sVk kMZy AuWiTaf hoieaf hwQ


aYzvokyt bI[aYs[ iZwloN cMzIgVH

srdfr birMdr isMG iZwloN, hfeIkort dy aYzvokyt hox dy nfl nfl, pMjfbI sfihqk jgq ivwc vI iewk jfxy-pihcfxy lyKk hn. pMjfbI itRbIAUn aqy dysL syvk ivwc AuhnF dy do sO qoN vI vwD lyK pRkfisLq ho cuwky hn. AuhnF dy do nfvl: (1) vfvroly, aqy (2) bfjL Cwpx AuprMq bhuq slfhy gey. 1986 qoN hI Auh kyNdrI lyKk sBf cMzIgVH dIaF sfihqk aqy kfnUMnI giqivwDIaF nfl juVy af rhy hn. 'smfj dI BlfeI aqy srbq nfl inaF' iZwloN sfihb dI swDr hY.
'ilKfrI' dy pfTkF leI AuhnF df iewk hor lyK
hfjLr kridaF asIN prsMnqf df anuBwv kr rhy hF.-----'ilKfrI'

     

 

   hr rojL pMjfb Br ivwc sVkF `qy huMdy hfdsy drjnF ivakqI ingl jFdy hn.pMjfb ivwc rojfnf sfry dy twbr mr rhy hn. idlcsp qwQ ieh hn ik Bfrq ivwc sfry sMsfr dy iewk PI sdI vfhx hn pr hfdisaF dI igxqI swq PI sdI hY. hr sfl qkrIbn 65000 lokI mrdy qy 350,000 aSghIn ho jFdy hn. sVkF twutIaF,vfhn Kwtfrf,jfalI zrfieivMg lfiesMs,tRYiPk inXmF dI Gor AulMGxf afid anykF kfrn hn.90% mOqF isr dI swt nfl huMdIaF,pr iswK lIzr isrP lIzrI cmkfAux leI aOrqF dy hYlimWt pfAux df ivroD kr rhy hn jdoN ik qkrIbn sfrIaF ny ishlIaF mMunky,vfl kwtky,vMn svMnI mykaWp krky qy hor kurihqF krky pihlF hI iswKI nMU alivdf kih rwKI hY. cwldI gwzI ivwc mobfiel Pon sunx qy sVkf qy avfrf gAUaF dy JuMzF kfrn hfdisaF ivwc 33% vfDf hoieaf hY.

   sLihrF ivc hfdsy dy isLkfrF nUM zfktrI shfieqf imlx dI sMBfvnf kfPI hY qy lokIN jLKmIaF nUM cuwk vI lYNdy hn pr muwK sVkF aqy sLuMnIaF QfvF `qy izwgy pey lokF nUM jnqf aksr axdyiKaf kr jFdI hY. jy koeI vwzf hfdsf hovy qy tRYiPk ivc ivGn pYNdf hovy qF PwtVF dI sFB-sMBfl ho jFdI hY.sfzf sfrf pRbMDkI ZFcf hI nIrs hY. iesy leI anykF vfr suprIm kort kih cuwkI hY ik kfnMUnI kfrvfeI krn qoN pihlF jKmIaF nUM qrMq zfktrI shfieqf idwqI jfvy. afpxy qjribaF qoN ielfvf mYN drjn ivakqIaF dy anuBv jfxy hn. hr qlK qjrbf aslIaq idKfAuNdf hY. afm rfey iehI mihsUs hoeI ik ‘ieho ijhy pMgy `c pYxf nhIN cfhIdf.` ieh mMdBfgf ruJfn hY.

   koeI zyZ ku dhfkf pihlF jdoN rfqF jLihrIlIaF ho geIaF sn qy kflIaF sVkF nfgF dI ZUhI bx geIaF sn qF sUrj dy loeI lYNidaF hI lokIN ienHF sVkF `qy clxoN zrdy sn. asIN cfr jxy dsUhy qoN cMzIgVH af rhy sI. huisLafrpur kol sfzy awgy jf rhy trwk ny doDI nUM Pyt mfrI qy sfeIkl svfr buVHk ky pfsy jf izwgf. trwk rukx dI QF hor qyj ho igaf. asIN ruk qF nhIN sI skdy pr gwzI qyjL krky trwk df nMbr not kr ilaf. agly sLihr sVk kMZy bxI pulIs cOkI ruk ky trwk nUM rokx dI bynqI kIqI. sfrI gwl sux ky muLnsLI boilaf ‘qusIN sLrfb pIqI hoeI hY?` sfzy `coN iek boilaf ‘hF pIqI hY pr sfzf zrfeIvr sUPI hY.` Auhny bYNc vl iesLfrf krky ikhf ‘AuQy bYT jfE ieMcfrj afey qoN gwl krdy hF.` sfzy vfr-vfr trwk nUM rokx leI agly nfky `qy ieqlfh dyx leI kihx `qy Auh ruwKf ijhf boilaf, ‘sfnUM sB pqf huMMdf. qusIN bMdf Kud mfrky afey ho qy ipwCoN sfry ieAuN hI kihMdy huMdy hn.` asIN Kud qy iKJ rhy sI. kI lYxf sI ieho ijhI smfj syvf qoN. KYr iek GMt dI AuzIk ipwCo cOkI ieMcfrj af igaf. Auhny sfrI gwl suxky sfzy pCfx pwqr vyKy, gwzI df nMbr iliKaf qy sLihr dy do iqMn mohqbr bMidaF dy nF dwsx `qy AuhdI qswlI ho geI qy iPwkf ijhf aPsos krky sfnUM qor idwqf. AudoN qk trwk vflf afpxy itkfxy jf lwgf hoxf. AuNj kfnUMn kihMdf hY ik ijhVf ivakqI hfdsf krky dOV jFdf hY Auh iksy hmdrdI jF rihm df hwkdfr nhIN huMdf.

