pqnI, nUr bIbI dy kfPLI njLdIk ho geI. Auh
lMzn dI sYr krn nfloN ijLafdf vkq nUr bIbI kol
ibqfAux lwgI. akilstn jfx qoN pihlF Aus ny ruKsfnf
nUM ikhf ik Auh nUr bIbI qoN kuJ idwnI-qflIm
XfnI Dfrimk iswiKaf lY lvy, qF hI Auh afpxy bwcy nUM
vI kuJ smJf skygI. Aus vyly ruKsfnf hor cfr mhIinaF
ivwc hI mF bxn vflI sI.
ruKsfnf dI nOkrI vwloN hI Aus nUM
lokF dy GrF ivwc vI jfxf pYNdf sI. Auh jd vI msIq
vfly pfisEN lMGdI, nUr bIbI kol jf ky kuJ smF ibqf
afAuNdI. kfjLI ny kurfn-sLrIPL ivwcoN kuJ afieqF Aus
nUM pVHfeIaF. ijs df Aus qy sB qoN ijLafdf asr hoieaf,
Auh sI surf 11 221, iksy vI kfiPLr aOrq nfl
ivafh nf kro, jd qwk Auh vI eIn nf mMn lvy
aqy
afpxIaF kuVIaF nUM iksy kfiPLr nfl, jd qwk Auh eIn
mMnx nf lwg jfvy, ivafh nf krn idE, BfvyN Aus nfl
quhfnUM moh vI ho jfvy. Auh gLulfm ijhVf quhfzy rwb
nUM hI mMndf hY, iPr vI cMgf hY Aus kfiPLr nfloN
. kI Aus df pqI iksy gLulfm qoN vI mfVf sI,
iehI ivcfr bfr bfr Aus nUM qMg krdf aqy Aus nUM iehI
iPLkr Kfx lwg ipaf. Aus ny PLYslf kIqf ik Auh Aus nUM
ieslfm dy gux dwsygI aqy sLfied apnfAux leI vI mnf
lvy. ijMnf ku hux qwk Aus ny iswiKaf sI, Auh iehI
mMndI sI ik dunIaF ivwc ieslfm hI sB qoN vDIaf Drm hY.
surf 11 173 Aus ny quhfnUM
murdfr df mfs, aqy KLUn, aqy sUr df mfs Kfx qoN
mnHF
nUM pVHn qoN bfad, sB qoN pihlf kMm
iehI kIqf ik Gr ivwc sUr df mIt bxnf bMd ho igaf.
ikqy bYjnfQ nUM sLwk nf ho jfvy- ieh soc ky Aus ny
gAU df mIt ilafAuxf vI bMd kr idwqf. Auh dwsdI ik lfl
mIt ishq leI TIk nhIN hY. Auh isrPL ickn aqy trkI hI
bxfAuNdI. Aus nUM ies gwl dI qswlI sI ik Aus df hux
qwk df mfs Kfxf Ausy hI afieq muqfibk muafPL ho igaf
sI, ijs ivwc iliKaf sI,
[pr jy koeI jfx-buJ
ky nhIN sgoN iksy mjbUrI kfrn Kf lYNdf hY
qF Auh
byksUr hY.
bYjnfQ dI Drm bfry jfxkfrI AunHF
khfxIaF qwk hI sImq sI ijhVIaF mhfBfrq Xf rmfiex
ivwcoN Aus ny afpxy ipqf qoN suxIaF sn. ruKsfnf dy
bfr bfr kihx qy Aus dy aMdr vI ihMdU Drm vwl iKWc vD
geI. Auh lyzI mfrgryt roz aqy sfAUQafl brOzvya vfly
cONk dIaF lfeItF koloN hjLfrF vfr lMiGaf hovygf pr
Aus ny kdI vI AuWQy hI nuwkr dy nyVy bxy mMidr AuWpr
Juwldy kysrI JMzy vwl kdI gLOr nhIN kIqf sI.
