vfrs zfiZaF dy sO swq vIhIN hfVHy rwb dy aWgy kmjoiraF dy


aYzvokyt bI[aYs[ iZwloN cMzIgVH

srdfr birMdr isMG iZwloN, hfeIkort dy aYzvokyt hox dy nfl nfl, pMjfbI sfihqk jgq ivwc vI iewk jfxy-pihcfxy lyKk hn. pMjfbI itRbIAUn aqy dysL syvk ivwc AuhnF dy do sO qoN vI vwD lyK pRkfisLq ho cuwky hn. AuhnF dy do nfvl: (1) vfvroly, aqy (2) bfjL Cwpx AuprMq bhuq slfhy gey. 1986 qoN hI Auh kyNdrI lyKk sBf cMzIgVH dIaF sfihqk aqy kfnUMnI giqivwDIaF nfl juVy af rhy hn. 'smfj dI BlfeI aqy srbq nfl inaF' iZwloN sfihb dI swDr hY.
'ilKfrI' ivc vI hux qwk AuhnF dIaF AuWc-pfey dIaF 31 rcnfvF Cwp cuwkIaF hn. 'ilKfrI' dy pfTkF leI AuhnF dI iewk hor rcnf
hfjLr kridaF asIN prsMnqf df anuBwv kr rhy hF.-----'ilKfrI'

     

 

pMjfb ivwc iksfnF dIaF KudksLIaF jfrI hn. pMjfb ivwc pMdrF sO qoN vwD iksfn krjLf nF moV skx kfrn igRPqfrIaF qoN zrdy KudkusLIaF kr cuwky hn. iksfn kurkI jF inlfmI nfloN igRPqfrI dI nmosLI vwD mMndf hY. vfrssLfh nf vwsIey mUl AuWQy ijwQy hox Aupwdry QF mIaF. kdI pMjfb leI jFnf vfrn vfly pMjfbI aWj Ausy pMjfb nUM sdf leI alivdf kihky ivdysF nUM dOV rhy hn.

pMjfb srkfrF iksfn pirvfrF nUM kdI iewk lwK qy kdI pMj lwK rupey KudkusLI krn dy leI dyx df aYlFn krdIaF hn. kfrn krjy dI vsUlI leI igRPqfrI df KOP hI huMdf hY. hr sfl hI ieh islislf cwldf af irhf hY. hfVHI sOxI ipwCoN KyqIbfVI bYNk aqy sihkfrI bYNk afpxy krjLy dI vsUlI leI iksfnF nUM igRPqfr krn dy vfrMt jLfrI krdy hn . pMjfb dI 85% iksfnI isr 24 hjLfr kroV rupey df krjLf hY. qy iksfnF dI slfnF bwcq 7300 kroV hY.eykV ‘coN ieMnI ku hI aFmdnI huMdI hY, Auh vI hr sfl nhIN. jdoN jwt Kyq nUM gyVf mfrn jFdf qF amrIkn suMzI,JwKV,sokf,nklI bIj,nklI kItnfsLk,avfrf gAUmfqf iksfn dy nfl nfl ieMj cwldy hn ijvyN jMgl ‘c isLkfr leI inwkly sLyr dy nfl nfl mwKIaF qy ipwCy ipwCy lwkVbwgy cwldy hn.iksfnF dy krjy ivwc mUl nfloN ivafjL vwD hY . imsLrq ivafj dy kfrn ieh cfr ku sflF ivwc hI duwgxf ho jFdf hY. jo moVxf tuwtI hoeI iksfnI dy vws nhIN.

hry inklfb dy sLurU ivwc iksFn krjf moV rhy sn, EdoN ivafj aqy ijnsF dI kImqF brfbr vD rhIaF sn. pr ipwCoN ivafj qF vDdf irhf pr ijnsF dIaF kImqF ‘c mfmUlI vfDf hI hoieaf,AuWDr KyqI lfgq qyjI nfl vDI. pMjfb KyqI XUnIvristI luiDafxf dy anumFn anusfr Jony qy 780 rupey pRqI kuieMtl Krcxy pYNdy hn jdik kImq 600 rupey hY. pMjfb ivwc nrmy df srkfrI Bfa 1835 rupey irhf hY, pr ivkdf ies qoN vI GWt hY. zIjLl, KfdF, kIVymfr dvfeIaF aqy trYktrF dy Bfa asmfnIN cVH gey hn. XfnIN dfVHI nfloN muwCF vD geIaF. ‘asIN sLihd dy vfsqy hwQ pfieaf aWgoN zUmxf iCVy mKIr mIaF’. nqIjy vjoN ieMny sUd vflf krjf moVnF musLikl ho igaf. jwtF dI hflq ‘nf myrf Drm irhf nf KuwlH ik vsI Gr qyry’ vflI ho geI.

