lyK/Koj/aflocnf/ivcfr/pTn/irvIAU

 

‘kQf kfiv df sumyl –PLfnUs’

-blivMdr kOr brfV-
pRo[ pMjfbI ivBfg, pMjfbI XUnIvristI, pitaflf

 

 

   kfgjL dI ihwk qy ivCy sLbdF qoN arQF qk dIaF bIhIaF ivc Auqrky aihsfsF dy isrlyK hyT vsy ipMz dI iewk vsnIk imMnI gryvfl afpxy swjry khfxI sMgRih ‘PfnUs’ nfl pfTkF dy rU-brU hY. rcnf dy nfm vFg ieh sB khfxIaF imMnI dI hoeI bIqI ijLMdgI nfl Kih ky gujLrIaF aijhIaF GtnfvF XfdF jF ismrqIaF hn jo Ausdy sIny qy aimwt pYVF krdIaF rhIaF. lgdf hY iehnF XfdF dy ruwK hyT Ausny afpxy supinaF dy dr qy dsqk idwqI hovygI. afpxy aqIq ivc pfly ieMnHF plF hvfly Ausny keI vfr hMJU kyry hoxgy, hfsy vMzy hoxygy. khfxIaF dy sfry pfqrF ny afpo afpxy ihwsy dI mombqI hwQ PVI hoeI hY. sB df cfnx hI ies PfnUs dI rOsLnI pfTkF qk phuMcf irhf hY. ieAuN lyiKkf dy aqIq dI Cwq hyT sjfieaf ieh PfnUs pfTkF dy aihsfs ivc jf Guldf hY. iesqoN pihlF vI imMnI dIaF do rcnfvF ‘cFdI df gyt’ aqy ‘PwulpWqIaF’ pVHIaF sn pr PfnUs nfl lyiKkf kuJ kdm agFh vDI hY. ies ivc iKaflF dI prpWkqf vDI hY. cfhy Auh khfxI AusfrdI keI vfr dsI jf rhI Gtnf df lV Cwz ky kivqf vwl vDyry AulrdI hY. aijhf sLfied Auh hMZfey aihsfs nUM hU-bhU Aukrn dI locf nfl krdI hovy jF ilKy awKLrF qoN squMsLt nf ho ky Ausdf aMdrlf afpf khI jf rhI gwl qoN QoVf hor agFh srk jFdf hY Pyr aihsfs df rMg hor gUVf krdI Auh kfivk rMg bMndI hY. pMjfb dI DrqI nfl afpxy moh nUM Auh ieAuN AulIkdI hY, ‘afpxI DrqI dI ihwk qoN afpxy pMjfb dy inwG qoN hjLfrF mIl dUr hF[[[ijwQy Gr vsdy rsdy hn, ijwQy PslF hws hws, JUMm JUMm bfqF pfAuNdIaF hn, ijwQy KyqF ivc hrIaF BrIaF pOxF nUM pYrIN bMn ky nwc AuTdIaF hn, ijMnf dy nfc ivc ijLMdgI hY[[[.’(pMnf 58)

   Auh khfxI ilKdI cuPyry iKVy PuwlF dI bfq pfAuNdI hY. smuMdr dIaF CwlF qy ilKy aihsfs df qrjLmf krdI hY. mfsUm Boly bwicaF dIaF iklkfrIaF suxdI hY aqy iekwlqf dy ryigsqfn ivc BtkdI aOrq qk pujdI hY. AusdIaF khfxIaF iensfnIaq dI duKdI rg qy mlHm lfAux dI locf pfldIaF hn. ienHF khfxIaF dy ivsLy ies idsdy jgq dIaF Auh sB aOkVF hr lYxf cfh rhy hn jo mnuwKqf dy rfh ivc rukfvt hn. smfj dI hr BMzxXog siQqI df ivroD isrjdI Auh ikqy kfnUMn dI QMmI nfl DIaF nUM jfiedfd dy rhI hY. keI khfxIaF ivc Ausny iqVkdy irsLiqaF dI gwl qoridaF nfrIvfdI soc qy pihrf idwqf hY ijs anusfr irsLiqaF df smqol bx sky. sB aOrq mrd iewk dUjy dIaF socF df hfx pfl skx. hr ipafr dUjy dy aMdr qk Jfk sky. Aus dIaF nfiekfvF sLihrI ijLMdgI df AulyK isrjdIaF smyN dI nbjL qy hwQ rKdIaF hn. ieh sB inbfAuNidaF iewk hor ivsLysLqf iehnF aOrqF dI mfniskqf ny pflI hY, Auh hY ivsLvfrQI soc. iesy leI Aus dIaF aOrq pfqrF dy nfm qoN hI spsLt hY ik Auh iksy sImq ipMz, sLihr jF iksy iewk QF qk hI sImq nhIN. sbUq vjoN asIN aOrq pfqrF dy nfm hI vyK skdy hF ijvyN PrYnI, rUpf, jYkI, pfrs mMnI, Brvfn kOr afid aijhy nfm hn jo ivsLv Br ivcoN cuxy hn. imMnI ny bhuq dunIaF gfhI, vyKI, mfxI aqy jfxI hY. iesyleI Ausdy pfqrF dI mfnisk siQqI sImfvF ivc nhIN pldI.

