pMjfb
ivwc iksfnF dIaF KudksLIaF jfrI hn. pMjfb ivwc pMdrF
sO qoN vwD iksfn krjLf nF moV skx kfrn igRPqfrIaF qoN
zrdy KudkusLIaF kr cuwky hn. iksfn kurkI jF inlfmI
nfloN igRPqfrI dI nmosLI vwD mMndf hY. vfrssLfh nf
vwsIey mUl AuWQy ijwQy hox Aupwdry QF mIaF. kdI pMjfb
leI jFnf vfrn vfly pMjfbI aWj Ausy pMjfb nUM sdf leI
alivdf kihky ivdysF nUM dOV rhy hn.
pMjfb
srkfrF iksfn pirvfrF nUM kdI iewk lwK qy kdI pMj lwK
rupey KudkusLI krn dy leI dyx df aYlFn krdIaF hn.
kfrn krjy dI vsUlI leI igRPqfrI df KOP hI huMdf hY.
hr sfl hI ieh islislf cwldf af irhf hY. hfVHI sOxI
ipwCoN KyqIbfVI bYNk aqy sihkfrI bYNk afpxy krjLy dI
vsUlI leI iksfnF nUM igRPqfr krn dy vfrMt jLfrI krdy
hn . pMjfb dI 85% iksfnI isr 24 hjLfr kroV rupey df
krjLf hY. qy iksfnF dI slfnF bwcq 7300 kroV hY.eykV
coN ieMnI ku hI aFmdnI huMdI hY, Auh vI hr sfl
nhIN. jdoN jwt Kyq nUM gyVf mfrn jFdf qF amrIkn suMzI,JwKV,sokf,nklI
bIj,nklI kItnfsLk,avfrf gAUmfqf iksfn dy nfl nfl ieMj
cwldy hn ijvyN jMgl c isLkfr leI inwkly sLyr dy
nfl nfl mwKIaF qy ipwCy ipwCy lwkVbwgy cwldy hn.iksfnF
dy krjy ivwc mUl nfloN ivafjL vwD hY . imsLrq ivafj
dy kfrn ieh cfr ku sflF ivwc hI duwgxf ho jFdf hY. jo
moVxf tuwtI hoeI iksfnI dy vws nhIN.
hry
inklfb dy sLurU ivwc iksFn krjf moV rhy sn, EdoN
ivafj aqy ijnsF dI kImqF brfbr vD rhIaF sn. pr ipwCoN
ivafj qF vDdf irhf pr ijnsF dIaF kImqF c mfmUlI
vfDf hI hoieaf,AuWDr KyqI lfgq qyjI nfl vDI. pMjfb
KyqI XUnIvristI luiDafxf dy anumFn anusfr Jony qy 780
rupey pRqI kuieMtl Krcxy pYNdy hn jdik kImq 600 rupey
hY. pMjfb ivwc nrmy df srkfrI Bfa 1835 rupey irhf hY,
pr ivkdf ies qoN vI GWt hY. zIjLl, KfdF, kIVymfr
dvfeIaF aqy trYktrF dy Bfa asmfnIN cVH gey hn. XfnIN
dfVHI nfloN muwCF vD geIaF. asIN sLihd dy vfsqy
hwQ pfieaf aWgoN zUmxf iCVy mKIr mIaF. nqIjy
vjoN ieMny sUd vflf krjf moVnF musLikl ho igaf. jwtF
dI hflq nf myrf Drm irhf nf KuwlH ik vsI Gr
qyry vflI ho geI.
dysL
dy asr rsUK vfly lokF qy vwzy snaqI GrfixaF ny kOmI
bYNkF aqy srkfrI ivwqI sMsQfvF qoN kroVF dy krjLy ley
hn qy moVy iksy ivrly tFivaF ny hI hn. vfrssLfh
zfiZaF dy sO swq vIhIN hfVHy rwb dy aWgy kmjoiraF dy.
kdI iksy dy vfrMt nhIN inkly. ipCly mfrc ivwc afl
ieMzIaf bYNk ieMplfeIj XUnIan ny dysL pwDr df mujfhrf
krky kroVfpqI bYNk izPfltrF nUM blYk ilst krky AunHF
dI jfiedfq jLbq krn qy POjdfrI kys drj krn dI mMg
kIqI sI. ikAuNik ienHF amIrF df 11 hjfr kroV pihlF
muafP kIqf igaf qy hux 25 hjfr kroV hor zuwibaf ipaf.
