iswK lihr dI
smfjk qy ieiqhfsk ivsLysqf
hrbKS mksUdpurI


hrbKS mksUdpurI

 

  iswK lihr dI smfjk qy ieiqhfsk ivsLysqf

iswK lihr dI smfjk qy ieiqhfsk ivsLysLqf ƒ smJx leI, sfzy leI ieh avwsLk bx jFdf hY ik asIN ies lihr dy sLRyxk aDfr df inrxf kr leIey, ikAuNik hr kRFqIkfrI lihr iksy AuwT rhI nvIN sLRyxI dy afrQk ihwqF dI pRqIinDqf krdI huMdI hY aqy iksy smF ivhf cuwkI sqfDfrI sLRyxI dy ivroD ivwc AuTdI huMdI hY. ieh inrxf krn leI ik iswK lihr ikhVI sLRyxI dy hwk ivwc qy ikhVI sLRyxI dy ivroD ivwc AuTI sI, sfnUM BfrqI smfj ijsnUM ivdysLI afkRmxkfrIaF ny BUgolk kfrnF krky ihMdU kihxf arMB kr idwqf sI, dy aqIq ivwc jfxf peygf. iewQy ieh dws dyxf kuQF nhIN hovygf ik ihMdU sLbd iksy ivsLysL Drm leI nhIN vriqaf igaf sI, swgoN AunHF sfry vKo vKry DrmF nfl sMbMDq lokF leI vriqaf igaf sI, ijhVy gMgf aqy isMD dy mYdfnF ivwc rihMdy sn.

BfrqI smfj df ivkfsL

gurU nfnk dyv jI dy afgmn smyN qwk BfrqI smfj, smfj dy ivkfsL dy afm inXmF anusfr, afpxy sdIaF lMmy ieiqhfs ivwc, keI pVfvF ivwcoN lMG cuwkf sI. ieh smfj purfqn sfmXvfd qoN qur ky, dfs pRQf ivwcoN lMG ky, BUpvfdI afrQk pRbMD ivwc bdl cuwkf sI. pr ieh ivkfs sfry Bfrq ivwc ieksfr nhIN hoieaf sI. BUpvfdI pRbMD dy isKr qk puj ky vI, hflIN keI QfvF qy sfmXvfdI kbIldfrI pRbMD cflU sI. keI QfvF qy dfs pRQf dI rihMd KUMhd vI hflIN kfiem sI. BUpvfdI pRbMD dy dOr ivwc Auh sRyxI vI pYdf ho geI sI, ijhVI pYdfvfrI sfDnF dI AunqI dy iewk ivsLysL pVf Auwqy puwj ky BUpvfdI pRbMD df aMq krn dy Xog ho jFdI hY. ieh sLRyxI Aus smyN df mwD vrg arQfq vpfrI sLRyxI sI.

Bfrq df sdIaF lMmf ieiqhfs vI hor mulkF dy ieiqhfsF vFg sLRyxI sMGrsLF df ieiqhfs hY. bRfhmxF qy kusLqRIaF ivcfly ieh sMGrsL ienHF sLRyxIaF dy hoNd ivwc afAux dy nfl hI arMB ho igaf sI. irg vyd ivwc dsF rfijaF dy lMmy XuD df ijLkr afAuNdf hY. ieh XuD bRfhmxF aqy kusLqRIaF ivcfly pRBusqf leI XuD hI sI. prsrfm bRfhmx ny sONh Kf leI sI ik Auh kusLqRIaF df bIj nfs kr ky hI dwm lvygf qy Aus ny kusLqRIaF df bIj nfs krn ivwc koeI ksr CwzI vI nhIN sI. iesy qrHF kusLqRIaF hwQoN bRfhmxF df bIj nfs krn dIaF kQfvF vI Bfrq dy jugF lMmy ieiqhfs ivwcoN AuplBd ho jFdIaF hn. rfjf jnmyjX dy asLvmyD jwg ƒ pRohq qurkfvysX vloN BMg krn qy sT hjLfr bRfhmxF dy kqlfm aqy bc igaF ƒ dys inkfly df ijLkr vI imldf hY. bRfhmxF dI dyv pUjf, aiq KrcIly Xwg anusLTfn qy aQfh kurbfnIaF qoN qMg af ky kusLqRIaF ny afpxy hI irsLI pYdf kr ley sn. ienHF kusLqRI irsLIaF ny hI AupnisLdF dI rcnf kIqI aqy amUrq bRhm dI kfZ kZI. ienHF irsLIaF ny AupnisLdF ivwc ahMu bRhm asmI aqy eyko bRhm duqIE nfsqI vrgy sMklp pRclq kIqy. jy bRhm amUrq hY, qF Xwg qy kurbfnIaF df kI arQ? Bgvd gIqf vI bRfhmxF dy ivroD ivwc hI ilKI geI sI. gIqf ivwc bRfhmxF ƒ KUMjy lf ky kusLqRI avqfrF dI pRQf ƒ cflU kIqf igaf sI. bRfhmx ivroDI mwqF ƒ clfAux vfly sfry kusLwqRI hI sn. mhfqmf buwD qy vrDmfn mhfvIr dovyN kusLwqRI hI sn.

ieh dyKx vflI gwl hY ik Bfrq dy lMmy ieiqhfs ivwc, ies kusLwqRI bRfhmx sMGrsL ivwc bRfhmx qy kusLwqRI vfr vfr vYsL qy sLUdrF ƒ afpxy ivroDIaF dy vruD vrqy rhy. mhF skMdr dy hmly smyN, mgD dysL ivwc ijs nMd Kfndfn dy mhf pdm nMd df rfj sI, Auh sLUdr Kfndfn nfl sMbMDq sI. ies Kfndfn ny bRfhmxF dI mdd nfl, kusLqRIaF ƒ hrf ky rfj pRfpq kIqf sI. mhfpdm nMd dy nfAuN nfl srbkusLqRFqk dI AupfDI iesy krn lfeI jFdI sI. cMdr gupq morIaf ny iewk bRfhmx cfxkIaf dI mdd nfl mhfpdm nMd df rfj Kqm kIqf sI. Pyr iehI cMdr gupq morIaf, bRfhmxF qoN qMg af ky jYnI bx igaf sI. iesy cMdrgupq dy poqy mhfrfjf asLok ny sfry Bfrq ivwc bRfhmx ivroDI mwq, bwuD Drm PYlf idqf sI. morIaf Kfndfn dy afKrI rfjy virhdRb ƒ Ausdy bRfhmx sYnfpqI ny kql kr ky bRfhmx rfj sQfpq kIqf sI. ies smyN ivwc hI bRfhmxF dI pRmuwKqf kfiem krn leI mnUM ismRqI dI muV rcnf kIqI geI sI. bRfhmx rfj df aMq Pyr ibdysLI hmilaF nfl hI hoieaf sI. gupq rfj dy smyN bRfhmxF ny pUrn qOr qy rfijaF dy gux gfAux vfly, BwtF df rUp Dfrn kr ilaf sI. bRfhmxF ny sdf leI kusLqRIaF df rfj krn df hwk mMn ilaf sI qy afp srb Auc jfiq mMny jfx nfl hI sMqusLt ho gey, ikAuNik dfn puMn qy pUjf dy Dfn qy AunHF df mukMml hwk mMn ilaf igaf sI.