KLUb sfrI BIV ivwc Auh hOlI hOlI
jf irhf sI, jd Aus ny mMidr AuWpr Juwldy JMzy vwl
vyiKaf. Aus df aMdroN jIa kIqf aqy Aus dI kfr mMidr
awgy jf lwgI. pMizq jI nUM ieh jfx ky bhuq KLusI hoeI
ik bYjnfQ dy idl ivwc ieslfm dy mukfbly ivwc, ihMdU
iPlfsPI aqy afcrx bfry jfxn dI jigafsf hoeI sI. pMizq
jI ny Aus nUM kuJ ikqfbF pVHn leI idwqIaF, aqy nfl hI
svfmI dieafnMd df siqafrQ pRkfsL df
ieMgilsL ivwc kIqf hoieaf anuvfd vI ivKfieaf aqy ikhf,
ieh myrIaF ikqfbF ivwcoN bhuq KLfs hY. ieh sMn:
1908 ivwc CpI sI, ies qoN bfad vflIaF aYzIsLnF ivwc
kuJ ihwsy sLfiml nhIN hn. svfmI dieafnMd ny bhuq DrmF
ivclIaF kurIqIaF bfry kfPLI spsLt iliKaf hY. AunHF ny
ieslfm dIaF kuJ ivvyk-rihq gwlF bfry cODvyN aiDafie
ivwc iliKaf hY, qUM ieh afpxI pqnI nUM jLrUr
ivKfvIN.
iewk idn svyr vyly, nfsLqy qoN
pihlF awgy vFg hI, ruKsfnf ny kurfn dI pihlI afieq
nUM arbI jLubfn c piVHaf.
bYjnfQ ny nfl hI ieMgilsL ivwc
anuvfd kridaF ikhf, ien df nym aOPL gOz, sB qoN
mnohr, sB qoN idaflU.
ruKsfnf ny hYrfn ho ky Aus vwl
vyiKaf, kuJ dyr leI Aus nUM lwgf ijvyN Aus dy bfr bfr
kihx qy hux asr hox lwg ipaf hY.
Auh awgy boilaf, qUM kihMdI
eyN ik kurfn awlfh df sLbd hY. pr ijhVI afieq qUM
huxy bolI sI, Aus muqfibk qF kurfn rcx vflf koeI hor
hI hY; ikAuNik jy awlfh ny KLud ieh rcnf kIqI huMdI
qF Auh ieh ikAuN ilKdf: awlf dy nfm qy
[idaflU?
[dUjI
gwl ieh ik jy Auh muafPLI vI idMdf hY aqy dieaf vI
ivKfAuNdf hY, iPr Aus ny muslmfnF nUM
mfs Kfx dI
iejfjLq ikAuN idwqI
[kI Auh jfnvr
awlfh ny
nhIN bxfey?
[muslmfn ksfeI jo gAU Xf hor iksy
jfnvr df glLf vwZx vyly kihMdf hY, awlfh dy nF
qy ibsimwlfh jy iehI ies df mqlb hY
qF
[muslmfn rwb dy nF qy burf kMm krdf hY.
Aus ny afpxf bYgL KoilHaf, ivwcoN Qwbf ku kfgLjL kwZy.
Aus ny siqafrQ pRkfsL dy cODvyN aiDafie nUM PotokfpI
kr ilaf sI. pVHn lwgf, ieslfm dunIaF dy sB DrmF
ivwcoN qMg-idl Drm hY. kurfn lVfeI aqy kqlL leI
AuksfAuNdf hY.
awlf dy Drm leI AunHF nfl
lVo ijhVy quhfzy ivroDI hn. aqy ijwQy ikqy vI Auh
idsx, AunHF nUM mfr idE
[ ieh lY qUM KLud
hI pVH lY, qYnUM pqf lwg jfvygf ik ieslfm hY kI
[jy
qUM khyN qF mYN ieh ikqfb qyry kol hI Cwz jfnF. ies
qoN qYnUM pqf lwgygf ik aslI BivwKbfxIaF kI sn. vyd
hI scfeI dwsdy hn; nf Aus qoN pihlF aqy nf hI Aus qoN
bfad koeI TIk dws sikaf hY.
