pMjfbI
lokXfink smwgrI aqy ivsLysL kr lok gIqF dy
iekwqrIkrn df kfrj Bfvy pMjfbI ivc lwgBwg cflI
pMjfh sfl pihlf afrMB ho igaf sI prMqU lok gIqF
dI isrjxfqmk pRikiraf nUM smJx smJfAux dy XqnF dI
Aumr ajy bhuqI nhIN.
afrMB
ivc lok-sfihq pRqI pMjfbI ivc pYdf hoeI cyqnf ny
lok gIqF dy iekwqrIkrn nUM hI eynf mfx mwqf kfrj
smiJaf ik ieMnHF gIqF dy aiDaYn ivsLlysLx dI
cyqnf df pYdf hoxf iPr ies siQqI ivc eynf sihj
nhIN huMdf.
lokXfn
sMbMDI pMjfbI ivc hoey kfrjF dI pRikrqI dy afDfr
qy vrgIikRq krn df Xqn krIey qF hux qwk ivdvfnF
dIaF vwK-vwK phuMcF nUM iqMn pVfvI pRikiraf ivc
smiJaf jf skdf hY. muwZlf kfrj lokXfink smwgrI dI
sFB sMBfl/ iekwqrIkrn pRqI Bfvuk phuMc vflLf pVfa
hY. dUjy pVfa AuWpr akfdimk phuMc dy afDfr
qy lok smwgrI aqy lok isrjxfvF dI inrK prK
nUM ivigafnk lIhF Aupr nijwTx df muwlvfn kfrj
sfhmxy afieaf aqy qIsry pVfa qy afAuNidaf lok-isrjxfvF
dI isrjx pRikiraaf qwk phuMcx dy Xqn sfhmxy
afAuxy surU hoey hn. awj dy sMdrB ivc gwl krIey
qF lok gIqF dy nfl-nfl nUM iesy pRsMg
ivc smJx dI loV hY.
lok
gIqF dy nfl nfl zf[ krmjIq isMG df kfrj
dUhrI pRikqI vflLf kfrj hY . sLbd isrjxfvF nUM
afm smJxf AuNJ hI sihj nhIN huMdf. ieh isrjxfvF
jIvx dI afm vrqoN ivhfr dI rutIn (inwq pRqI) nUM
qoV ky nvyN rUpF ivc ZlIaf hoeIaF huMdIaF hn. (Deviational
forms) pr ieh pusqk qF lok kfiv
isrjxfvF nUM punr isrjxfvF ivc lMGf ky pRsquq kr
rhI hY. ieh punr isrjxf ivsLlysLx dI ivDI ivDfn
ivc Zl ky afpxy nksL GVdI hY prMqu ieh
ivsLlysLxfqimkqf kfrj aijhI isrjxfqimk sfriQkqf
vjoN sfhmxy af irhf hY ik ies ivcoN lok mfniskqf
dy bxdy ivgsdy nksLF dI toh imldI hY aqy Auh vI
AunF dy smfijk pRsMg ivc BfvyN ik ieh pysL ho
irhf pRsMg lyKk dy svY ivcoN dI hI ho ik inkilaf
hY. lok pRsMgf hUM KolHx isrjx ivsLlyisLq krn dI
ieh jugq pMjfbIO ivc invyklI hY. ies jugq nUM ies
qrF vI pCfixaqf jf skdf hY ik zf[ krmjIq lok
isrjxfvF nUM ivsLsLt isrjxf dy rMg ivc rMgdf
hoieaf invykly lok sMsfr ivc Auqrdf qy pfTkF nUM
Auqfrdf hY.
sfihq
isrjxf XQfrQ nfl sMvfd rcfAuNdI hoeI afpxy nksL
GVdI hY. pr ieh kfrj ivrsy aqy ivrsy dIaF
isrjxfvF nfl sMvfd ivcoN pYdf hoieaf kfrj hY. lok
mfniskqf jo lok gIqF rfhIN sFBI hoeI huMdI hY Aus
nUM awj dy pRsMgf ivc KolHxf aqy Aus dIaF prqF
nUM Proldy qury jfxf ies kfrj dI rcnfqimk jugq hY.