iesy smyN dOrfn AunHF ny mhfqmf buwD ƒ vI ibsLnUM df avqfr mMn ilaf sI. ieh iewk prkfr sLRyxk imlvrqn df smJOqf sI, ijhVf bhuqI dyr cl nhIN skdf sI. boDI rfjf hrsL brDn aqy sLUdr pfl rfijaF dy smyN bRfhmxF ny boDIaF ivruD afpxI qfkq vDfAux leI aBIr, gujr aqy huMn afkRmxkfrIaF ƒ nvyN kusLqRI GosLq kr ky afpxy nfl rlf ilaf. ienHF nvyN bxy kusLqRIaF qoN ijsqrHF boDIaF df Gfx krvfieaf igaf sI, Auh vI Bfrq dy ieiqhfs df iewk ihwsf bx cuwkf hY. muslmfn afkRmxkfrIaF dI afmd nfl ies sB kuJ df aMq ho igaf. kusLqRIaF df rfj Bfg nfloN moh BMg ho igaf qy Auh sdf leI vpfrI sLRyxI ivwc rl gey. ieh nvyN vpfrI aqy vYsL vrx ivwcoN afey bfxIey iml ky Aus smyN df mwD vrg bxy. nvIN BUpqI sLRyxI ivdysLI afkRmxkfrIaF qoN bxy nvyN kusLqRIaF, rfjpUqF afid qoN hoNd ivwc afeI sI.

Aupr dsy sLRyxI sMGrsL df iswtf hY ik ijnHF pusqkF ƒ ihMdUaF dy Dfrmk gRMQ ikhf jFdf hY, AunHF ivwc BFq BFq dy tkrfvyN ivcfr imldy hn. ienHF pusqkF ivwc afsqkqf qoN lY ky nfsqkqf, inrfkfr bRhm qoN lYky sfkfr bRhm qwk dy tkrfvyN ivcfr imldy hn. ienHF ivwc sMsfr ƒ mfieaf qy mnuwK ƒ nfcIjL dsx vflIaF pusqkF vI hn aqy ajyhIaF pusqkF vI hn ijhVIaF mnuK ƒ bRhm df rUp dsdIaF hn. ienHF pusqkF ivwcoN jfq pfq qy CUq-Cfq df ivroD vI iml jFdf hY qy ienHF dI pUrn vkflq vI. ienHF pusqkF ivwcoN kuJ ivwc vigafnk sUJ df kmfl vI imldf hY qy kuJ ivwc vihmF BrmF df mfieaf jfl vI.

ieh pusqkF bhuqIaF sMsikRq qy kuJ purfxIaF prfikrqF ivwc ilKIaF hox krky afm lokF dI phuMc qoN pry ho geIaF sn. BUpqI sLRyxI dI hwQ-Tokf pRohq sLRyxI ny ienHF pusqkF dI ivafiKaf BUpqI sLRyxI dy ihwqF dy ankUl krnI arMB kr idwqI sI. ies pRohq sLRyxI vloN jfq-pfq, CUq-Cfq, avqfrvfd aqy pRflBd afid dy ivcfr swqfDfrI sLRyxI dy ihwqF ƒ muK rK ky hI prcfry jFdy rhy.

BfrqI smfj df pqn-

ijs qrHF Aupr disaf igaf hY ik muslmfn afkRmxkfrIaF qoN pihlF vI Bfrq Auwqy bfhroN afkRmx huMdy rhy sn, ijvyN XUnfnI, kusLfn, sLfkf, isQIan, huMn, guwjr, aBIr afid dy afkRmx. ieh afkRmxkfrI boDI jF ihMdU bx ky BfrqI smfj dI muwK-Dfrf ivwc hI simlq ho gey sn. muslmfn afkRmxkfrIaF ny nF qF pihly afkRmxkfrIaF vFg afpxI sMsikRqI df iqafg kIqf, nf afpxy Drm df qy nf afpxI BfsLf df. swgoN AunHF ny afpxI sMsikRqI BfsLf qy Drm, rfj sLkqI dy jLor nfl iewQoN dy lokF Auwqy Tosxy arMB kr idqy, ijs kfrn BfrqI smfj dI kudrqI AunqI dy rfh ivwc iewk alMG rok lwg geI. BfrqI sMsikRqI aqy BfsLfvF dy pqn nfl, Auh sfrf kuJ ijhVf ienHF ivwc cMgf sI, lokF dI idRsLtI qoN dUr ho igaf qy ijhVf mMdf qy dfs pRQf dI rihMd KUMhd sI, lokF kol rih igaf. bRfhmxF dy hwQF ivwcoN ivwidaf df adfn pRdfn qF jFdf irhf, ikAuNik AunHF dI ivwidaf dI srkfry drbfry hux koeI puwC pRqIq nhIN rih geI sI, swgoN AunHF Auwqy bRfhmx hox kr ky vI kr lwgx lwg ipaf sI qy ienHF bRfhmxF dy Xjmfn BUpqI, hux afp muslmfn rfjsqf dy aDIn ho gey sn. ies leI ienHF bRfhmxF ny afpxy ihwqF ƒ suriKaq rwKx leI igafn ivhUxI jMqf ƒ hux hor vI burI qrHF jfq-pfq CUq-Cfq aqy vihmF BrmF dy jfl ivwc Psf ky afpxy hlvy mMzy df qorf qornf arMB kr idqf sI. pRfDInqf dy avwsLk pRBfv hyT BfrqI lokF ny ivigafnk sUJ dI QF vihm Brm, dlIl dI QF aMD ivsLvfsL aqy pursLfrQ dI QF pRflBd df lV hor vI Gut ky PV ilaf. pRfpq ivvsQf ivwc pRfDInqf, BuwK nMg, KuafrI aqy hIxqf qoN ibnF hor kuJ imldf nhIN sI, ies leI pRfpq jIvn nfloN mOq qoN ipCoN dy jIvn aqy ies dunIaf nfloN aglI dunIaf dy sunihrI supinaF nfl idl bihlfieaf jfx lg ipaf. Xog mq df arMB qy ivkfsL ies inrfsLf Bry jIvn ivcoN pYdf hoeI apsfrqf df hI kudrqI iswtf sI.