ruKsfnf nUM smJ nhIN afeI ik ieh
iewkdm ieMnf kuJ ikvyN bol ipaf. Aus ny kfgLjL cuwky
aqy Auh msIq jf ky kfjLI nfl ivcfr vtFdrf krn leI lY
geI.
agly idn svyry, Aus ny nfsLqf
KLqm hox qy afpxy pqI nUM ikhf, lflf bYjnfQ jI
sLukrIaf, qusIN qF myrIaF mn dIaF iKVkIaF KolH
idwqIaF. pihlF qF mYN hnyry ivwc hI sF. mYN vI
quhfnUM vydF bfry kuJ gwlF dwsxIaF cfhuMdI hF. quhfzf
mqlb hY ik vYidk Drm bVf hI sihxsLIl hY. quhfnUM pqf
vI hY ik sm-vyd dy pfrt do ivwc kI iliKaf hY,
afpxy dusLmn dI buwDI nUM cwkr ivwc pf ky,
AunHF dy srIr nUM kfbU c krdy cly
jfE
AunHF qy hmlf kro, AunHF dy idl nUM awg lgf
sfV idE; ies qrHF afpxy dusLmn nUM Guwp-hnyry ivwc
rihx leI mjbUr kr idE
[.
aQrv-vyd (XIX) dy AunIvyN aiDafie
c iliKaf hY, cIr idE
[myry
dusLmnF nUM
myry ivroDIaF dy idlF nUM; AuWTo aqy
AunHF dy isr msl idE. aqy kI qYnUM pqf hY ik
gOqm-Drm simRqI (V) pMjvIN ivwc kI iliKaf hY,
ijhVy vydF nUM nhIN mMndy, AunHF nfl kdI vI
pRvcn nf kro. qUM gwl kr irhf sI jfnvrF nfl
kIqy vqIry bfry, qYnUM ieh Xfd nhIN irhf ik qyrf Drm
nIvIN jfq dy lokF nfl ikvyN vrqdf hY, jy koeI
sLUdr XfnI nIvIN jfq vflf vydF nUM suxdf hY, qF ieh
rfjy df PLrjL bxdf hY ik Aus dy kMnF ivwc ipGilaf
hoieaf iswkf aqy mom puaf dyvy; jy koeI sLUdr vyd dy
mMqrF df jfp krn lwgy, rfjy nUM Aus dI jLbfn ktvf
dyxI cfhIdI hY
goqm smrqI: 12.
ijhVI ivafiKaf bYj nfQ ny siqafrQ
pRkfsL ivwcoN pVHI sI, aqy ijhVI ruKsfnf ny kfjLI qoN
suxI sI, dovyN iewk dUjy qoN vwKrIaF sn, iesy leI
dohF ivwc bihs iCV geI. AunHF dy byty dy jnm qoN bfad
qF JgVf hor vI vD igaf. ruKsfnf bwcy dI suwnq
krvfAuxf cfhuMdI sI, ieh ieslfm dI aihm insLfnI jo
hoeI.
kfjLI aqy pMizq dIaF gwlF ivwc af
ky dohF ny kfnUMnI kfrvfeI vI sLurU kr idwqI. dovyN
BfvyN iewko Gr ivwc, pr alwg alwg kmiraF ivwc hI
rihMdy sn, alwg alwg vkq hI Kfxf bxfAuNdy. Auh nhIN
cfhuMdy sn ik kort vwloN koeI PLYslf hox qoN pihlF,
AunHF dy JgVy dI akilstn dy lokF nUM iBxK vI pvy. hor
qy hor, dohF dy vkIlF ny vI ikhf sI ik Auh Gr Xf bwcy
nUM Cwz ky hfly nf jfx; ijhVf Cwz ky jfvygf, afiKLr
AuhI Gfty c rhygf.