dysL dy asr rsUK vfly lokF qy vwzy snaqI GrfixaF ny kOmI bYNkF aqy srkfrI ivwqI sMsQfvF qoN kroVF dy krjLy ley hn qy moVy iksy ivrly tFivaF ny hI hn. vfrssLfh zfiZaF dy sO swq vIhIN hfVHy rwb dy aWgy kmjoiraF dy. kdI iksy dy vfrMt nhIN inkly. ipCly mfrc ivwc afl ieMzIaf bYNk ieMplfeIj XUnIan ny dysL pwDr df mujfhrf krky kroVfpqI bYNk izPfltrF nUM blYk ilst krky AunHF dI jfiedfq jLbq krn qy POjdfrI kys drj krn dI mMg kIqI sI. ikAuNik ienHF amIrF df 11 hjfr kroV pihlF muafP kIqf igaf qy hux 25 hjfr kroV hor zuwibaf ipaf. ANj hux qwk vpfrk GrfixaF vwl iewk lwK kroV ruipaf Agurfhux vflf ipaf hY. pfiksqFn ivwc jrnl msLwrP aijhf krky vwzy izPfltrF nUM coxF lVx qoN mnfhI kr cuwky hn. nvfj sLrIP qy mYzm bynjIr kroVF dy izPfltr sn. sfzy vI anykF kOmIN pwDr dy isafsqdFn bYNkF aqy srkfrI ivwqI sMsQfvF nfl arbF dI TwgI mfr cuwky hn. iesy leI koeI sKq kfrvfeI nhIN huMdI . vfrssLfh ieh grj hY bhuq ipafrI hor sfk nf sYn nf aSg dy jI.

aksr ikhf jFdf ik iksFn krjy dI durvrqoN krky PjUl KrcI kr lYNdy hn. iksy hwd qwk ieh gwl TIk hY.ies qrHF dI durvrqoN glq hY. pr amIr ivakqIaF vwloN snawqF leI ley kroVF rupY dy krjy dI durvrqoN ikqy vwD hY. kfrKfnydfr afpxy sfry twbr nUM afpxy pRbMDk bxf ky lwKF rupey qnKfhF,koTIaF,kfrF,ivdysLI sYrF qy krdy hn. krjf lYx vfly Kud hI aYm[zI[ qy zfierYktr bxky kroVF rupY qnKfh dy nFm qy hI zkfr jFdy hn.ieMnf Krcf qF dysL dy pRDFn mMqrI qy rfsLtrpqI df vI nhIN. Grdy sfry Krcy kMpnI isr pfky jnqf dy pYsy dy isr qy aYsL AuzfAuNdy hn qy munfPy nUM cUMnf lf ky ipwCoN hwurr kr idMdy hn. vpfrk GrfixaF vwl jnqk bYNkF df jo iewk lwK kroV ruipaf Augrfhux vflf ipaf hY, Aus ‘coN bhuqI ieMj hI durvrqoN hoeI hY. iksfnI dI durvrqoN qF Auhdf pfskU vI nhIN. iewQy mYnUM inwjI Gtxf Xfd af geI. myry iewk gUhVy imwqr hOldfr dy muMzy ny swB dy rokidaF rokidaF iewk ivvrjq QF qy lv mYirj krvf leI. sfl ku bfad iewk gMDlI ijhI sLFm nUM mYN kih bYTf ik muMzy ny afpxI byiewjqI krvf idwqI.Auhny pihlF hI lokF dy imhixaF qoN qMg af ky pMjfb dy drjn ku vwzy bMidaF dI ilst bxf rwKI sI; ijnHF dy muMzy kuVIaF ny mfipaF qy smfj dI iKlfP vrjI krky ivafh krfey sn. mYnUM kihMdf, “Xfr ienHF nUM koeI nI kihMdf.qUM vI Guwt pIky myry qy af cVHdF.jy muMzf kMjr inwkl igaf qF qusIN sfiraF grIb dI qIvIN swB dI BfbI bxf rwiKaf mYnUM.” so iksfnF vwloN krjy dI PjUl KrcI glq qF hY hI pr ieh durvrqoN amIr GrfixaF vwloN kIqI geI durvrqo df iewk,do PI sdI hI nhIN blik hjfrvF ihwsf vI nhIN hoeI. amIr GrfixaF dI durvrqoN df ijkr hI nhIN huMdf.

