lyK/ivcfr/qusIN kI kihMdy ho?

 

'DMnvfd rihq'

- kyhr sLrIP, jrmnI-

 

'kyhr sLrIPL (jrmnI) df iliKaf iewk hor bhuq hI KLbsUrq, idl nUM tuMbdf aqy idmfgL nUM socx leI mjLbUr krdf lyK 'DMnvfd rihq' 'ilKfrI' dy pfTkF gocry kridaF prsMnqf df anuBwv kr rhy hF. ies lyK rfhIN, kyhr sLrIPL ny cyqfvnI dyx vFg smJ nUM jgfAux df Auprflf kIqf hY ik 'DMnvfd rihq hoxf ijLMdgI ivcoN iksy bhuq hI muwlvfn gux dy ikr jfx brfbr huMdf hY.' ies leI 'ijMLdgI nUM sfriQk bnfAux KLfiqr hr iensfn nUM sucwjy cwj-ivhfr afAuxy jLrUrI hn'. qusI kI kihMdy ho? sfnUM quhfzy ivcfrF dI AuzIk rhygI.'----ilKfrI

******

 

DMnvfd rihq
-kyhr sLrIPL-

   DrqI golL hY, pr ies AuWqy vsdy iensfn BFq-suBFqy hn. aklF qy sLklF pwKoN vI, rihxI-bihxI pwKoN vI, afdqF vI hr iksy dIaF vwKo-vwKrIaF hn. iesy qrHF pihrfvy hn, Kfxy hn, bolIaF qy BfsLfvF hn. afpo-afpxy irvfjL hn, sMskfr hn pr Pyr vI hr QfvyN vsdy lokF aMdr bhuq kuwJ imldf-julLdf aqy sFJf huMdf hY. loV vyly iksy dUsry dy kMm afAuxf, mnuwKI ivhfr vjoN dosqfnf rvweIaf apnfAuxf, dUsiraF vloN kIqI mwdd (iksy qrHF dI vI) df sLukrIaf adf krnf aqy aihsfn mMnxf, loV vyly afp iksy dUsry dI mwdd krn df gux pRfpq krn df Xqn krnf afid. lokF aMdrlf vKryvF hI hY ik aijhy mnuwKI gux vI hr iksy ivc nhIN huMdy . ieh gux pRfpq krn vfsqy smJdfrI, mn aMdr inmrqf aqy soc aMdr rosLnI df hoxf bhuq jLrUrI hY, pr aPsos ik aijhf kuwJ hr iksy dy pwly nhIN huMdf . iewQy pMjfbI dI khfvq iblkuwl ZuwkdI hY ik ‘ibn akloN KUh KflI’ .

   bhuq kuwJ huMdf hY, ijs bdly mnuwK iksy dUsry nUM DMnvfd afK ky Aus dy mn aMdr afpxy vfsqy cMgfpn pYdf kr skdf hY. Aus dy kIqy aihsfn df QkyvF lfh skdf hY, pr nf-smJI khIey jF bdnIqI jF Pyr km-aklI ik bhuq sfry lok ies guxoN vI vFJy hI dyKy jf skdy hn. keI ies nUM Kfs iksm dy lokF dI eIgo (hMkfr) vI afKdy hn, pr eIgo ikDry ‘DuroN’ jF ‘AuWproN’ qF nhIN afAuNdI. ieh vI qF iensfn afpxy Kud isrjy JUT ivcoN hI pYdf krdf hY, afpxI ‘JUTI’ qswlI vfsqy. jdoN ieh afdq bx jfvy qF mnuwK aMdrly mnuwKIpn nUM Zfa lwgxI sLurU ho jFdI hY qy mnuwK ZihMdI klf vl ruVHnF sLurU kr idMdf hY.

   jdoN iksy vI iensfn aMdr iksy vI iksm df hMkfr pYdf ho jfvy qF Auh afpxI ies nvIN ‘iPLqrq’ dy sdkf dUjy lokF dy mnF ivc nIvF hoxf sLurU ho jFdf hY . BfvyN ik ies idKfvy dy Xuwg ivc lok sfhmxy qF kuwJ nhIN kihMdy, pr jo Aus ivakqI dI ipwT ipwCy kihMdy hn Auh hI Aus ivakqI df asl huMdf hY.