***
bYjnfQ ny Gr dy sfhmxy bryk lgf
kfr rok idwqI aqy boilaf, ruKsfnf, afpF Gr
phuMc gey hF.
Gr?
Gr phuMc vI gey?
ruKsfnf, kI gwl hY? awj
svyr qwk qUM myry nfl KLUb lVdI rhI eyN
aqy
hux
[[mYnUM qF kuJ smJ nhIN af rhI
hux mYnUM mihsUs ho irhf hY
ik sB ies qrHF hI KLqm hoxf sI.
iPr?
iPr? Aus ny afpxy
srIr nUM iswiDaF kIqf, afpxf isr bVI sLfn nfl AuWpr
kIqf, kihx lwgI, iPr kI?
myry DIrj nUM
gLlq nf smJ. awlfh muafPL kry, myrf afpxy stYNz qoN
prHy htx df koeI mUz nhIN hY.
bYjnfQ Jwt kfr coN kfr bfhr
inkilaf aqy kfr df drvfjLf bVy jLor nfl bMd kIqf. jd
Aus ny Gr df qflf KoilHaf, PLon dI GMtI vwjx lwgI.
Aus PLon cuwikaf,
hYlo.
ieh sr moirs dy sYktrI df PLon sI,
ikwQy sI qusIN? asIN svyr dy PLon qy PLon krI
jFdy hF. quhfzy dPLqrF ivwcoN pqf lwgf ik dovF ny awj
dI CwutI leI hY.
bYjnfQ ny svfl kIqf, kI
jLrUrI kMm af igaf sI?
sr moirs nUM bhuq vwzf dOrf
ipaf hY. Auh ies vyly ieMntYNisv kyar ivwc ny. quhfzy
dovF bfry keI vfr puwC cuwky ny, aqy smIr
qusIN
PtfPt aYbrzIn leI PlfeIt PV ky af jfvo
eyarport
qy quhfnUM lYx leI kfr KVI rhygI.
ruKsfnf nUM ieh dwsidaF bYjnfQ ny
ikhf, qUM awj myry Gr Cwzx bfry Buwl jf. mYN
vfps af ky KflI kr idaFgf. moirs nUM ies vfr bhuq
sIrIas atYk hoieaf hY. rwb awgy ardfs krIey ik Auh
TIk ho jfvy.
TIk hY, mYN plya-skUl qoN
smIr nUM lY ky afAuNdI hF, qUM eyar-lfeIn vfilaF nfl
gwl-bfq kr, aqy ruKsfnf GroN bfhr ho geI.
sr moirs dIaF awKF vI nhIN KulH
rhIaF sn, aqy AunHF qoN boilaf vI nhIN jf irhf sI.
hlkf ijhf muskrf ky AunHF smIr vwl vyiKaf, aqy bVI hI
musLikl nfl ruKsfnf aqy bYjnfQ vwl njLr mfrI. AunHF
kuJ plF leI afpxIaF awKF bMd kr leIaF aqy awKF ijs
pfsy mikMnqosL aYNz mikMnqosL kMpnI vwloN AunHF df
vkIl KVf sI, AuWDr GumfeIaF. bVy hI iDafn nfl kuJ pl
vyiKaf aqy iPr sdf leI AunHF dIaF awKF bMd ho geIaF.
mkilstn PLYimlI dI sfrI jfiedfd
df vfirs smIr nUM bxf idwqf sI aqy jd qwk Auh aTfrF
sflF df nf ho jfvy, ruKsfnf aqy bYjnfQ dohF nUM aqy
mikMnqosL aYNz mikMnqosL kMpnI dy iewk sInIar aPLsr
nUM srpRsq Qfp idwqf igaf sI. aTfrF sfl df hox qwk
smIr nUM Ausy iklyH ivwc hI afpxy mF-ipE nfl rihxf
hovygf, Aus qoN bfad sfrI jfiedfd dI ijLMmyvfrI AuhI
sMBflygf. pr jd qwk Auh pMJI sfl df nf ho jfvy, Auh
ilKqI rUp ivwc ruKsfnf, bYjnfQ, aqy vkIl qoN iejfjLq
ley bgLYr nf jfiedfd dy iksy vI ihwsy nUM vyc skygf,
nf KLrId skygf aqy nf hI Aus ivwc hor koeI qbdIlI kr
skygf.