muslmfn afkRmxkfrIaF dy afkRmxF df smF Bfrq dy BUpvfdI smfj dy pqn df smF sI. ieh pqn hI muslmfn afkRmxkfrIaF dy afkrsLx qy afkRmx df mUl kfrx sI. iesy smyN ivwc hI Bfrq dI vpfrI sLRyxI ivkfsL vl vwD rhI sI. aqIq dy kusLqrI hI hux KqrI bx ky nvyN hfkmF dy pRbMDk jF dIvfn afid bxy sn. ienHF ny hI sB qoN pihlF muslmfn hfkmF dIaF BfsLfvF arbI aqy PfrsI afid iswKIaF sn. vpfrI sLRyxI afpxy kfrj Kyqr dy kfrx, BUpqIaF nfloN vKry suBf dI huMdI hY. ies sLRyxI df idmfgI ivkfs BUpqI sLRyxI nfloN ikqy vwD ho jFdf hY, ikAuNik ies sLRyxI df jIvn anuBv BUpqI sLRyxI nfloN vDyry ivsLfl huMdf hY. vpfrI afpxy vpfr dy kMm leI dysF prdysF ivwc GuMmdy sn, BFq suBFqy lokF ƒ imldy sn. AunHF lokF ƒ imldy sn ijnHF df Drm sMsikRqI aqy BfsLf, AunHF dy afpxy Drm sMsikRqI aqy BfsLf nfloN vKrI BFq dy huMdy sn. vpfrI sLRyxI df ikwqf vpfr, srIrk sLkqI nfloN idmfgI cyqnf dI vDyry mMg krdf sI, ies leI ies sLRyxI dI idmfgI cyqnf df ivkfsL vDyry ho jfxf kudrqI hI sI. ieh sLRyxI BUpqI sLRyxI nfloN iewk hor gwl ivwc vI vwKrI ho geI sI. BUpqI ijwQy vDyry purfqn pMQI qy ktV pMQI sn AuwQy vpfrI AudfrpMQI aqy afDunk pMQI sn. ienHF kfrxF krky hI vpfrI sLRyxI dy ivkfsL dy nfl nfl jfq pfq, CUq Cfq, purfqnvfd aqy ktVpMQ df KMzn vI arMB ho igaf sI. ikAuNik mwD vrg aqy BUpqI sLRyxI dy afrQk ihq afpsI tkrfE dI siQqI ivwc huMdy hn, ies leI ienHF dohF sLRyxIaF dI tkr avsLk bx jFdI hY. ies tkr df rUp qy mfqrf sdf hI mwD vrg dy ivkfs dI mfqrf qy inrBr krdI huMdI hY.

dUjy pfsy mwD vrg dI twkr pRohq sLRyxI nfl vI avwsL huMdI hY, ikAuNik ieh pRohq sLRyxI hI huMdI hY, ijhVI ik BUpqI sLRyxI dy smfjk qy afrQk aiDkfrF keI Dfrmk aDfr prdfn krdI hY. ies leI mwD vrg df pihlf hmlf sdf ies aDfr qy hI huMdf hY. iesy kfrx BUpqI sLRyxI nfl twkr ivwc afAux qoN bhuq icr pihlF bRfhmxvfd df KMzn arMB ho igaf sI.

muslmfn afkRmxkfrIaF dy rfj df Kfsf qwq rUp ivwc ivdysLI iekaiDkfrvfdI sI, ikAuNik ieh rfj BfrqI lokF Auwqy ivdysLI sMsikRqI, ivdysLI Drm aqy ivdysLI BfsLf, rfj swqf dy bwl nfl Tos irhf sI. muslmfn swqfDfrIaF dy Dfrmk rfhnumf AunHF ihMdUaF ƒ qF kfPLr kihMdy hI sn, ijhVy dyvI dyviqaF aqy avqfrF ivwc XkIn rKdy sn, Auh AunHF BfrqIaF ƒ vI kfPr hI smJdy sn, ijhVy AunHF vFg hI iewk bRhm ivwc XkIn rwKdy sn aqy avqfrF aqy dyvI dyviqaF ƒ nhIN mMndy sn. ikAuNik BfrqI drsLx df iewk bRhm AunHF dy awlfh nfloN vKrI BFq df sI. ijwwQy muslmfnF dy mwq anusfr awlfh iek hY, mnuwK dI sLkl vrgf hY, swqF asmfnF qoN Aupr ikqy bYTf hY qy afpxy PLirsLiqaF rfhIN sMsfr dI kfr clfAuNdf hY, AuQy BfrqI drsLn anusfr BfvyN ‘eyko bRhm duqIE nfsqI’ hY, pr Auh bRhm ‘Gt Gt aMqr srb inrMqr pUr rihAu sB TfeI’ vI hY. ieh gwl muslmfnF dy Drm aiDkfrIaF ƒ kuPLr lgdI sI. ieh muslmfn Drm aiDkfrI ihMdU Drm pusqkF ivwc iksy vI scfeI ƒ mMnx leI iqafr nhIN sn. Auh BfrqI drsLn ƒ iewk viZAuN hI rwd krdy sn. Auh afpxI Drm pusqk kurafn ƒ rwb vloN AuproN AuwqrI mMndy sn. ijhVf vI iKafl kurafn dI ilKq qoN rqI vI vwKrf huMdf sI, Auh Aus Auwqy kuPLr df PLqvf Tok idMdy sn. muslmfn swqfDfrI ieslfmI sLrfa ƒ, aDIn jnsmUhF Auqy swqf dI durvrqoN krn leI shUlq vjoN hI vrqdy sn, AuNJ keI vyr loV pYx qy Auh AunHF isDFqF ƒ vI vrq lYNdy sn, ijhVy ieslfmI sLrfa anusfr qf pUry nhIN Auqrdy sn, pr AunHf dy rfj leI iksy ivsLysL smyN shfeI ho skdy sn. kuJ iewk AudfhrxF, Kfs qOr qy akbr dy rfj ƒ Cwz ky, muslmfn swqfDfrIaF df rfj ivdysLI dmnkfrI rfj hI sI.

