ਸਥਾਪਤ: ਅਪਰੈਲ 2001


ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੋ - ਪੰਜਾਬੀ ਪੜ੍ਹੋ - ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖੋ
 'ਲਿਖਾਰੀ'- ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਵਿਉਪਾਰਕ, ਨਿਰੋਲ
ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਪਰਚਾ
A non-commercial/non-profitting/non political/non religious website dedicated to promote Punjabi Language/Literature through the Internet.


www.likhari.org
www.likhari.com
e-mail:likhari2001@yahoo.co.uk Download Punjabi Fonts

 ਅਜੋਕਾ ਵਾਧਾ:: 07 May, 2008

ਮੁੱਖਪੰਨਾ

ਕਵਿਤਾਵਾਂ

ਤਿੰਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ:

(1) ਧੰਨਭਾਗ, (2) ਝੱਲੀ,
ਅਤੇ
(3) ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਦੀ ਮੌਤ

-ਹਰਮਿੰਦਰ ਬਨਵੈਤ-

(1) ਧੰਨਭਾਗ…

ਧੰਨਭਾਗ ਫਿਰ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈ
ਧੰਨਭਾਗ ਧੜਕਨ ਚਲਦੀ ਹੈ ।

ਧੰਨਭਾਗ ਜੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਚ
ਸੋਚ ਸੁਚੱਜੀ ਆ ਰਲਦੀ ਹੈ ।

ਦਿਸਹੱਦੇ ‘ਤੇ ਸੋਨੇ-ਰੰਗੀ
ਅਗਿਆਨ-ਵਿਨਾਸ਼ਿਕ ਅੱਗ ਬਲਦੀ ਹੈ ।

ਰੁਕ ਕੇ ਜ਼ਰਾ ਸੁਹੱਪਣ ਤੱਕ ਲੳ
ਏਨੀ ਵੀ ਕਿਹੜੀ ਜਲਦੀ ਹੈ !

ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ
ਗੱਲ ਤੇ ਬੱਸ ਇਕ ਹਾਸਿਲ ਦੀ ਹੈ ।

ਬੇਸ਼ੱਕ ਭੀੜ ਭੜੱਕਾ ਬਾਹਲਾ
ਤੁਰੇ ਜਾੳ ਜੇ ਰਾਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਸਜ ਲੳ, ਧਜ ਲੳ, ਜਸ਼ਨ ਮਨਾ ਲੳ
ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਤੇ ਗੱਲ ਕੱਲ ਦੀ ਹੈ ।

ਨੱਚ ਲੳ, ਗਾ ਲੳ, ਭੰਗੜੇ ਪਾ ਲੳ
ਜੇ ਕਿਧਰੇ ਕੋਈ ਚਾਹ ਫਲਦੀ ਹੈ ।

ਨਵ-ਆਸ਼ਾ ਕੋਈ ਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਾਵੇਂ ਕੁੱਝ ਪਲ ਦੀ ਹੈ ।

‘ਜੋ ਹੋਣੈ ਸੋ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣੈ’
ਚਿੰਤਾ ਮਨ ਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ।

ਰੁੱਸੇ ਸੱਜਣ ਫੇਰ ਮਨਾ ਲੳ
ਛਾਂ ਸੋਹਣੀ ਇਕ ਆਂਚਲ ਦੀ ਹੈ ।

ਗੱਲ ਕੋਈ ਸੁਖਦ ਪਲਾਂ ਦੀ ਸੋਚੋ
ਆਖ਼ਰ ਸ਼ਾਮ ਜਦੋਂ ਢਲਦੀ ਹੈ॥
***

(2) ਝੱਲੀ

(ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਇਕ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸੀ ਕਿ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਵਿਚ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਖ਼ਾਤਿਰ ਆਤਮ ਘਾਤੀ ਬਣਨ ਲਈ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ।)

ਇਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਚਿੜੀ ਬੇਚਾਰੀ
ਰੋਜ਼ ਅਸਾਡੇ ਵਿਹੜੇ ਆ ਕੇ
ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਘਾ ਦੇ ਉੱਤੇ
ਦਾਣਾ ਚੁਗਦੀ ਕੱਲਮੁਕੱਲੀ ।

ਇਕ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਗੋਡੇ ਬਹਿ ਕੇ
ਬੋਲੀ ‘ਕੁਝ ਦਿਨ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ
ਡਾਹਡਾ ਤਾਪ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਿਆ
ਮੈਂ ਹਾਂ ੳਸਨੂੰ ਵੇਖਣ ਚੱਲੀ ।

ਏਨਾਂ ਉਸਦਾ ਪਿੰਡਾ ਭਖਦੈ
ਏਥੋਂ ਤੀਕ ਸੇਕ ਏ ਆਉਂਦਾ
ਮਿਹਰ ਕਰੇ ਹੁਣ ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ
ਹੋਵੇ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸਵੱਲੀ।

ਚੁੱਪ ਚੁਪੀਤੇ ਚੱਲੀ ਹਾਂ ਮੈਂ
ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਇਹ ਗੱਲ ਨਾਂ ਕਰਨਾ
ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤਕ ਮੁੜ ਆਵਾਂਗੀ
ਕਰ ਆਵਾਂ ਮੈਂ ਜ਼ਰਾ ਤਸੱਲੀ’।