ieQy
lok mfniskqf dy bdldy qyvrF nUM lok gIqF ivc
pCfxn df Xqn sfhmxy af irhf hY. bdldy qyvrF nUM
pCfnxf BfvyN sihj jfpy pr ieh kfrj qyvr bdlfAu dy
kfrnF dI insLfndyhI Aupr vI itikaf hoieaf hY.
mfnvI irsLiqaF aqy mfnvI krmF pRqI krmF nUM jo
mUl kfrn gqI idMdf hY Auh hY afriQkqf. afriQkqf
hI mfnvI irsLiqaF dy gTn ivgTn ivc mUl BUimkf
vjoN hfjr hY BfvyN ik kuJ hor kfrx vI gOx pwDr
Aupr pCfxy jf skdy hn.
ieh
Koj kfrj lok kfiv ivcly ibrqFiqk ivDI ivDfn nuM
smJx dy rfh vI qurdf hY. lok kfiv ivcly pRqIkF
nUM pMjfbI siBafcfrk sUJ mfzl anusfr KolHx dI
pRikrqI vflLf ieh kfrj lok gIqF dy ibrqFiqk
muhFdry nUM gIqF ivcly QIimk juwtF ivcoN inkl
irhf pCfxdf hY. pRikrqk pRqIkF/juwtF dI srl suBf
vflLI hoNd ikvy smfijk pRqIkF/jugqF dI jitl hoNd
sfhmxy quwC hY, ieMnHF gIqF dy ibrqFq pRbMD nUM
smJidaf sihjy hI pCfxI jf skdI hY.
jy
qUM pMj swq hor ivafh leyNgf dy sMdrB ivc
jMgl c DUxf(DUaF) lfAux dI mrd vloN DmkI
aOrq dI mfnisk siQqI Aupr koeI asr nhIN idKfAuNdI,
aOrq iDr siQqI ivc pujLIsLn leI rwKdI hY pr iPr
hor ivafh lAUNgf dI smfijk muhFdry vflLI
DmkI-jugq aOrq nUM iPr aDIngI dI inqf pRqI ivc
Zfl idMdI hY:
jy qUM pMj swq hor ivafh
leyNgf, vy mYN sony dI
vy mYN sony dI topI bxf dAuNgI, ivc cFdI df
ivc cFdI df roV puaf dAuNgI, bYTf pIaf kr
bYTf pIaf krI iclm qMmfKUey dI, bYTf pIaf krI.
( pMnf-26)
lok
kfiv dI ibrqFq jugq siQqIaF, ivafkqIaF, irsLiqaF,
guxF-aOguxF dy ivroD juwtF ivcoN afpxf Ausfr
AusfrdI hY. (mornI/ kflIL BUqnI-pMnf17, sky aqy
ccyry irsLqy, pMnf-20) prMqU ies AusfrI ivc
rcnfqimk Auhly dI jugq nYxF dosqI lf leI
ey vrgy gIqF ivc sihjy hI pCfxI jf skdI hY.
ies gIq dI sB qoN vwzI ibrqFqk sPLlqf hY ik
Aus ny rfxI dy mfnisk afisLaF nUM hux qwk iblkul
jLfihr nhIN hox idwqf. ( lok gIqF dy nfl-nfl,pMnf-22[)
iesy
gIq dy pRsMg ivc rfxI vwloN CINbx df kql aqy kql
nUM rfjy vwlo sihj hI cuwp cfp mOq nUM hoxI mMn
ky mMn lYxf ies duKFq nUM sihjqf ivc svIkfr lYxf
hY. iDafn gocry rwKx dI loV hY ik pfT dy arQ
aijhI tYkst nUM dyKidaF jLrUrI nhIN ik hr vfr lok
sfihq ivc iekihrI ibrqFqk prq ivc hI pey hox. ies
pfT df iek pRvcn ies qrF vI KulHdf hY ik rfjy
vloN duKFq dI svIikRqI asl ivc rfjy dI mfniskqf
ivc peI sQfpqI nUM sQfipq rwKx dI jugq vjoN pCfxI
jf skdI hY. rfjf lok-lwj dI jugq apxfAuNdf idKfeI
idMdf hY pr sQfpq nUM itkfeI rwKx dI jugq hI
duKFq nUM mMn lYx vjoN dyKI jf skdI hY.