   iksy vwzy ahudy krky jF ‘iksy vI qrHF’ mfieafDfrI bx gey hMkfrI lok qF ieh hI smJx lwg jFdy hn ik Auh bhuq hI hrmn ipafry hn. Llok AunHF nUM jI jI krdy AunHF dy awgy-ipwCy qury iPrdy hn. pr afpxIaF jfiej-nfjfiejL grjF Kfiqr lok afsrf BflLdy hoey kuwJ vI hIlf nf bxdf dyKky nf cfhuMidaF hoieaF vI aijhy lokF dIaF isPqF krn leI mjbUr ho jFdy hn. aijhI mjbUrI df nF, sLukrIaf bx jFdf hY. byvsI lfcfr lokF nUM mjbUrI dy vylLxy ivc pIVdI hY aqy Auh suafh nUM sonf afK idMdy hn. huMdf qF ieh JUT hI hY, ieh vwzy khfAux vfly pr kmIny ’qy suafrQI afpxy afp nUM KusL krn vfsqy ies JUT nUM hI swc mMnx lwg pYNdy hn. dUr kI jfxf, bysmJI df ieh aflm hY ik lok kfrIgr hwQF vloN bxfeIaF imwtI dIaF mUrqIaF nUM hI Bgvfn mMnx lwg pYNdy hn AunHF awgy hI mwQy rgVn lwg pYNdy hn, jdoN ik huMdI ieh iksy klfkfr dI klf-ikRqI hI hY- Auh qF Pyr vI cMgy jF mfVy hwz-mfs dy iensfn huMdy hn. aMDivsLvfs krky hI sfhmxy peI klfikRqI df isrjk klfkfr mr jFdf hY qy ies bysmJI ivcoN Bgvfn ‘jMm’ pYNdf hY.

   jdoN vI asIN pUrbI ’qy pwCmI smfjF dy smfijk ivhfrF nUM brfbr rwKky imxn lgdy hF qF hmysLf hI ibn dlIloN ieh mwq BfrU kIqf cfhuMdy hF ik pUrbI rhu-rIqF aqy swiBafcfr bhuq amIr hY. pwCmI smfj qF sfzy mukfbly kuwJ vI nhIN, AuNJ vI ieh ZihMdIaF klF vl jf irhf hY. loV aijhy hUMJfPyrU, nFh pwKI (bydlIly) qy afpxy afp nUM hI puwgdy PYsly krn df nhIN sgoN dlIl dI ksvwtI AuWqy aml prKx df hY. ijs smfj aMdr jo vI iensfn aqy iensfnIaq vfsqy cMgf hY Aus dI vizafeI krnI jrUrI hY aqy jo vI mfVf hY AusnUM isrP BMzxf hI nhIN sgoN nkfrnf vI jLrUrI hY. afKrI swc huMdf hI koeI nhIN ies krky lwBxf sMBv nhIN ho skxf, ikAuNik iek pfsy vflf iswkf ajy bixaf hI nhIN qy AuhdI BflL krnf hI PjLUl hY.

   pUrbI smfjF dy pihrydfrF dI gwl krIey qF bhuq vfr kicafx jhI afAux lwg pYNdI hY. ijwQy bMdy (iensfn) nUM DrmF qy jfqF rfhIN imixaf jFdf hovy AuWQy iensfn, iensfnIaq aqy mnuwKIpx ikQoN lwBxgy? koeI hkIm-lukmfn vI ies dI dvfeI nhIN dy skdf. ies pwKoN sfzf ivhfr gMvfrF aqy AujwzF vflf hY aqy Aujwzpuxf mnuwKvfd nhIN sgoN mnuwKqf ivroDI huMdf hY. iksy nUM Drm jF nsl krky Cotf, vwzf jF cMgf, mfVf afKxf mnuwKvfd nhIN nslvfd huMdf hY. ies dIaF imsflF nfl qF sMsfr ieiqhfs vI gMdf hoieaf qy musLk mfrdf njLr afAuNdf hY. ies qoN koeI mhFdIp nhIN bicaf hoieaf. ikDry gulfmF nfl Dwkf, ikDry kfilaF nfl gYr iensfnI ivhfr, ikDry sLUdrF–dilqF dy pRCfvyN qoN vI bc ky cwlx vrgf AujwzpuxF, iensfnIaq dy mwQy AuWqy lwgy gYr iensfnIaq dy kflLy dfg hn. ieh nfsLukiraF dy hrfmIpuxy dIaF jIAUNdIaF jfgdIaF imsflF hn. iesy krky ikDry BgqI lihr AuWBrdI hY, ikDry ‘blYk pfvr’ aqy smyN bfad ‘dilq’ khy jfx vfly lok afpxy iKlfPL cl rhy gYr mnuwKI vrqfiraF df ivroD krn vfsqy mYdfn ivc inwqrdy hn. ieiqhfs dy pVHfkU ies qoN cMgI qrHF vfikPL hn .