injI bYNk injI kMpnIaF aqy bhukOmI bYNk swq PIsdI ivafj `qy kroVF dy krjy idMdy hn pr pMjfb df iksfn ienHF sihkfrI bYNkF qoN solF qoN AunIN PIsdI imsLrq dr dy ivafj nfl krjf lY ky sdf leI kMgfl ho gey. ijs nUM bYNk ny nfhH nuwkr kIqI Auh afVHqIaF dy cOvI PI sdI ny rgV idwqy. ies vfr pihlI vfrI kyNdrI bwjt ‘c iksfnF nUM vI swq PIsdI ivafj `qy krjf dyx dI gwl kIqI geI hY. qy KyqI krjf duwgxf kIqf igaf hY.pr qurMq loV pihly krjy jF ivafj muafP krn dI hY. snawqkfrF dI ivafj dr pihlF qoN hI cfr PLI sdI rhI hY . srkfr nUM kfnUMn bnfAuxf cfhIdf sI ik kdI vI mUl qoN vwD ivafj nf vsUilaf jfvy. anykF ky srkfr dy vI iDaFn ivwc afey hn ijwQy sbMDq iksfn vwloN mUl nfloN duwgxI rkm moVky vI krjf AuvyN KVHf hY.ieh lyK ilKx smyN aj dI Kbr hY ik mflvf pwtI dy iewwk 35 sflf iksfn ny kwwlH KudkusLI kIwqI hY ikAuNik Aus ny KywqIbfVI bYNk qoN 80 hjfr krjf ilaf sI, ijs ivwcoN 80 hjfr moVky vI ajy iewk lwK bfkI KVHf sI. ieh hY hry ienklfb nUM AuqsLfhq krn vfly sihkfrI adfiraF dI ‘iksfn pwKI nIqI’. XfnI KyqIbfVI bYNk qy sihkfrI bYNk qIh sflF qoN ‘vpfr’ kr rhy sn. srkfr hux ienHF nUM ivafj GtfAux qy iksfnF nUM igRPqfr nf krn dIaF slfhF dy rhI hY,Auh vI awDy mn nfl XfnI jLLubfnI klfmIN.

kfnUMn ieWksfr hI hoxy cfhIdy hn. sfzf Bfrq mhFn qF sdIaf qoN brfbrI dI vkflq krdf afieaf hY. AuWqoN sMivDFn dy afrtIkl 14 ivwc sfry nfgirkF leI iewko kfnUMn qy swB dI brfbr ajfdI dI grMtI kIqI geI hY. iksfnF leI hor qy arbpqIaF leI hor kfnUMn hoxy grIbF nfl ijafdqI qF hY hI. gYr sMivDFnk vI hY. ies ivvwsQf nUM bdlx dI loV hY.