ANj hux qwk vpfrk GrfixaF vwl iewk lwK kroV ruipaf
Agurfhux vflf ipaf hY. pfiksqFn ivwc jrnl msLwrP
aijhf krky vwzy izPfltrF nUM coxF lVx qoN mnfhI kr
cuwky hn. nvfj sLrIP qy mYzm bynjIr kroVF dy izPfltr
sn. sfzy vI anykF kOmIN pwDr dy isafsqdFn bYNkF aqy
srkfrI ivwqI sMsQfvF nfl arbF dI TwgI mfr cuwky hn.
iesy leI koeI sKq kfrvfeI nhIN huMdI . vfrssLfh ieh
grj hY bhuq ipafrI hor sfk nf sYn nf aSg dy jI.
aksr
ikhf jFdf ik iksFn krjy dI durvrqoN krky PjUl KrcI kr
lYNdy hn. iksy hwd qwk ieh gwl TIk hY.ies qrHF dI
durvrqoN glq hY. pr amIr ivakqIaF vwloN snawqF leI
ley kroVF rupY dy krjy dI durvrqoN ikqy vwD hY.
kfrKfnydfr afpxy sfry twbr nUM afpxy pRbMDk bxf ky
lwKF rupey qnKfhF,koTIaF,kfrF,ivdysLI sYrF qy krdy hn.
krjf lYx vfly Kud hI aYm[zI[ qy zfierYktr bxky kroVF
rupY qnKfh dy nFm qy hI zkfr jFdy hn.ieMnf Krcf qF
dysL dy pRDFn mMqrI qy rfsLtrpqI df vI nhIN. Grdy
sfry Krcy kMpnI isr pfky jnqf dy pYsy dy isr qy aYsL
AuzfAuNdy hn qy munfPy nUM cUMnf lf ky ipwCoN hwurr
kr idMdy hn. vpfrk GrfixaF vwl jnqk bYNkF df jo iewk
lwK kroV ruipaf Augrfhux vflf ipaf hY, Aus coN
bhuqI ieMj hI durvrqoN hoeI hY. iksfnI dI durvrqoN qF
Auhdf pfskU vI nhIN. iewQy mYnUM inwjI Gtxf Xfd af
geI. myry iewk gUhVy imwqr hOldfr dy muMzy ny swB dy
rokidaF rokidaF iewk ivvrjq QF qy lv mYirj krvf leI.
sfl ku bfad iewk gMDlI ijhI sLFm nUM mYN kih bYTf ik
muMzy ny afpxI byiewjqI krvf idwqI.Auhny pihlF hI
lokF dy imhixaF qoN qMg af ky pMjfb dy drjn ku vwzy
bMidaF dI ilst bxf rwKI sI; ijnHF dy muMzy kuVIaF ny
mfipaF qy smfj dI iKlfP vrjI krky ivafh krfey sn.
mYnUM kihMdf, Xfr ienHF nUM koeI nI kihMdf.qUM
vI Guwt pIky myry qy af cVHdF.jy muMzf kMjr inwkl
igaf qF qusIN sfiraF grIb dI qIvIN swB dI BfbI bxf
rwiKaf mYnUM. so iksfnF vwloN krjy dI PjUl KrcI
glq qF hY hI pr ieh durvrqoN amIr GrfixaF vwloN kIqI
geI durvrqo df iewk,do PI sdI hI nhIN blik hjfrvF
ihwsf vI nhIN hoeI. amIr GrfixaF dI durvrqoN df ijkr
hI nhIN huMdf.
injI
bYNk injI kMpnIaF aqy bhukOmI bYNk swq PIsdI ivafj `qy
kroVF dy krjy idMdy hn pr pMjfb df iksfn ienHF
sihkfrI bYNkF qoN solF qoN AunIN PIsdI imsLrq dr dy
ivafj nfl krjf lY ky sdf leI kMgfl ho gey. ijs nUM
bYNk ny nfhH nuwkr kIqI Auh afVHqIaF dy cOvI PI sdI
ny rgV idwqy. ies vfr pihlI vfrI kyNdrI bwjt c
iksfnF nUM vI swq PIsdI ivafj `qy krjf dyx dI gwl
kIqI geI hY. qy KyqI krjf duwgxf kIqf igaf hY.pr
qurMq loV pihly krjy jF ivafj muafP krn dI hY.