ਉਸ ਬਿਨਾਂ ਹੈ ਖਾਲੀ ਵਿਹੜਾ
ਸੁੰਨਾਂ ਸੁੰਨਾਂ, ਭਾਂ ਭਾਂ ਕਰਦਾ
ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਡੀਕਾਂ
ਹਾਲੀਂ ਤੀਕ ਮੁੜੀ ਨਹੀਂ ਝੱਲੀ ।

**
 

(3) ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਦੀ ਮੌਤ…

ਸੁਣਐ ਤੁਸਾਂ?
ਮਰ ਗਈ ਏ ਤਹਿਜ਼ੀਬ?
ਕਈਆਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਉਹ
ਬੇਚਾਰੀ, ਬਦਨਸੀਬ !
ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ‘ਸੱਭਿਅਤਾ’ ਕਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸਾਂ ।

ਸਭ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਸੀ ਉਸਦੀ
ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਉਹ
ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਏ ।
ਕੁਝ ਦਿਨ ਹੋਏ
ਇਕ ਉਰਦੂ ਬੋਲਦੇ ਕਦਰਦਾਨ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ
ਕਿ ਉਹ
‘ਬਿਸਤਰੇ ਮਰਗ’ ‘ਤੇ ਪਈ ਏ !

ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਤੱਕਿਆ ਸੀ ਉਸਨੂੰ
ਧੱਕੇ ਖਾਂਦਿਆਂ
ਅਣਚਾਹੀ, ਅਣਗੌਲੀ ਤੇ ਗ਼ਰੀਬ
ਕੁਝ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ, ਸੱਭਯ, ਮੁਹੱਜ਼ਬ ਦਿਸਦੇ ਲੋਕ
ਉਸਨੂੰ ਪੱਥਰ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ
ਮੇਰੀ ‘ਸੱਭਿਅਤਾ', ਬੇਚਾਰੀ ਤਹਿਜ਼ੀਬ !

ਮੈਂ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ
ਪਲਿਆ, ਬੜਾ ਹੋਇਆ
ਉਸਦੀ ਮੰਦਹਾਲੀ ਦਾ
ਮੈਂ ਵੀ ਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਹਾਂ!
ਮੇਰੀ ਬੇਰੁਖ਼ੀ, ਮੇਰੀ ਬੇਗਾਨਗੀ
ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ
ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ।

ਉਹ ਵੀ ਸਮਾਂ ਸੀ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਰ ਇਕ ਦੀ ਚਹੇਤੀ ਸੀ
ਹਰ ਘਰ, ਹਰ ਗਲੀ ਮੁਹੱਲੇ
ਹਰ ਪਿੰਡ, ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ
ਉਸਦੀ ਪੁੱਛ ਸੀ ।
ਮਹਿਲਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਸੀ ਉਹ
ਸਰਕਾਰੇ, ਦਰਬਾਰੇ
ਉਸਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸੀ ।

ਤੇ ਹੁਣ
ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦਵਾ ਦਾਰੂ ਤੋਂ
ਗਲੀਆਂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਰੁਲਦੀ
ਮਰ ਗਈ ਹੈ ਤਹਿਜ਼ੀਬ
ਮਰ ਗਈ ਹੈ ਮੇਰੀ ‘ਸੱਭਿਅਤਾ’!
ਉਸਦੀ ਲਾਵਾਰਸ ਲਾਸ਼
ਇਕ ਚੌਰਾਹੇ ‘ਤੇ ਪਈ ਮਿਲੀ।

ਤੇ ਫਿਰ
ਗਿਰਜਿਆਂ, ਮੰਦਰਾਂ, ਮਸਜਦਾਂ ਤੇ
ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਆਏ
ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ‘ਪਤਵੰਤੇ’
ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਲਈ ਪੁੱਜੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਵੀ ਸਾਂ
ਤੇ ਅਸਾਂ
ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ
ਇਕ ਅਤੀ ਡੂੰਘਾ ਟੋਆ ਪੁੱਟ ਕੇ
ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਤਹਿਜ਼ੀਬ !

ਜੇ ਤੁਸਾਂ ਨਹੀ ਸੁਣਿਆ
ਤਾਂ ਸੁਣ ਲੳ !
ਮਰ ਗਈ ਹੈ ਤਹਿਜ਼ੀਬ !
ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ
‘ਸੱਭਿਅਤਾ’ ਕਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸਾਂ ।
***

ਹਰਮਿੰਦਰ ਬਣਵੈਤ
Harminder Singh [harminder.banwait@talktalk.net]
****

(1 ਮਈ 2008) ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਯੂਨੀਕੋਡ)

ਹਰਮਿੰਦਰ ਬਨਵੈਤ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

e-mail:
Likhari

'ਲਿਖਾਰੀ' ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਰਚਨਾਵਾਂ/ਪੱਤਰਾਂ/ਲਿਖਾਰੀ, ਲਿਖਦੇ ਨੇ! ਆਦਿ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ 'ਲਿਖਾਰੀ' ਦਾ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂਹਰ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕੇਵਲ 'ਰਚਨਾ' ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੋਵੇਗਾ

free web counter

Copyright © Likhari: Panjabi Likhari Forum-2001-2008 All rights reserved.