sr moirs dy sYktrI ny sfPL kih
idwqf sI ik Auh iklHy dI aqy sfrI jfiedfd dI dyK-Bfl
iekwlf nhIN kr skdf. Aus ny ruKsfnf aqy bYjnfQ nUM
slfh idwqI ik Auh afpxIaF nOkrIaF Cwz ky akilstn rihx
lwg jfx, ikAuNik vsIaq muqfibk AunHF nUM iklHy ivwc
smIr nfl hI rihxf pYxf hY.
Auh pihlF hI keI msilaF ivwc
AulJy hoey sn, aqy nhIN cfhuMdy sn ik hor koeI nvF
JgVf sLurU krn. dovF ny afps ivwc ijLafdf gwl-bfq kry
ibnF hI, cuwp-cfp Gr ivwc afpxy afpxy kuaftr TIk Tfk
kr ley, aqy sfAUQafl ivwc afpxf sfrf kuJ sMBflx leI
jhfjL qy rvfnf ho gey. AunHF PLYslf kIqf ik sfAUQafl
vflI jfiedfd nUM iksy rIal aYstyt dy eyjMt nUM ikrfey
qy dyx leI kih afAuxgy.
sfAUQafl ivwc, dovF ny afpxf
afpxf smfn qkrIbn bMnH hI ilaf sI bYjnfQ ny afpxIaF
sfrIaF ikqfbF iewk gwqy dy zwby ivwc rwK idwqIaF. kuJ
imMtF leI Auh bVI zUMGI soc ivwc bYTf irhf. iPr Aus
ny zwby nUM Aultf ky sfrIaF ikqfbF hyTF PrsL qy suwt
idwqIaF, aqy do ZyrIaF ivwc vMzx lwgf. ruKsfnf afpxf
kMm Cwz ky Aus vwl bVy hI iDafn nfl vyKx lwgI, bYjnfQ
ny iewk kfly rMg df bYg kwiZaf aqy iewk ZyrI dIaF
sfrIaF ikqfbF Aus bYg ivwc pf idwqIaF. bYg nUM afpxy
moZy qy cuwk Auh drvfjLy vwl qur ipaf.
ruKsfnf ny afvfjL idwqI,
qUM ikqy jf irhf eyN?
hF, mYN lfiebRyrI nUM ieh
ikqfbF dyx leI jf irhf vF.
pr ieh ikqfbF lfiebRyrI
dIaF nhIN, qyrIaF afpxIaF hn.
ieh sB Dfrimk ikqfbF ny. mYnUM
ienHF dI koeI loV nhIN pYx lwgI.ies leI mYN ieh
lfiebRyrI leI dyx leI jf irhf hF. sfrI siBaqf dy lok
pVH skxgy, aqy bfhr clf igaf.
ruKsfnf vI kuJ dyr socF ivwc pY
geI. Aus dy mn ivwc vI kuJ PLuiraf. Auh vI bfhr nUM
dOV geI. bYjnfQ hfly ikqfbF vflf bYg kfr dI izwkI
ivwc rwK irhf sI.
jLrf TihrIN, iewk imMt
rukxf, Auh bVI jLor dI bolI, bYg jLrf
vfps ilafAuxf, myry kol vI kuJ ikqfbF hYgIaF ny dyx
leI.
Auh bVI qyjLI nfl afpxy kmry ivwc
geI aqy ikqfbF dy do Zyr bxfAux lwgI.