ijwQoN qk rfjnIqk pRbMD df sMbMD sI, CotIaF CotIaF suqMqr irafsqF nfloN, sfry Bfrq ivwc iewko kyNdrI rfj, BfvyN Auh srb-aiDkfrq bfdsLfhq hI sI, vpfrI sLRyxI ƒ vDyry rfs afAuNdI sI. ies qrHF ies sLRyxI dy vpfr df Kyqr vDyry KulHf bxdf sI aqy CotIaF CotIaF irafsqF ivwc vpfr krn leI AusnUM QF pur QF kr nhIN Brnf pYNdf sI. qF vI iesqrHF df rfj pRbMD vpfrI sLRyxI leI pUrI qrHF sÍIkfr krnf aOKf sI, ikAuNik ieh rfj pRbMD Dfrmk ktVpMQI ivcfrF qy aDfrq hox krky, Dfrmk sLihnsLIlqf qoN korf sI. mwDvrgI soc ajyhy kwtVpMQI ivcfrF qoN Aupr AuT cukI huMdI hY. mwD vrgI soc eykfiDkfrq bfdsLfhq dI QF, lok rfjI pRbMD vl ruwcq huMdI hY. iek hor pwK qoN vI mwD vrg leI ieh rfj pRbMD pUrI qrHF sÍIkfr krnf aOKf sI. muslmfn bfdsLfhF ny pihly BUpqI pRbMD ƒ ijAuN df iqAuN kfiem riKaf hoieaf sI. Prk kyvl ieMnf ku hI ipaf sI ik BUpqI hux bfdsLfh dI aDIngI kbUl kr cuwky sn qy Aus leI jbrI Tosy kr qy njLrfny Byt krn leI bcnvwD sn. ies dy ievj ivwc AunHF ƒ, afpxy aDIn lokF dI pUrI qrHF iCwl lfhux df hwk hfsl sI. iesy mksd leI ihMdU BUpqIaF ƒ vI bfdsLfhq dy aDIn kfiem riKaf igaf sI.

mwD vrg dI iek pfsy BUpqI sLRyxI nfl, dUjy pfsy pRohq sLRyxI nfl qy qIjy pfsy bfdsLfhq nfl twkr sI, ikAuNik mwD vrg dy AudfrvfdI Dfrmk sLihnsLIlqf aqy rfjf prjf dI brfbrI dy ivcfr bfdsLfhq dy myc nhIN afAuNdy sn. ajyhy ivcfrF dI pRPulqf df aMqm iswtf sdf bfdsLfhq dy aMq aqy lok rfj dy arMB ivwc inkldf hY. bfdsLfhq leI ieslfmI Dfrmk isDFq-‘rwb iewk hY, Ausdf koeI sfnI nhIN, Auh afpxy PLirsLiqaF rfhIN sfrI kfienfq df kMm clfAuNdf hY’, vDyry sUq bYTdf sI. ieh isDFq iewk prkfr ‘sfry mulk df iewk bfdsLfh hY, Aus df hor koeI sfnI nhIN, Auh afpxy nIXq kIqy sUbydfrF rfhIN dysL dy vKo vKry sUibaF df kMm clfAuNdf hY’ df hI Dfrmk rUp sI. AupRokq kfrnF krky vpfrI sLRyxI BUpqIaF pRohqF qy bfdsLfhq nfl tkr dI siQqI ivwc sI.

BUpqIaF pRohqF aqy jfbr ivdysLI rfj dy isDFqkfrF ivruD, gurU nfnk dyv dy afgmn qoN bhuq icr pihlF hI BgqI lihr dy arMB nfl prcfr sLurU ho igaf sI. Bgq kbIr, nfmdyv aqy rivdfs vrgy Bgq, lwg pwg ajyhf hI prcfr gurU nfnk dyv jI qoN pihlF hI krdy rhy sn, pr gurU nfnk dyv jI qy AunHF dy Auqr–aiDkfrI gurU sfihbF dy hwQF ivwc ieh prcfr AupRokq sLyRxIaF dy ivruD kRFqIkfrI lihr df rUp Dfrn kr igaf sI. gurU nfnk dyv jI qy AunHF dy Auqr-aiDkfrI gurU sfihbF ny ies lihr ƒ jQybMdk rUp dyx ivwc koeI ksr bfkI nhIN CzI sI. aMqm hiQafrbMd twkr qoN pihlF lokF ƒ ies twkr vfsqy iqafr krn leI ivcfrDfrk aMdoln, gurUnfnk dyv jI dy afgmn nfl hI arMB ho igaf sI. ies ivcfrDfrk aMdoln df mMqv ijQy lok-ivroDI sLkqIaF dy isDFqk aDfr qy swt mfrnf sI, AuwQy lokF dy idlF ivwcoN ienHF sLkqIaF dy BYa ƒ Kqm krnf vI sI, qF jo dwby kucly lokIN ienHF sLkqIaF nfl aMqm twkr lYx leI iqafr ho skx.

ieslfm dy iewk awlfh, ijhVf ik jbfr aqy khfr(aiq krn vflf aqy kihr vrqfx vflf) vI hY, ijsdf sfnI koeI nhIN hY, ijhVf afpxy PirsLiqaF rfhIN kfienfq df kMm clfAuNdf hY, dy Ault gurU nfnk aqy AunHF dy Auwqr aiDkfrI gurU sfihbF ny iewk Em jF EaMkfr df prcfr kIqf, ajyhy Em jF EaMkfr df ijhVf ‘sB mihM joiq joiq hY soey’ aqy ‘Gt Gt aMqr srb inrMqr’ hY, ijhVf ‘jfq mihM joq joq mihM jfqf’ hY. ies leI ‘hir hir jn doey eyk’ hn, aYn AusyqrHF ijsqrHF pfxI ivwcoN AuTx vflIaF lihrF vI pfxI hI huMdIaF hn. ajyhy ivcfr mnuwKI mnF ivc brfbrI aqy pMcfieqI rfj dy iKafl AuqpMn krn leI shfeI huMdy sn.