   myrf iewk dosq jIp `qy mukqsr qoN ipMz jf irhf sI. vylf awDI rfq df sI. sLihr dy bfhrly cOk `qy iek muMzf sVk `qy izwigaf ipaf sI. pwg AuhdI prHF izwgI peI sI qy isr dy KuwlHy vflF nfl Auhdf mUMh lhU-luhfx sI. pqf nhIN ikMny icr df ipaf sI. Auhny mMuzy nUM cuwk ky hspqfl phuMcf idwqf qy zfktr dy ruwky `qy gsLq krdI pulIs pfrtI phuMc geI. AudoN qk muMzy ny awKF puwt leIaF sn qy afpxf pqf itkfxf dws idwqf sI. Qfxydfr ny muMzy nUM vyK ky hfdsy bfry jfnx dI QF AuhnUM iswDf svfl kIqf ‘qusIN iehnUM ikvyN jfxdy hoey?` ‘jfxdf qF mYN nhIN hF bws iensfnIaq dy nfqy cuwk ilafieaF. iehny rfq nUM mr jfxf sI. hfdsf iksy nfl vI ho skdf.` Eh byrf nh bUJIaY jAu afie prY jm PMD.. pr Qfxydfr kuJ hor hI soc irhf sI. boilaf, ‘ieh quhfnUM jfxdf hY. quhfzf nF vI lYNdf hY. ieh Plfxy mfstr df awqvfdI muMzf hY.` hux Auh cOkMnf ho igaf. Qfxydfr AuhnUM AulJfAuxf cfhuMdf sI. Auh QoVHI krVI afvfjL ivwc boilaf, ‘jy ieh mYnUM jfxdf hY qf kI hoieaf? mYnUM qF qyry aPsr vI jfxdy hn. mYN isafsI afdmI hF. mYN ies ijlHy dIaF keI coxF ‘c srgrmI nfl ihwsf ilaf hY. hlky dy sYNkVy bMdy myrf nfm jfxdy af. ieh vI jfxdf hoxf. pr mYN iehnUM nhIN jfxdf.` Qfxydfr cuwp ho igaf. jy koeI guMmnfm afdmI huMdf qF Auh AulJ igaf sI.

   myrf iewk imwqr sMDU horIN iek sLfm jI[tI[ roz qy luiDafxy qoN rfjpury jf rhy sn. ajy lfeItF jgxIaF sLurU hoeIaF sn. sVk ivckfr iek bMdf iksy gwzI df kucilaf miraf ipaf sI. sfry pfsy dI ho ky lMG rhy sn. aglI svyr jdoN Auh rfjpury qoN vfps muV rhy sn qF AunHF vyiKaf rfq Br cwldy trwkF ny AuhnUM kwuJ ies qrHF kucl ky sVk nfl icpkf idwqf sI ik isrP igwT ku AuWcy AuWTy hwQ qoN hI pqf cwldf sI ik ‘mrn vflf iensfn dI aOlfd sI.`
myry iewk aYs[zI[E dosq ny nvIN jLYWn KrIdI sI. iek cOk lfgy qfjLy hoey sVk hfdsy ivc do ivakqI burI qrHF jLKmI ho gey sn qy byhosL pey sn. ieQwTI hoeI qmfsLbIn BIV AuWlr-AuWlr ky vyK rhI sI pr cuwk koeI nhIN sI irhf. lokF ny AuhdI gwzI rok ky mwlo-mwlI dovyN afdmI AuhdI gwzI ivwc suwt idwqy pr nfl jfx leI koeI nhIN iqafr hoieaf. hr iksy nUM afpxy kMmF dI kfhlI sI. BIV iKWlr geI. ajy Auh QoVHI dUr hI igaf sI ik jLKmIaF `coN nIm bohosL hoieaf hUMgfr mfr irhf bMdf boilaf, ‘mYnUM qF kuJ Xfd nhIN, Bfa jI qusIN sfzy `cy vwjy ikvyN sI?` AuhnUM psInf af igaf. pYr qoN hI gwzI moV ky Auh Gtnf sQfn `qy clf igaf. ajy iqMn cfr afdmI AuQy Kloqy bws dI AuzIk kr rhy sn. Auhny qurMq jLKmIaF nUM Auqfr lYx leI ikhf jF iewk afdmI Auhdy nfl jfvy. aKIr iek afdmI Aus nfl bYT igaf. aYmrjYNsI ivc jLKmIaF nUM Auqfrdf hI Auh zfktr nUM kih nws quiraf. vfrssLfh jF nfQ ny hukm kIqf itwilAuN AuWqrdf pwqrf hoieaf eI. ibhfr AuVIsf ivc vwzy ryl hfdsy hox dI sUrq ivc pfisaF qoN iekwTI hoeI BIV PwtVF qy imRqkF dy CfpF, kVy, GVIaF afid lfhux lwg pYNdI hY.