snawqkfrF dI ivafj dr pihlF qoN hI cfr PLI sdI rhI hY
. srkfr nUM kfnUMn bnfAuxf cfhIdf sI ik kdI vI mUl
qoN vwD ivafj nf vsUilaf jfvy. anykF ky srkfr dy vI
iDaFn ivwc afey hn ijwQy sbMDq iksfn vwloN mUl nfloN
duwgxI rkm moVky vI krjf AuvyN KVHf hY.ieh lyK ilKx
smyN aj dI Kbr hY ik mflvf pwtI dy iewwk 35 sflf
iksfn ny kwwlH KudkusLI kIwqI hY ikAuNik Aus ny
KywqIbfVI bYNk qoN 80 hjfr krjf ilaf sI, ijs ivwcoN
80 hjfr moVky vI ajy iewk lwK bfkI KVHf sI. ieh hY
hry ienklfb nUM AuqsLfhq krn vfly sihkfrI adfiraF dI
iksfn pwKI nIqI. XfnI KyqIbfVI bYNk qy
sihkfrI bYNk qIh sflF qoN vpfr kr rhy sn.
srkfr hux ienHF nUM ivafj GtfAux qy iksfnF nUM
igRPqfr nf krn dIaF slfhF dy rhI hY,Auh vI awDy mn
nfl XfnI jLLubfnI klfmIN.
kfnUMn
ieWksfr hI hoxy cfhIdy hn. sfzf Bfrq mhFn qF sdIaf
qoN brfbrI dI vkflq krdf afieaf hY. AuWqoN sMivDFn dy
afrtIkl 14 ivwc sfry nfgirkF leI iewko kfnUMn qy swB
dI brfbr ajfdI dI grMtI kIqI geI hY. iksfnF leI hor
qy arbpqIaF leI hor kfnUMn hoxy grIbF nfl ijafdqI qF
hY hI. gYr sMivDFnk vI hY. ies ivvwsQf nUM bdlx dI
loV hY.
hry
ienklfb nUM Auqsfihq krn leI iksfn nUM ienHF KyqIbfVI
bYNkF aqy sihkfrI bYNkF ny hI krjLy dy mkVI jfl ivwc
Psfieaf hY. cfr-cfr eykV vfilaF nUM trYktrF leI krjLy
idwqy gey ijnHF dy ieMny ivafj dy muVx dI sMBfvnF hI
koeI nhIN sI.pr Auh tuwtI hoeI iksfnI qF jfxdI sI ik
hIly irjk bhfnVy moq humid Gr bYiTaF nUM ikhVf
KYr pfey. AunHf ny aWk cwbxF sI cwb ilaf.
sihkfrI bYNkF ny iqwgxI ivafj dr nfl iksfnF nUM
luwitaf. jwtF nUM pqf hI nhIN cwilaf ik Auh trYktr
kMpnIaF qy bYNkF leI kmf irhf hY. hm AunI ik
lIey ho iXh qo jrUrI hY mgr,voh hmfry hI lIey ho iXh
jrUrI qo nhIN. BfrqI irjLrv bYNk ny jnqk Kyqr
dy sfry bYNkF nUM zuwibaf hoieaf krjLf smJOqy krky
vsUlx leI ikhf sI. EdoN qyeI hjLfr nO sO pMdrF kroV
rupey dI rfsLI bkfieaf KVHI sI. kyNdr srkfr ny ikhf
ik iqMn sfl qoN AuNj vI muVny bMd ho cuwky krjLy qoN
imsLrq qy pYnl ivafj muafP krky isrP ds PIsdI sflfnf
sfDfrx ivafj dI dr qy krjLf vsUlI kIqI jfvy.
ieMj kroVF ruipaf muafP kIqf igaf. pr iksfnF dy mfPI
leI bhfny bfjI kIqI jFdI hY. muwK mMqrIaF dI agsq
2001 c hoeI mIitMg dOrFn cOtflf aqy bfdl ny
iksfnF df nF muVx Xog do sO kroV krjf muafP krn leI
ikhf sI. Auh vI nhIN kIqf. iqMn vfrI muwK mMqrI bxn
qoN ielfvf Auh pMj sfl pMjfb dI rfj gwdI Auqy kfbjL
rhy. kyNdr ivc vI AunHF dI BfeIvfl Bfjpf dI pUry pMj
sfl srkfr rhI. pr prnflf AuWQy df AuWQy hI irhf.kyNdr
ivwc snaWqkfrF dI lfbI qkVI hox kfrn pihlF jdoN jft
lIzrF pRDFn mMqrI cODrI crn isMG,izptI pRDFn mMqrI
cODrI dyvI lfl qy KyqI mMqrI rih cuwky ajIq isMG ny
iksfnI krjy dI muafPI dI gwl kIqI sI qF sMsd ivwc
rolf py igaf sI ik ies qrF dI muafPI nfl dysL dI mflI
hflq zgmgf jfvygI.