gurU nfnk aqy AunHF dy Auqr-aiDkfrI gurU sfihbF ny sfkfr bRhm dI QF inrfkfr bRhm dy isDFq df pRcfr kIqf, inrfkfr bRhm, ijhVf akfl aqy ajonI hY, ijsdf koeI `ckr ichn ar brn jfiq ar pfiq’ nhIN hY, ijsdf ‘rUp rMg ar ryK ByK’ koeI nhIN kih skdf. Auh afp avqfr Dfr ky DrqI Aupr nhIN afAuNdf. rfm ikRsLn aqy ivsLnUM afid mhfpursL qF sn, afp bRhm nhIN sn. jy AunHF ƒ bRhm mMn vI ilaf jfvy qF DrqI dy Auwqy rihx vflf hr jIa afp bRhm hY. bRhm koeI sQUl vsqU qF hY nhIN, Auh qF kyvl anuBv pRkfsL hY. ajyhy ivcfr hI ‘mfns kI jfiq sBY eykY pihcfnbo’ dy iswty qwk phuMcfAuNdy sn aqy ‘eyk ipqf eyks ky hm bfrk’ dy asUl ƒ idRVHfAuNdy sn.

pRohq sLRyxI ijhVI jfqpfq CUq cfq aqy pRflBd afid dy prcfr rfhIN BUpqIaF sfmMqF dy ivsLysL aiDkfrF leI isDFqk aDfr prdfn krdI sI, df KMzn kIqy ibnF ienHF sLRyxIaF dy ivsLysL aiDkfrF ƒ icnOqI nhIN idwqI jf skdI sI. lok mnF ƒ pRohq sLRyxI dy PYlfey Brm jfl qoN mukq kIqy ibnf, afm lokF ƒ swqfDfrI sLRyxIaF ivruD lfmbMd nhIN kIqf jf skdf sI. gurU nfnk dyv jI ny ies bRfhmxvfdI mfieaf jfl df bVy jLordfr sLbdF ivwc iesqrHF KMzn kIqf:-

mwQy itwkf qyV DooqI kKfeI
hwQ CurI jgq ksfeI.
slok m: 1 afsf dI vfr

gurU nfnk dyv jI dy jnm smyN, Bfrq ivwc ieslfm dy pRvys ƒ keI sdIaF ho geIaF sn. Bfrq dy afm lokF dy coKy vwzy ihwsy ny ieslfm Dfrx kr ilaf sI. hux kyvl swqfDfrI sLRyxI hI muslmfn nhIN sI, swgoN Auh vI lwKF lok muslmfn sn, ijhVy ies swqfDfrI sLRyxI dI jLulm jbr dI cwkI ivwc pIsy jf rhy sn. ieh gLrIb muslmfn vI vwZI lY ky hwk gvfAux vfly hfkmF qoN pur pur duKI sn. iswK gurUaF ny Dfrmk vfd ivvfd, qMgnjLrI aqy ktVpMQ ivruD ivcfrDfrk aMdoln arMB kr idwqf, qF ik swqfDfrI sLRyxIaF dy ivruD afm ihMdUaF qy muslmfnF dI eykqf kfiem kIqI jf sky. gurU sfihb ny dohF pRcwlq DrmF qoN, ieh kih ky afpxy afp ƒ dUr kr ilaf jF ieh kih lE dohF nfl ieko jyhI nyVqf pYdf kr leI:-

nf mYN ihMdU nf muslmfn
awlfh rfm ky ipMz pRfx
gurU arjn dyv jI

hMdU khy qy mfrIaY muslmfn vI nfihM
pMj qwq kf puqlf nfnk myrf nfieM
gurU nfnk dyv jI

dyhrf msIq soeI pUjf invfj AuhI
mfns sBY eyk pY anyk ko BrmfE hY
dyvqf adyv jC gMDrb qurk ihMdU
inafry inafry dysn ky Bys ko pRBfE hY
gurU goibMd isMG jI

ijwQy BUpvfdI sfmMqvfdI smfj dI soc df aDfr aMD ivsLvfsL, ivhm Brm, jfdU tUxy afid huMdy hn, AuQy mwDvrgI ivcfr dlIl Auwqy aDfrq huMdy hn. aMD ivsLvfs, vihm Brm aqy jfdU tUixaF df KMzn, BUpvfdI smfj dy aDfr df KMzn hI huMdf hY, ies leI gurU nfnK dyv jI qy AunHF dy Auqr-aiDkfrI gurU sfihbF ny AunHF ivigafnk ivcfrF ƒ muV Aujfgr krn dy Xqn kIqy, ijhVy ivcfr AunHF dy smyN qoN pihlF ho cuwky ivigafnIaF ny idwqy sn.

ies sMbMD ivwc gurU nfnk dyv jI dIaF hyTF idqIaF tUkF not krn vflIaF hn:-

pfqflF pfqfl lwK
agfsF agfs
jpujI sfihb

kyqy ieMd cMd sUr kyqy
kyqy mMzl dys
jpujI sfihb

arbd nrbd DuMDUkfrf
Drin nf ggnf hukm apfrf
nf idn rYx nf cMn nf sUrj
suMn smfD lgfiedf
mfrU sohly mhlf 1

DrqI hor prY hooru horu
iqsdY Bfr Qly kvxu jor
jwpujI sfihb

AupRokq qukF ivwc lKF akfsL lKF pqfl hox dI gwl, anykF cMd aqy sUrj hox dI gwl aqy kfienfq dy arMB qoN pihlF DuMDUUkfr, nf DrqI nf akfsL nf ggn hox dI gwl, nf idn rfq hox dI gwl ajyhIaF scfeIaF hn, ijhVIaF awj dy ivigafnk Xug ivwc Ausy qrHF shI mMnIaF jFdIaF hn. gurU sihbF ny purfxy vihmF BrmF dy ivcfrF ƒ rwd krn leI ijsqrHF dlIl dI vrqoN kIqI hY Auh vI dyKx Xog hY:-

jy rwq lgY kpVY jfmf hoey plIq
jo rwq pIvY mfxsf iqn ikAu inrml cIq
vfr mfJ afsf mhlf 1[

jykr sUqk mMnIaY sB qY sUqk hoey
gohy aqy lkVI aMdr kIVf hoey
jyqy dfxy aMn ky jIaF bfJ nf koey
slok mhlf 1[ afsf dI vfr

afm lokF ƒ kRFqIkfrI ivcfrF vl iKcx leI Xog mwq aqy jYn mq dy apsfrvfdI ivcfrF df KMzn vI avwsLk sI, ikAuNik ijhVy lokIN ies dunIaf ƒ vfsqv dI QF mfieaf dsdy sn aqy mnuKI jnm ƒ gunfhF dI sjLf, Auh kRFqIkfrI lihr vl ikvyN afkRsLq ho skdy sn. gurU sfihb ny ies jwg ƒ ‘swcy kI koTVI’ ikhf hY, ijs ivwc vsdf vI afp swcf hI hY. AunHF ny mukqI df rfh ‘nfm jpxf, vMz Ckxf qy ikrq krnf’ hI disaf aqy iqafg dy rfh dI sKq sLbdF ivwc alocnf kIqI:-