hry ienklfb nUM Auqsfihq krn leI iksfn nUM ienHF KyqIbfVI bYNkF aqy sihkfrI bYNkF ny hI krjLy dy mkVI jfl ivwc Psfieaf hY. cfr-cfr eykV vfilaF nUM trYktrF leI krjLy idwqy gey ijnHF dy ieMny ivafj dy muVx dI sMBfvnF hI koeI nhIN sI.pr Auh tuwtI hoeI iksfnI qF jfxdI sI ik ‘hIly irjk bhfnVy moq humid Gr bYiTaF nUM ikhVf KYr pfey’. AunHf ny aWk cwbxF sI cwb ilaf. sihkfrI bYNkF ny iqwgxI ivafj dr nfl iksfnF nUM luwitaf. jwtF nUM pqf hI nhIN cwilaf ik Auh trYktr kMpnIaF qy bYNkF leI kmf irhf hY. ‘hm AunI ik lIey ho iXh qo jrUrI hY mgr,voh hmfry hI lIey ho iXh jrUrI qo nhIN’. BfrqI irjLrv bYNk ny jnqk Kyqr dy sfry bYNkF nUM zuwibaf hoieaf krjLf smJOqy krky vsUlx leI ikhf sI. EdoN qyeI hjLfr nO sO pMdrF kroV rupey dI rfsLI bkfieaf KVHI sI. kyNdr srkfr ny ikhf ik iqMn sfl qoN AuNj vI muVny bMd ho cuwky krjLy qoN imsLrq qy pYnl ivafj muafP krky isrP ds PIsdI sflfnf sfDfrx ivafj dI dr ‘qy krjLf vsUlI kIqI jfvy. ieMj kroVF ruipaf muafP kIqf igaf. pr iksfnF dy mfPI leI bhfny bfjI kIqI jFdI hY. muwK mMqrIaF dI agsq 2001 ‘c hoeI mIitMg dOrFn cOtflf aqy bfdl ny iksfnF df nF muVx Xog do sO kroV krjf muafP krn leI ikhf sI. Auh vI nhIN kIqf. iqMn vfrI muwK mMqrI bxn qoN ielfvf Auh pMj sfl pMjfb dI rfj gwdI Auqy kfbjL rhy. kyNdr ivc vI AunHF dI BfeIvfl Bfjpf dI pUry pMj sfl srkfr rhI. pr prnflf AuWQy df AuWQy hI irhf.kyNdr ivwc snaWqkfrF dI lfbI qkVI hox kfrn pihlF jdoN jft lIzrF pRDFn mMqrI cODrI crn isMG,izptI pRDFn mMqrI cODrI dyvI lfl qy KyqI mMqrI rih cuwky ajIq isMG ny iksfnI krjy dI muafPI dI gwl kIqI sI qF sMsd ivwc rolf py igaf sI ik ies qrF dI muafPI nfl dysL dI mflI hflq zgmgf jfvygI.

pr iksfnF dIaf igRPqfrIaF vflf kfnUMn qF pMjfb ny bdlxF hY. aMdrly sUqr dwsdy hn ik iewQy vI aPsrsLfhI aijhf nhIN krn idMdI. keI muwK mMqrI ibaFn dy ky muwkrdy rhy ny. muwK mMqrI amirMdr isMG ny qF julfeI 2003 ivwc kYbint mIitMg ipwCoN sihkfrqf aYkt dI Dfrf 67-ey Kqm krn df aYlfn vI kr idwqf sI. idlcsp gwl ieh hY ik vpfrIaF nUM KusL krn leI iPr qoN cuMgI Kqm krn dy aYlfn ho rhy hn.pihlF akflI srkfr vwloN Kqm kIqI cuMgI dy PYsly nUM rwd kridaF hfeIkort ny ikhf sI ik ies kroVF dI aFmdn dy Gfty nfl sLihrF df ivkfs ruk jfvygf. ‘vfrs zfiZaF dy sO swq vIhIN hfVHy rwb dy aWgy kmjoiraF dy’ .

ieh vI kfnUMn ‘c ikMnf Prk hY ik jy trYktr afid leI krjf jnqk jF injI bYNk qoN ilaf hY qF vsUlI nhI igRPqfrI nhIN ho skdI. pr jy krjLf (aKOqI iksfn pwKI) sihkfrI jF KyqIbfVI bYNk qoN ilaf hY qF sihkfrI aYkt dI Dfrf 67-ey hyT igRPqfrI ho skdI hY . dysL Br ivwc cfr hjLfr kroV rupey dy krjdfr hrsLd mihqy vrigaF dI igRPqfrI nhIN hoeI. cfr hjLfr rupey dI Kfd lYx vflf iksfn zr df mfiraf KudkusLI kr jFdf hY, ikAuNik sihkfrI krjLy leI mhIny Br leI jylH Byjx df kfnUMn hY. ies kfnUMn nUM nF qF akflI bdl sky qy nF hI kFgrsI pr donoN hI jnqk qOr qy ies nUM bdlx dIaF pRYWs kFnPrMsF krky ipwCON muwkr jFdy rhy hn. iewQoN qwk ik mwK mMqrI amirMdr isMG ny qF do vfrI ieh kfnUMn Kqm krn df aYlFn vI kIqf sI. hux iPr coxF nyVy hox krky ‘iksfnF nUM krjy qoN rfhq dyx’ dy ibaFn af rhy hn. pr nfl hI muWK mMqrI kih rhy hn ik kyNdr dI mwdq vgYr Auh kuWJ nhIN kr skdy. coxF vyly srkfrF dI vI ieh hflq ho jFdI hY ik ‘rfqF CotIaF qy Xfr bQyry mYN kIhdf kIhdf mfx rwK lF’. Auh DVf DV hr vrg nUM irafieqF dyx dy aYlFn krdy rihMdy hn. ieh lfrybfjI keI sflF qoN cwldI af rhI hY.ivroDI iDr Poky vfady krny sLurU kr idMdI hY.
hux iPr ‘iksfnF nUM krjy qoN rfhq dyx’ dy ibaFn af rhy hn qF sihkfrI kfnUMn ivwc soD krky iksfnF dIaF igRPqfrIaF leI rfh Kohlx vflf ieh kfnUMn hI bdl dyxf cfhIdf . aFm hflqF ivwc sDfrx ivafj jo iksy vI qrF mUl qoN vwD nf hovy vsUilaf jfxf cfhIdf hY qy Kfs hflqF ivwc isrP mUl hI vsUilaf jfxf cfhIdf hY qy Auwkf hI nf moVx vflIaF hflqF ivwc vwzy GrfixaF dI qrHF grIb iksfnF/Kyq mjdUrF nUM vI mukMml muafPI idwqy jfx dI loV hY. KudksLI krn ipwCON idqy jfx vfly pMj ds lwK ijMnf qF keI vfr krjf huMdf vI nhIN.