   jdoN koeI ivakqI iksy nf iksy qrFH (jLrUrI nhIN Auh lfiek vI hovy) koeI aPLsr bx jFdf hY qF AusnUM lwgI aPLsrI dI pUC itkx nhIN idMdI. aijhy lok sBf susfietIaF ivc ‘mYnrjL’ df bhuq rOÜf pfAuNdy hn pr afp ies pwKoN swKxy hI huMdy hn. Auh qF Quwk nfl bVy pkfey cfhuMdy hn. aijhy aPLsr mfrkf ‘bMdy’ ijLhnI qOr ’qy mrIjL aqy soc pwKoN kMgfl lokF df ieh hfl hY ik koeI klrk Auhdy myjL ’qy PfeIl lY ky afvy jF cpVfsI khy jfx vflf krmcfrI (Bfv syvfdfr) grmIaF nUM dupihry ‘sfihb’ nUM TMZf pfxI iplfvy qF Aus ‘aPLsr’ df ieKLlfkI PLrjL bxdf hY ik AunHF syvdfrF nUM DMnvfd sihq mfx dyvy. pr aijhy qihjLIb vfly mfeI dy lfl ‘aPLsr’ dfÜ ivcly kokVUaF nfloN vI Gwt hn. AunHF dy mUhoN DMnvfd sLbd nhIN inkldf. ieho qF gYriensfnI iPLqrq hY ijs ivcoN mnuwK mnPI ho jFdf hY aqy hMkfr jnmdf hY. Pyr Auh mnuwK, mnuwK nhIN isrP aPsr hI rih jFdf hY. jdoN iksy iensfn jF aPLsr ivcoN iensfnIaq ikr jfvy qF Auh DMnvfd rihq ho jFdf hY. ieh vI ho skdf hY ik iensfnIaq pwKoN cpVfsI Aus aPLsr qoN cMgf mnuwK hovy, pr iewQy Pyr aPLsrI df gjL ivcflLy af Psdf hY. ies pwKoN iewQy hor bhuq kuwJ ikhf jf skdf hY imsfl vjoN irksLy dI svfrI kr AuWqr ky jfx lwigaF psInoN-psIny hoey mjLdUr df sLukrIaf koeI ivrlf tfvF hI krdf hY, aksr irksLy vflf hI DMnvfd afKdf hY. ikAuN huMdf hY aijhf ? ies krky ik DMnvfd/sLukrIaf vrgy sLbd ajy qwk sfzI sUJ, soc aqy mfniskqf df ihwsf nhIN bx sky. ikAuN nhIN bx sky? ies bfry vI sfzy ‘ivdvfnF’ nUM socxf cfhIdf hY .

   pwCmI smfj ies pwKoN (inGfr dy pwK hor bQyry hn) pUrbIaF qoN awgy hY. bwcf vI afpxy ipAu nUM rsoeI ivcoN kuwJ Kfx-pIx nUM ilaf ky dyvy qF lok Aus df vfr vfr sLukrIaf adf krdy hn. iksy dPqr jF kfrKfny df bOs vI afpxy qoN hyTly ruqby (mfqihqF) vfilaF nUM jI krky bulfAuNdf hY, iksy qrHF df kMm kr dyx ’qy DMnvfd kridaF Auhdf mUMh suwkdf hY. ieh isLsLtfcfr nUM pRxfey lokF df PLrjL hY. iesy qrHF hI iPrn qurn dy sLOkIn lok jfxdy hn ik ikvyN lok mwdd krdy hn. bws gwzI ivc sPr kro, iksy QF bfry pqf bgYrf krnf hovy pwCm ivc vI bhuq sfry lok mwdd krdy hn (AuNJ kuwJ ku kokVU hr QfvyN hI huMdy hn) ies dy bdly DMnvfd kihxf jLrUrI hoieaf ik nf? aiDafpk iksy vI dys, kOm dI sucwjI AusfrI ivc bhuq vwzf Xogdfn pfAuNdy hn, pr ! afpxy aiDafpkF df hfl hor vI burf hY. iksy ividafrQI nUM DMnvfd kihxf qF iek pfsy Auh qF DMnvfd kihx ivc afpxf inrfdr smJdy hn. aijhy aiDafpkF dy pVHfey ividafrQI Blf ikhVy rfh qurngy? ikhVy afdrsL qy ikhVy sMskfr lY ky Auh skUloN bfhr jfxgy – aqy bfad ivc Auh hornf nfl Auh ikho ijhf ivhfr krngy? iehdy bfry iviKafn krn dI koeI loV nhIN.