zf[
krmjIq isMG df ieh kfrj anykfF aijhy lok ibrqFqF
dI insLfn-dyhI kr irhf hY jo afm nhIN. ijvyN
ikwsf sLFqI df( pMnf-48, PrIdn/ srbx, kQf ivc Brf
afpxI BYx nUM sfihb kol pysL krdf hY. lyKk dy
sLbd ieh igrfvt dI hwd hY ies qrHF df
jo ivsQfr ies lok gIq ivc pysL ho irhf hY ieh lok
mfniskqf dy mycy dy moitPF dI lVI nhIN jfpdI. ieh
hr pwDr qy pRmfx dI jugq hY. prFhx (deviation) dI
jugq lok sfihq nUM afm qOr qy mycy nhIN afAuNdI
ikAuN ik lok sfihq nUM smJx vflLy afm sfDfrn lok
sihj smJ ivcoN lok sfihq gRihx krdy hn iesy leI
ies qrHF df prFhx ivsLst sfihq dI jugq vjoN
sfhmxy afAuNdf hY ijs dIaF ivsLst sfihq ivcoN
anykf AudfhxF pUrn Bgq ivcoN leIaF jf skdIaF hn
pr apvfd lok sfihq ivc vI pey huMdy hn iehI lok
gIq nhIN sfzIaF lok kQfvF ivc ies qrF dy pRsMg
mOjUd hn.
zf[
krmjIq isMG df ieh kfrj lok nfiekF nUM lok
swiBafcfr d sMDrBF ivcoN pCfnx dy XqnF vflLf kfrj
hY. tolIN bfpU isMG sBIey, mr
jfx isMG sBIey, isv sMLkr hwsdy
ny qyrI qF jfq koeI nhI vy
isLvjI dI gwl krdf ieh rcYqf kihMdf hY,
lok nfiekF qy dyviqaF nUM sMpRdfiek qwqF ny
iek sMpRdfie ivsLysL dy PfsIvfd nfiek qy dyvqy
bxf ky rwK idwqf hY, iesy leI lokF dy ivrsy dI
shI rUp ivc pihxcfx awj pihlF nfloN vI vDyry
jLrUrI hY. (pMnf-85[)
smuwcy
rUp ivc kih skdy hF ik ijwQy ieh Koj kfrj lokgIqF
nUM punr isrjxf dy rfh qordf hoieaf afpxf
invyklLf muhFdrf isrjdf hY AuWQy lok kfiv rfhIN
pysL ho rhI lok mfniskqf dIaF qYhF dI inrK prK
ivc juwitaf hoieaf hY. BfvyN lok mfniskqf dI toh
tohxf ieMnf sihj nhIN huMdf iPr vI ieh KOj BrpUr
isrjxfqimk kfrj invyklLy nksLF vflLf kfrj hY. pr
awj dy Xuwg dIaF loVF hor pycIdf hn. qyjLI nflL
bdldIaF ijLMdgIaF pRsiQqIaF aqy jIvn srokfrF nUM
smJx-isrjx leI loV lok-pfT (folk
text) pUrx lok sMDrBF ivcoN pkVn
dI hY BfvyN ik ilKqI sLbd dI asIm smrwQf hY pr
lok mfniskqf jo sLbdF dy pRgtf smyN srIrk mudrfvF
(body language) rfhIN sfhmxy afAuNdI hY Aus nUM
pkVn qy sFBx leI afDUink sfDnF dI vrqoN lokXfink
smwgrI dy aiDaYn ivsLlysLx ivc hor vDyry shfeI ho
skdI hY.
20/75, gfrzn klonI,
jlMDr, pMjfb, ieMzIaf
Phone:0091 181 98154 21999