isr Kohfie pIaih mlvfxI
jUTf mMg mMg KfeI
Pol PdIhiq muih lYx BVfsf
pfxI dyiK sgfhI
ByzF vFgI isru Kohfien
BrIail hwQ suafhI
mfAU pIAU ikrqu gvfien
twbr rovx DfhI
vfr mfJ mhlf 1[

aMn nf Kfieaf sfdu gvfieaf
bhu duK pfieaf dUjf Bfieaf
[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[
awl mwl KfeI isir CfeI pfeI
mUrK aMDY piq gvfeI
slok mhlf 1[vfr afsf

kRFqIkfrI lihr dI sPlqf leI AunHF sfry lokF df eykf Ausfrn dI loV sI, ijhVy swqfDfrI sLRyxIaF hwQoN luwty puwty jf rhy sn. ies eyky dy rfh ivwc sB qoN vzI rukfvt jfq-pfq aqy CUq-Cfq hI sI. gurU sfihbF ny jfq-pfq aqy CUq-Cfq dohF df KMzn kIqf:-

nIcF aMdir nIic jfiq nIcI hU aiq nIcu
nfnk iqMny ky sMig sfiQ vizaF isAuN ikaf rIs
ijwQy nIc smflIaih iqQY ndir qyrI bKsLIsL
sRI rfg mhlf 1[

BUpvfdI pRbMD aqy ivdysLI srb-aiDkfrq bfdsLfhq dI muwK ivroDI Aus smyN dI pRgqIsLIl sLRyxI, Aus smyN df mwD vrg aQvf vpfrI sLRyxI hI sI, ijs sLRyxI ny swqfDfrI sLRyxIaF ivruD ikrqIaF iksfnF aqy hor dlq sLRyxIaF dI agvfeI krnI sI. ies leI vpfrI sLRyxI leI ieh avwsLk sI ik Auh ienHF lokF dy hwkF leI avfjL AuwcI krdI. ieh avfjL jLmIn AusdI ijhVf hl vfhy aqy pMcfieqI rfj leI avfjL qoN vI Aupr AuwT ky ‘sBY sFJIvfl sdfiex, koeI nf idsY bfhrf jIE’ qwk vI puwj jFdI sI. mwD sLRyxI dy afgUaF ƒ keI vyr afpxI sLRyxI dy sUdKorF qy munfPyKorF ƒ vI inMdxf pYNdf hY. gurU nfnk aqy AunHF dy Auwqr-aiDkfrI gurUaF ny BfeI lflo aqy mlk Bfgo vflI sfKI afpxy iswKF ƒ idRVH krvf idqI sI. ies leI AunHF ƒ ieh mlk, BUmIeyN aqy nvfb rwq pIxy rfKsL idsx lwg pey sn. ieh hwk dI avfjL aqy jfbrF ivruD vMgfr dwby kucly lokF ivwc ihMmq, dlyrI aqy inzrqf Brn leI avwsLk sI. gurU sfihbF ny ieh hwk dI avfjL ikvyN AuTfeI qy jfbrF ƒ ikvyN vMgfiraf? jLrf ieh qukf pVHo:-

lbu pfp doey rfjf mihqf
kUV hoieaf iskdfr
vfr afsf dI mhlf 1[

hwk prfieaf nfnkf Aus sUaru Aus gfie
gur pIr hfmf qF Bry jy murdfir nf Kfie
vfr mfJ mhlf 1[

rfjy sLINh mukwdm kuwqy
jfey jgfiein bYTy suwqy
vfr mlHfr mhlf 1[

kl kfqI rfjy ksfeI
Drm pMKu kru Auziraf
vfr mfJ mhlf 1[

ieh hwk dI avfjL aqy rfijaF mhfrfijaF ƒ ksfeI kih skx dI juraq hI sI, ijsny pYrF hyT ilqfVy jf rhy lokF ƒ qlvfr ƒ hwQ pfAux df bwl bKisLaf sI.

gurU sfihbF ny ies ivcfrDfrk aMdoln dy smyN kihxI aqy krnI dy sumyl ƒ brfbr kfiem riKaf sI. Auh jfxdy sn ik aml qoN ibnf ivcfr KoKly huMdy hn. AunHF df krm-Kyqr sfrf ihMdusqfn sI. BfvyN gurU nfnk ny afpxy krm Kyqr ƒ arb mulkF qwk vI PYlf ilaf sI, AunHF dy Auqr-aiDkfrI gurUaF ny afpxy krm-Kyqr ƒ sfry ihMdusqfn qwk avws kiem riKaf sI. gurU nfnk dy iswK, asfm bMgfl, aFDrf, AuVIsf aqy sRI lMkf qwk PYly hoey sn. gurU sfihbF ny afpxy pRcfrk sfry ihMdusqfn ivwc dUr dUr qwk Byjx df islslf jfrI riKaf aqy sfry ihMdusqfn ivwcoN iswK, AunHF dy drsLnF leI afAuNdy rhy. gurU sfihb sfry Bfrq dI mukqI leI sMGrsL kr rhy sn. Auh jfqF DrmF qy ielfikaF qoN Aupr AuwT ky, sfry ihMdusqfn ƒ iewk kOm bxfAux leI XqnsLIl sn. aml ivwc AunHF ny ieh eykqf Ausfrn dy ikvyN Xqn kIqy ? afE dyKIey:-

1. ihMdU-muslm eykqf-

gurU nfnk dyv jI ny mIrfsI jfq dy iewk muslmfn BfeI mrdfny ƒ sdf afpxy nfl riKaf. gurU arjn dyv jI ny hirmMdr df nINh pwQr pRisD muslmfn pIr mIaF mIr qoN rKvfieaf sI. gurU qyg bhfdr dy pRisD imqrF ivwcoN do prmuwK imqr nvfb sYd KF qy pIr BIKx sLfh sn. gurU goibMd isMG jI dy kdrdfnF ivwcoN pIr buwDU sLfh aqy pTfx Brf nbI KF aqy gLnI KF pRisD hn.