“vfrssLfh nUM iswk iddfr dI sI
ijhI hIr nUM Btkxf Xfr dI sI” .

*********

(19 aprYl 2006)

bI[aYs[iZwloN, aYzvokyt
146, aYzvokyt sosfietI, sYktr 49–ey[
cMzIgVH – 160047
Pon: 0172–2631684
0172-23097176

mobfeIl 988491460
e-mail : dhillonak@yahoo.com

e-mail: dhillonak@yahoo.com WebSite : http://www.geocities.com/dhillonak/mypage.html

 

bI[ aYs[ iZwloN, aYzvokyt (cMzIgVH) dIaF hor rcnfvF pVHn leI kilwk kro:

qOhIn bnfm msLhUrI qyjI nfl bdl irhf hY pMjfb qYnUM rwb df vfsqf kfjLIaf vy ! ikwsf iewk nkl df

dMgfkfrIaF leI nvyN kfnUMn dI loV tuwtI ZUhI vflf kfnUMn

ikrsfnI nUM KudkusLIaF dy rfh pfAux vflf kfnUMn coxvfd df isLkfr ho cuwkf hY dysL luwcIaF gwlF df kfnUMn

lyKk df Drm kI hY? smyN df swc ilKxF jF aWKF qy koeI Kfs rMg dI aYnk lfky ies PFnI dunIaF ivwc ivcrnf?
sLor pRdUsLn rokx dI loV
ivgVI hoeI ivvsQf nUM suDfrx df afKrI rfh jwjF dI inrpWKqf hI iensfP krdI hY
sVk kMZy AuWiTaf hoieaf hwQ coxvfd df isLkfr ho cuwkf hY dysL mslf inaFpfilkf dy anusfsLn qy vkfr df
iewkIvIN sdI df mhfNBfrq iksfnI ibjlI bnfm srkfrI Krcy iewDr kxk ruldI hY qy AuWwDr bfdfm
adflqF dI mfxhfnI bnfm iensfP df qrfjLU Bfrq mhfn df ivrsf, vrqmfn aqy BivwK
lYinn qoN Aumr iKafm qwk adflqF dI mfxhfnI bnfm iensfP df qrfjLU idl df mfmlf hY
jo kuJ khFgf, Drm nfl swc khFgf ! sMivDfn dIaF do cor morIaF qYƒ hr hflq jIxf peygf
sLkqI, isLkfr qy sLrDf df pRqIk bfj bfbf afdm vyly dy kfƒn qy iewkIvIN sdI df Bfrq
mhfn buwD df srfp jo bx igaf vrdfn kOmI ieÉlfk dI igrfvt ny inwjIkrn krvfieaf hY
rfm mMdr bnfm rfm BgqF df lok rfj afbfdI rokx leI sKLq kfnUMn dI loV mYN qyry qy KLPLx paAux jLrUr afvFgI

 

e-mail:
ilKfrI


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2006