   iewk hor nukqf jo ies rcnf df ivsyLsL AuBrdf hY Auh hY ik pfTkF nUM DrqI dy AunHF ihwisaF bfry jfxkfrI sihj suBf hI pRdfn krnf ijwQy pfTk afp nhIN puj skdf Auh khfxI dy pfqrF rfhIN Ausfr skdf hY. imsfl vjoN trFto dy zfAUNn tfAUNn dI XMg strIt dy AunHF QmilaF df BwjI jFdI ijMLdgI nfl myl KUbsUrq hY. kYnyzf dI DrqI ijwQy hr pMjfbI puwjx leI awzIaF cuk cuk Pfhf lYx qk jFdf hY, imMnI ny AuQoN dy mOsm dI aijhI hkIkq pysL kIqI hY ik grm mulk ivc pldy grm suBf dy lokF nUM kMbxI af jFdI hY. brPIlIaF hvfvF df ijLkr JIl dy pfxI df jMm jfxf, hr pfsy TMz df kihr aijhf vfqfvrx isrjdf hY ik hkIkq nfl tkrf rhI ijMLdgI dI gvfhI ho inbVdf hY. ieh jfxkfrI Auh afpxI ivdvqf df pRBfv isrjx leI nhIN AusfrdI sgoN sihj Bf hI pfqr AusfrI kridaF ilK jFdI hY, iesdIaF kuJ imsflF pysL hn;

   1[ kueIn stRIt aqy ivktorIaf stRIt dI dUjI sfmHxy vflI nuwkr AuWqy iewk pYNqI cflI sfl dI aOrq vI rojL af bYTdI hY[[[kueIn stIRt AuWqy gMdIaF iewtF vflI guz sLYparz riPXUj dI purfxI do-rMgI iemfrq qoN rojL svyry awT vjLy Auh qur pYNdf. (pMnf-99)

   2[ crc gyt dy krIb sfmHxy ‘gurdO’ nF df iewk rYsqorF hY.

   3[ gFDI mfrkIt aqy Kdf dfd srkl bMbeI dIaF aOrqF vfsqy bVIaF ipafrIaF qy jrUrI QfvF hn. (pMnf-41)

   ikqy ikqy imMnI aMgryjLI aMdfjL ivc iPkrf buxdI hY. kdy kdy aijhf sMKyp aqy cusq vfrqflfp AusfrdI hY ik Aus ivc gMBIr iKafl smfey smucI mfnvqf leI sMdysL bxdy hn imsfl vjoN-

   1[ ijLMdgI iswDy rsiqaF AuWqy nhIN qurdI. smfj aqy smfj dy bxfey asUl Aus ivc bhuq ivMg-vl pf idMdy hn. (pMnf-141)

   2[ ivafh ipCoN pqI df ruK lflc dI dlHIjL tp, qlfk dIaF DmkIaF qk phuMc igaf[[[. (pMnf-5)

   3[ iensfn bdl jFdy hn insLfn qF nhIN bdldy (pMnf-93)

   4[ smfj dI kohJI qsvIr Ausdy sLbdF ivc kuJ kr gujLrn leI roh isrjdI hY. lyiKkf rvfieqI ijLMdgI dy hr pihlU nUM qbdIl krky ivsLfl, suihrd aqy sLFq jIvn dI locf pfldI hY. Ausdy nfiek grIb qoN grIb iBKfrI jF ieklqf hMZf rhI aOrq vI ho skdy hn.
ieAuN ieh khfxIaF imMnI dy afpxy awKrF ivc ryq dy iqnikaF `coN pwQr dIaF qyRVF `coN AuWgdy Gfh dI srsrfht hn. ieh AusdIaF XfdF dIaF mombqIaF dI lrjL rhI rOsLnI hn. mYnUM afs hY ieh sB khfxIaF pfTkF df BrpUr hUMgfrf Augrfh lYxgIaF.

******

-blivMdr kOr brfV-
pRo[ pMjfbI ivBfg, pMjfbI XUnIvristI, pitaflf dIaF hor rcnfvF pVHn leI kilwk kro:

rsLIan gryvfl
kQf kfiv df sumyl –PLfnUs’
homopYQI dvf [[[ prmjIq momI

 

blijMdr pfl dy hor lyK pVHn leI kilwk kro:

mfq BfsLf df mhwqv
juJfrvfdI kivqf df pRqIbwD kvI-avqfr pfs
isrPL ibrhf df hI kvI nhIN sI isLv kumfr btflvI
dwibaF ilqfiVaF df kvI : lfl isMG idl
sMq rfm AudfsI dI kivqf df punr mulFkx

ieh vI pVHo:
do pfT-do idRsLtIaF--imrjLf sfihbF pIlU df qy aOrqF df:
zf[ krm jIq isMG

qknIkI kRFqI qy pMjfbI dy msly: zf[ krmjIq isMG

knyzf dI pMjfbI khfxI dy mUlL srokfr: kQf knyzf dy sMdrB ivc--zf: krmjIq isMG
kOrv sBf : ivcfrDfrfeI pRsMg
-zf: krmjIq isMG

e-mail:
ilKfrI


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2005