2. jfq-pfq aqy CUq-Cfq ivruD aml-

gurU nfnk dyv jI ny afpxy iKaflF dy prcfr leI ijhVy iswK nIXq kIqy sn, AunHF ivwcoN keI nIvIaF jfqF ivwcoN vI sn. AunHF ny KqrI mlk Bfgo df bRhm Boj Tukrf ky sLUdr BfeI lflo dI koDry dI rotI sÍIkfr kIqI sI. gurU goibMd isMG jI dy pRisD iswKF ivwc cUhVy, cmfr, nfeI , JIr aqy CINby afid sfry sn. gurU qyg bhfdr df sIs idlI qoN anMdpur sfihb ilafAux vflf iswK, BfeI jYqf cUhVf sI. gurU goibMd isMG jI dI QF klgI lf ky cmkOr dI gVHI ivwc sLhId hox vflf isK BfeI sMgq isMG jfq df cmfr sI. pMjF ipafiraF ivwcoN iewk CINbf sI , iewk nfeI sI qy iewk JIvr sI.

3. lok bolI lok ilpI-

gurU sfihbF ny ajyhI bolI ƒ afpxy prcfr df mfiDam bxfieaf, ijsdI buinafdI sLbdfvlI BfvyN pMjfbI sI, pr Auh bolI Bfrq dy dUr durfzy ihwisaF ivwc smJI jFdI sI. AunHF ny dyvnfgrI dI QF, afm lokF ivwc pRcwlq ilpI gurmuKI ivwc afpxI bfxI ilKI aqy afpxy iswKF ivwc ies ilpI ƒ pRcwlq kIqf. gurU goibMd isMG jI ny afpxI bhuqI bfxI ibRj BfsLf ivwc rcI sI pr AusnUM gurmuKI aKrF ivwc hI ilKqI rUp idwqf. ies qoN iehI sfbq huMdf hY ik Auh afpxy iKaflF df prcfr sfry Bfrq ivwc krnf cfhuMdy sn.

4. Bfrq df pihlf kOmI gRMQ-

pMjvyN gurU arjn dyv jI ny afid gRMQ dI sMpfdnf kIqI. ies gRMQ ivwc gurU sfihbF dI bfxI dy nfl hI bfbf PrId vrgy pwky sLreI muslmfn aqy anykF ihMdU BgqF dI bfxI vI simwlq kIqI. ies qrHF jfq-pfq CUq-Cfq dIaF hwdF qoV ky kbIr julfhy, rivdfs cmfr, nfmdyv CINby, DMny jwt, sdny ksfeI aqy sYx nfeI afid dI bfxI ƒ vI QF idqI. ieh Bgq Bfrq dy dUr durfzy pRFqF dI pRIinDqf krdy sn. ienHF BgqF ny ijs bolI ƒ afpxI bfxI df mfiDam bxfieaf sI, Auh sfry Bfrq dI sFJI bolI sI. ieh aiq-kQnI nhIN hovygI, jy asIN khIey ik afid gRMQ sfry Bfrq df pihlf kOmI gRMQ sI.

5. Bfrq df pihlf kOmI kyNdr-

pMjvyN gurU arjn dyv jI ny hirmMdr dI AusfrI krvfeI. ies mMdr dy cOhF idsLF vl KulHdy cfr drvfjLy rKvfey. ies mMdr df nINh pwQr iek muslmfn pIr mIaF mIr qoN rKvfieaf. ies mMdr ivwc Bfrq dy pihly kOmI gRMQ, afid gRMQ df pRkfsL krvfieaf. hirmMdr df inrmfx sfry BfrqIaF ƒ iewk kOm bxfAux vl iewk Tos kdm sI.

6. sFJf lMgr-

sFJf lMgr qF BfvyN pihly do gurUaF dy vyly vI cldf sI, pr qIjy gurU amrdfs jI ny ies ƒ iewk pwky irvfj ivwc bdl idwqf. ies sFJy lMgr ivwc, ibnf jfq, Drm qy ielfky dy ivqkry dy sfiraF leI iewko pMgq ivwc bih ky lMgr Ckxf lfjLmI sI. iewQoN qwk ik jy koeI rfjf mhfrfjf vI af jFdf qF AusnUM vI sfiraF dy nfl iewko pMgq ivwc bih ky lMgr Ckxf pYNdf sI.

7. nvyN vpfrk kyNdr-

gurU sfihbF ny aimRqsr, qrnqfrn aqy anMd pur sfihb vrgy nvyN sLihr bxf ky, ibnf jfq aqy Drm dy ivqkry dy hr qrHF dy ikwqfkfrF ƒ ienHF sLihrF ivc vsfieaf. AunHF ny hr qrHF dy ikqfkfrF qy vpfrIaF ƒ AuqsLfhq kIqf. gurU sfihbF dy vpfrI iswK kfbl kMDfr, bugLdfd, AujLbyksqfn aqy qfjLksqfn qwk vpfr leI jFdy sn.

8. rfjswqf nfl twkr-

rfjswqf nfl twkr qF iswK lihr dy arMB ivc hI sLurU ho geI sI. gurU nfnk dyv jI ny bfbr dy hmly smyN KLUn dy sohly ilwK ky, hmlfafvr sLkqI df ivroD kIqf sI, AunHF ƒ iesy kfrn bfbr dI jylH ivwc cwkI vI pIhxI peI. ieh bfgLI vqIrf dUjy gurU sfihbF dy smyN vI kfiem irhf sI. gurU aMgd dyv jI df bfdsLfh ihmfXUM dI hfjLrI ibnf gOly, afpxy cyly bflikaF ivwc msq rihxf aqy Pyr ihmfXUM dy qlvfr sUq lYx qy, ieh kih ky AusnUM iTT kr dyxf-‘ qyrI qlvfr sLyr sLfh sUrI df mukfblf krn vyly ikwQy geI sI?’-iesy rfjswqf qoN bfgLIafnf vqIry dI iewk Jlk sI. Pyr pMjvyN gurU arjn dyv jI ny srkfrI dIvfn cMdU dI DI df irsLqf Tukrf ky aqy jhFgIr bfdsLfh dy bfgLI puwqr Kusro ƒ pnfh dy ky, iesy bfgLIafnf vqIry df pRgtfE kIqf sI. iesy kfrn hI AunHF ƒ bfdsLfh jhFgIr dy hukm nfl sKq qsIhy dy ky sLhId kIqf igaf sI.