pr
iksfnF dIaf igRPqfrIaF vflf kfnUMn qF pMjfb ny bdlxF
hY. aMdrly sUqr dwsdy hn ik iewQy vI aPsrsLfhI aijhf
nhIN krn idMdI. keI muwK mMqrI ibaFn dy ky muwkrdy
rhy ny. muwK mMqrI amirMdr isMG ny qF julfeI 2003
ivwc kYbint mIitMg ipwCoN sihkfrqf aYkt dI Dfrf 67-ey
Kqm krn df aYlfn vI kr idwqf sI. idlcsp gwl ieh hY ik
vpfrIaF nUM KusL krn leI iPr qoN cuMgI Kqm krn dy
aYlfn ho rhy hn.pihlF akflI srkfr vwloN Kqm kIqI
cuMgI dy PYsly nUM rwd kridaF hfeIkort ny ikhf sI ik
ies kroVF dI aFmdn dy Gfty nfl sLihrF df ivkfs ruk
jfvygf. vfrs zfiZaF dy sO swq vIhIN hfVHy rwb
dy aWgy kmjoiraF dy .
ieh
vI kfnUMn c ikMnf Prk hY ik jy trYktr afid leI
krjf jnqk jF injI bYNk qoN ilaf hY qF vsUlI nhI
igRPqfrI nhIN ho skdI. pr jy krjLf (aKOqI iksfn pwKI)
sihkfrI jF KyqIbfVI bYNk qoN ilaf hY qF sihkfrI aYkt
dI Dfrf 67-ey hyT igRPqfrI ho skdI hY . dysL Br ivwc
cfr hjLfr kroV rupey dy krjdfr hrsLd mihqy vrigaF dI
igRPqfrI nhIN hoeI. cfr hjLfr rupey dI Kfd lYx vflf
iksfn zr df mfiraf KudkusLI kr jFdf hY, ikAuNik
sihkfrI krjLy leI mhIny Br leI jylH Byjx df kfnUMn hY.
ies kfnUMn nUM nF qF akflI bdl sky qy nF hI kFgrsI pr
donoN hI jnqk qOr qy ies nUM bdlx dIaF pRYWs kFnPrMsF
krky ipwCON muwkr jFdy rhy hn. iewQoN qwk ik mwK
mMqrI amirMdr isMG ny qF do vfrI ieh kfnUMn Kqm krn
df aYlFn vI kIqf sI. hux iPr coxF nyVy hox krky
iksfnF nUM krjy qoN rfhq dyx dy ibaFn af
rhy hn. pr nfl hI muWK mMqrI kih rhy hn ik kyNdr dI
mwdq vgYr Auh kuWJ nhIN kr skdy. coxF vyly srkfrF dI
vI ieh hflq ho jFdI hY ik rfqF CotIaF qy Xfr
bQyry mYN kIhdf kIhdf mfx rwK lF. Auh DVf DV hr
vrg nUM irafieqF dyx dy aYlFn krdy rihMdy hn. ieh
lfrybfjI keI sflF qoN cwldI af rhI hY.ivroDI iDr Poky
vfady krny sLurU kr idMdI hY.
hux iPr iksfnF nUM krjy qoN rfhq dyx dy
ibaFn af rhy hn qF sihkfrI kfnUMn ivwc soD krky
iksfnF dIaF igRPqfrIaF leI rfh Kohlx vflf ieh kfnUMn
hI bdl dyxf cfhIdf . aFm hflqF ivwc sDfrx ivafj jo
iksy vI qrF mUl qoN vwD nf hovy vsUilaf jfxf cfhIdf
hY qy Kfs hflqF ivwc isrP mUl hI vsUilaf jfxf cfhIdf
hY qy Auwkf hI nf moVx vflIaF hflqF ivwc vwzy GrfixaF
dI qrHF grIb iksfnF/Kyq mjdUrF nUM vI mukMml muafPI
idwqy jfx dI loV hY. KudksLI krn ipwCON idqy jfx vfly
pMj ds lwK ijMnf qF keI vfr krjf huMdf vI nhIN.
vfrssLfh nUM iswk iddfr dI
sI
ijhI hIr nUM Btkxf Xfr dI sI .
*********
(19 aprYl 2006)
bI[aYs[iZwloN, aYzvokyt
146, aYzvokyt sosfietI, sYktr 49ey[
cMzIgVH 160047
Pon: 01722631684
0172-23097176
mobfeIl 988491460
e-mail
: dhillonak@yahoo.com
e-mail: dhillonak@yahoo.com WebSite
: http://www.geocities.com/dhillonak/mypage.html