   iksy dy mihmfn jfAu qF Aus dI pRhuxcfrI/mihmfninvfjLI df DMnvfd krnf bxdf hY. dysoN bMdy pRdys afAuNdy hn, ho skdf hY ik AunHF ivc keI aPLsr vI afAuNdy hox, AunHF ivcoN bhuqy ieh hI smJdy hn (Kfs krky pMjfbI dy sfihqkfr) ik bfhr rihMdy pMjfbIaF df PLrjL bxdf hY ik AunHF dI syvf krn, BlF koeI puwCy ikAuN? ikDry ieh nvF pRoihqvfd (sfihqk) qF nhIN pYdf kIqf jf irhf? AuNJ bfhr vsdy pMjfbIaF (Kfs krky sfihqk jF sfihqkfr) ny Gr afey pRfhuixaF dI afpxI phuMc muqfibk syvf/KfiqrdfrI krn df afpxf gux ajy Cwizaf nhIN. pMjfbI swiBafcfr df ieh vwzf srmfieaf Auh ajy vI afpxy idl ’c vsfeI bYTy hn. BfvyN ik dysoN afAux vfly vfps jf ky sPrnfmy dy nF Qwly keI ‘jIAUVy’ afpxI klm vfhux (Bfv klmIN hwQrsI kridaF) smyN bfhr vsidaF nUM ‘BuwKy’ sfibq krn df koJf Xqn vI krdy hn. pMjfbI ijwQy vI vsdy hn Auh ikvyN socdy hn mihmfnF bfry ies dI gwl kridaF kYnyzf vsdy pMjfbI kvI sfDU ibinMg dy hvfly nfÜ afiKaf jf skdf hY :-

pMjfbIaF leI qF swjxoN
rwb huMdy ny mihmfn
krmF vfilaF dy GrIN bhuVdy ny [[[[[
[[[[[[[

   socx vfilaF nUM afpxI soc dy KLfny ivc Jfq mfrnI bxdI hY ik ijMLdgI nUM sfriQk bnfAux KLfiqr hr iensfn nUM sucwjy cwj-ivhfr afAuxy jLrUrI hn. nhIN qF AunHF dI sfrI ijLdgI DMnvfd sihq dI QfvyN DMnvfd rihq hI ho ky rih jfvygI. DMnvfd rihq hoxf ijLMdgI ivcoN iksy bhuq hI muwlvfn gux dy ikr jfx brfbr huMdf hY.

______________________

(10 julfeI 2006)

____________

jLrUr pVHo :

kyhr sLrIPL dIaF ilKqF sbMDI afey kuJ pwqr kI kihMdy hn?---ilKfrI

kyhr sLrIPL horF dy pMjfbI kivqf vfry iKafl cMgy lwgy--BUivMdr kOr igwl

pMjfbI sfihq aMdr DWkf cldf hY. kyhr sLrIP jI dI ieh aflocnf iblkul shI hY---zf: blvMq isMG isWDU,pMjfb

jy Gr ivc ikqfbF hox qF…… ikaF bfqF! kyhr sLrIPL jI dI iek hor imafrI ilKq leI buhq-buhq DnMvfd---srvjIq isMG

 

'kyhr sLrIPL' jrmnI dIaF hor rcnfvF pVHn leI kilwk kro:

lyKk dI mjLdUrI

pMjfbI sfihq aMdr sUJ nfloN roab/ Dwkf vwD cldf hY (pr) aijhf huMdf ikAuN hY ?

jy Gr ivc ikqfbF hox qF……

pMjfbI sfihq aMdr sUJ nfloN roab/ Dwkf vwD cldf hY (pr) aijhf huMdf ikAuN hY ?

ipMz df isrnfvF

pMjfb dy ivDfiekF, pMjfbIaf aqy pMjfbI dfinsLvrF dy nF hux qF mF dy nF iliKaf bydfvf pfV idAu

lflo dy Gr cwlky afAuNdY ijwQy nfnk afp mhfn 'Auh ipMz imwqrF df'

 

ilKfrI
Likhari


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2006