9. pihlI hiQafrbMd vMgfr –

rfjswqf ƒ pihlI hiQafrbMd vMgfr CyvyN gurU hrgoibMd jI ny idwqI sI. AunHF df sLihnsLfhI qwKq dy smfnaMqr akfl qKq dI isrjxf krnf, mIrI pIrI dIaF do qlvfrF pihnxf, iewk prkfr dy bfgLI rfj dI sQfpnf df aYlfn hI sI. gurU hrgoibMd jI dy iswK AunHF ƒ swcf pfqsLfh kihMdy sn, ijsdf arQ iehI bxdf sI ik idwlI dy qKq qy bYTf JUTf pfqsLfh hY. gurU hrgoibMd dy iswK asfm qoN lY ky ipsLOr qwk PYly hoey sn. Auh afpxy swcy pfqsLfh ƒ idwlI dy JUTy pfqsLfh dy smfnaMqr dsvMD dy rUp ivwc, kr Byt krdy sn. gurU sfihb dI rfjswqf ƒ ieh vMgfr axgOlI nhIN lMG skdI sI. gurU sfihb ny afpxy iswKF ƒ hiQafrbMd twkr leI sdf iqafr rihx dy adysL idqy hoey sn. AunHF dy jIvn kfl ivwc rfj sLkqI nfl AunHF dIaF keI hiQafrbMd tkrF hoeIaF.

10. sIs dIaf pr isrr nf dIaf-

mugLl bfdsLfh aOrMgjLyb dy rfj kfl smyN Dfrmk qMgidlI qy kwtV-pMQ afpxy isKr qy puj igaf sI. mugLl rfj df isKr vI Coihaf jf cuwkf sI. ieh rfj pqn vl jfx vflf sI. sfry Bfrq ivwc duwKI lokF ƒ jgfAux qy lfmbMd krn df smF af igaf sI. ieh kMm qF hI sMBv sI jy sfry Bfrq ivwc jfixaf qy siqkfiraf jFdf koeI mhfpursL, dmnkfrI rfjswqf ƒ vMgfr ky, idwlI ivc jf ky afpxf blIdfn idMdf. ieh kMm nOvyN gurU qyg bhfdr jI ny kIqf. ksLmIrI pMzqF dI pukfr AunHF leI vMgfr bx geI. Auh rfj-swqf ƒ vMgfr ky, sLFq rihMdy hoey, idwlI ivwc jf ky sLhIdI pRfpq kr gey. AunHF dI sLhIdI ny sfry Bfrq ivwc PYly AunHF dy iswKF ƒ hiQafrbMd twkr leI, mfnsk qOr qy iqafr kr idwqf. iehI kfrn sI, jdoN gurU goibMd isMG jI ny, ies mfnsk iqafrI dI pRIiKaf leI isr mMgy qF ijhVy pMj ipafry isr Byt krn leI awgy afey sn, Auh Bfrq dy dUr durfzy ielfikaF ivcoN afey sn. Auh pMj vKo vKrIaF jfqF dy, pMj vKo vKry sUibaF dy aqy pMj vKo vKrIaF jLbfnF bolx vfly sn.

11. sdf kRFqIkfrI mnuK dI isrjxf-

gurU goibMd isMG jI Aus smucy ivcfrDfrk aMdoln df isKr vI sn qy iswtf vI, ijhVf aMdoln gurU nfnk dyv jI ny arMB kIqf sI. gurU goibMd isMG jI ny BfrqI sMsikRqI dI muV-jfigRqI leI bVf hI muwlvfn qy Tos kMm kIqf sI. AunHF ny anykF sMsikRq gRMQF dy AulwQy ibRjBfsLf ivwc kIqy qy krvfey. ies dy nfl hI AunHF ny CUq Cfq, jfq pfq, Dfrmk kwtVpMQ, vihmF BrmF qy avqfrvfd afid ivruD ilK ky ivcfrDfrk aMdoln ƒ isKr qy phuMcfieaf. AunHF df sB qoN mhwqv pUrn kfrj, iewk ajyhy sdf kRFqIkfrI mnuwK dI isrjxf krnf sI, ijhVf jbr jLulm dy ivruD ztx leI sdf hiQafrbMd aqy iqafr br iqafr rihMdf. gurU sfihb ny ajyhy mnuwKF dy smUh ƒ Kflsy dI AupfDI bKsLI. Kflsy dI isrjxf df kI mMqv sI? jLrf gurU goibMd isMG jI df afpxf aYlfnnfmf pVH ky dyKo:-

rfTn ky sMg rMk lVfAUN
BUp gLrIbn ko kihlfAUN
icVIaF koloN bfjL quVfAUN
qbI goibMd isMG nfm khfAUN

gLrIbf ƒ BUpqIaF rfTF nfl lVf ky, rfj swqf df mflk bxfAuxf hI AunHF df mUlL mMqv sI. gurU sfihb ny pMj ipafiraF dI cox kr ky, AunHF ƒ isMG sjf ky, afpxy hwQIN AunHF ƒ aimRq Ckf ky qy Pyr afp AunHF pMjF ipafiraF qoN aimRq Ck ky, iewk nvIN iprq pf idwqI. pMj ipafiraF qoN Aupr, gurU vI nhIN sn. iesqrHF mwDvrg dI agvfeI hyT cwlx vflI iswK lihr df lok-rfjIkrn ho igaf. hOlI hOlI ies lihr df mDvrgI Kfsf alop ho igaf sI. ikAuNik gurU goibMd isMG jI dy Kflsy dI BfrU igxqI, byjLmIny iksfnF aqy dlq jfqIaF ivwcoN afeI sI, pMj ipafiraF dI pRQf cflU hox ipCoN ies lihr dI agvfeI vI iksfn afgUaF dy hwQ af geI. iesqrHF ieh qF sMBfvnf bx geI sI ik iksfn hiQafrbMd ienklfb rfhIN jLmInF dy mflk bx jFdy (ieMJ hoieaf vI), pr ieh iksfn afgU BUpvfdI pRbMD dI muV-sQfpqI ƒ rok pf skx dy Xog nhIN ho skdy sn. ieh kMm qF mwD vrg hI, AunqI dy iksy agly pVf qy puwj ky kr skdf sI. mwDvrg Aus pVf qy kyvl Aus smyN hI pujdf hY, jdoN pYdfvfrI sfDnF ivc afey pRIvrqnF dy kfrn vpfrI sLRyxI snaqI mwDvrg ivwc pRIvrqq ho jFdI hY. kyvl AudoN hI BUpvfdI pRbMD dy nfl, AusdI twkr isKr qy pujdI hY qy snaqI mwDvrg BUpqIaF sfmMqF ƒ hrf ky rfjswqf qy aiDkfr jmf lYx dy Xog ho jFdf hY. gurU sfihbF dy smyN mwD vrg hflIN afpxy pihly pVf aQvf vpfr qwk hI sImq sI. pYdfvfrI sfDnF ivwc hflIN koeI pRBfvk pRIvrqn nhIN afieaf sI.

 

 

ilKfrI
Likhari
likhari2001@yahoo.co.uk


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2003