   rfj kumfr ‘jwt-bfxIaf’ sI. awKF sfhmxy hoey sVk hfdsy ivc Auh qYsL ivc afieaf csLmdId gvfh bx igaf. ipwCoN Cy vfr jdoN gvfhI dyx leI dUsry sLihr jfxf ipaf qF aKIr Auhny kcicrI `c gvfhI mukrn dI DmkI dy ky afpxI gvfhI ktfeI. do sfl jdoN vI imldf iesy kys dy roxy roNdf irhf. pihlF iek vfrI Auhdf qjrbf bVf TIk irhf sI. ijs hfdsfgRsq bMdy dI Auhny mdd kIqI sI Auh Auhdf pirvfrk imwqr hI nhIN bixaf blik iek do vfrI kMm vI afieaf sI.aijhf ikAuN huMdf hY? ies sB kuJ leI sfzf kfnUMnI ZFcf, guMJldfr kcihrI dy cwkr, sLwkI mfniskqf, lokF dI ‘mYN kI lYxf` vflI soc, vfrssLfh jhfn qy grj imwTI afpo-afpxI jog nUM gyVdy nI, ijLMmyvfr hn. hspqfl ivc zfktrF qy hyTly krmcfrIaF df vqIrf nFh-pwKI hMdf. kcihrI `coN lok AuNj hI qobf-qobf krky inkldy hn. loV ies sB kuJ nUM bdlx dI hY. axgihlI jF gYrijLMmyvfrI dI sUrq ivc sKq sjLf jF imRqkF nUM cuwkx vfly ivakqIaF nUM ‘qPqIsL` `c sLfml krky qMg krn dI QF DMnvfd dyxf cfhIdf.

   aKIr hfdsf mYN ipCly sfl vyiKaf sI. AuNj hux cuwp krky lMG jfeIdf. brsfq dy Aus idn jor nfl vrH rhy mINh ivwciek ivakqI sVk kMZy izwigaf ipaf sI. pfsy `qy motrsfeIkl izwgf ipaf sI. AuhdI nvIN ivafhI pqnI roNdI-roNdI cUVy vflI bFh cuwk ky lMG rhy vfhnF nUM rukx leI iesLfry kr rhI sI. pr koeI nhIN sI ruikaf. AuNj qF ivsLvfs mr jfx ipwCoN iensfnIaq vI mr jFdI hY. pr mYN lMGdf-lMGdf ruk igaf. iek jf rhy tYNpU nUM rok ky mYN AunHF nUM hspqfl qor idwqf. Aus aOrq ny dwisaf ik ipCly awDy GMty qoN koeI nhIN ruikaf. Aus sLfm dyr qk mYnUM sVk kMZy AuWiTaf hoieaf Auh hwQ idwsdf irhf.

   pwCmI ivksq mulkF ivc lokIN aksr mdd vI krdy hn qy srkfrI pRbMD vI TIk huMdy hn. sdIaF dI gulfmI kfrn sfzI mfniskqf sLwkI, cfplUs qy awq dI KudgrjLI dI isLkfr ho geI hY. bysLwk afriQk qrwkI asIN kfPI kr leI hY. iPr vI soc dy aml ivc pirvrqn hox leI ajy dhfky lwgxgy. srkfr aqy smfjk sMsQfvF vloN smyN smy sYmInfr krky jnsfDfrn nUM AunHF dy PrjLF aqy aiDkfrF qoN jfxMU krfAux dI loV hY.
Auprokq ijLkr kIqy hfdsy dI aglI svyr mYN aKbfrF `c Kbr pVHI sI. jLKmI bMdf hspqfl phuMc ky dm qoV igaf sI. mYnUM iewt vrgf pwkf XkIn hY ik jy vyly isr Aus nUM koeI hspqfl phuMcf idMdf qF Auh jLrUr bc jFdf.

‘isqfroN ko sLfied Kbr hI nhIN,
musfiPr ny jfny khF rfq kI.’
*****************************************************

bI[aYs[iZwloN, aYzvokyt
146, aYzvokyt sosfietI, sYktr 49–ey[
cMzIgVH – 160047
Pon: 0172–631684
e-mail : dhillonak@yahoo.com

 

e-mail:
ilKfrI


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2004