rfm srUp axKI df nfvl
'duwly dI Zfb'

hrbKsL mksUdpurI


hrbKsL mksUdpurI

 

  rfm srUp axKI df nfvl 'duwly dI Zfb' vwz-akfrI nfvl hY, ijsƒ shI arQF ivc mhf-kfiv vrgI plft bxqr vflf nfvl ikhf jf skdf hY. mhf-kfiv vFg hI iesdI muwK khfxI ivc keI khfxIaF af ky imldIaF hn, ijnHF dI hr qrHF nfl vKrI qy ajLfd hsqI hY. ieh khfxIaF afpxy afp ivc sMpUrn nfvlF df akfr rKdIaF hn. pr mhf-kfiv vFg hI ienHF suqMqr khfxIaF dIaF qMdF muwK khfxI nfl juVIaF hoeIaF hn qy sfrIaF khfxIaF rl ky iewk sMpUrn bhu-prqI nfvl df rUp Dfrx kr lYNdIaF hn.

ies nfvl df pihlf Bfg duwly-srdfro dI khfxI nfl arMB huMdf hY. srdfro duwly dI qIjI pqnI hY, ijs nfl Ausny pMjfh ku sfl dI Aumr ivc ivafh krfieaf sI. AusdI pihlI pqnI byaOlfdI mr geI sI qy dUjI dy cfr muMzy qy iewk kuVI sI. srdfro nfl ivafh smyN Ausdy do bVy muMizaF qy kuVI dy ivafh ho cuky sn. duwly ny ies krky ivafh krfieaf sI ikAuNik Ausdy muMzy qy nohF Aus nfl TIk vrqfAu nhIN krdy sn. srdfro nfl ivafh krfAux qoN ipCoN Auh dohF bVy muMizaF nUM do do AUT dy ky GroN qor idMdf hY. Aus nfl Coty dovyN muMzy rih jFdy hn. srdfro pihlF afpxy mqRey puwq KwzU nfl corI kfm-sMbMD joVdI hY. jdoN Auh GroN cilaf jFdf hY qF Auh mYNgl nfl sMbMD bxf lYNdI hY qy Pyr Aus nfl AuWDl jFdI hY. srdfro dy mYNgl nfl AuWDl jfx ipCoN vI duwlf Ausƒ idloN nhIN kZdf qy Ausdy ivXog ivc afpxf ivsLfd Zol vjf ky kZdf hY qy aMq sB kuJ iqafg ky Ausy Zfb qy rihx lg pYNdf hY ijhVI Ausdy iewQy Zol vjfAuNidaF putI geI sI qy Kvfjf pIr dI jgHf dy qOr qy ijsdI mfnqf hox lwg peI sI, ijsny hOlI hOlI iewk zyry dI sLkl lY leI sI. duwly dy aMq qoN pihlF AuWQy Aus pfs rfm dfs nfAuN df iek nOjvfn sfD af ky rihx lwg pYNdf hY, ijhVf AusdI mOq ipCoN zyry df krqf Drqf bx jFdf hY. mYNgl srdfro nUM lY ky bFgr dy ielfky dy ipMz lyhl Kurd jf ky rihx lwg pYNdf hY. Auh ies ipMz ivc pMdrF ku sfl rihMdf hY. ies smyN ivc hI srdfro puqr ƒ jnm idMdI hY, ijsdf nfAuN Auh jsvMq rKdy hn. jsvMq dy jnm dy Cy ku sfl ipCoN srdfro swp lV ky mr jFdI hY. jdoN jsvMq cOdF ku sfl df huMdf hY qF mYNgl Ausƒ afpxy ipMz Qwmxvfly lY afAuNdf hY pr Auh iewQy rihMdf nhIN qy lyhl Kurd nUM vfps clf jFdf hY. ies dy nfl hI nfvl dy pihly Bfg df df aMq ho jFdf hY.

nfvl dy dUjy Bfg ivc rfm dfs df ipCokV idqf igaf hY. ies Bfg ivc rfm dy mfipaF, Ausdy Gr Gft Ausdy cfcy cfcI qy Ausdy Brf df ivsQfr nfl ijLkr hY. ies Bfg ivcoN ieh vI pqf lgdf hY ik rfm, sfD ikAuN hoieaf sI. iesqoN awgy khfxI nfvl dy pihly ihwsy nfl jf imldI hY, jdoN rfm duwly dI Zfb qy jf ky rihx lg pYNdf hY qy duwly dI mOq ipCoN zyry df rMg rUp afpxy Audm nfl iblkul bdl idMdf hY. ies zyry ivwc pVHn afAuNdI kuVI mwGo(mnjIq) AuWQy hI itky hoey iek muMzy suwKU qoN grBvqI ho jFdI hY, ijhVf ies kfry ipCoN cup kIqf hI alop ho jFdf hY. rfm dfs ies smwisaf df hwl mwGo df ivafh afpxy pYWnsLnIey POjI Brf isLafm nfl krf ky kZdf hY. iesqrHF Auh afpxy Brf df Gr vI vsf idMdf hY qy mwGo dy mfipaF dI vfhvfh vI Kt lYNdf hY. mwGo afpxy Xfr suwKU nUM vI Xfd rwKdI hY qy Ausdy nfAuN 'qy afpxy muMzy df nfAuN suKidafl rwKdI hY. Auh afpxy pqI isLafm qoN sMqusLt nhIN. Auh ikrpfl nfl kfm-pUrqI leI sMbMD bxf lYNdI hY, ijhVf AunHF dI jLmIn vfhuMdf hY.

nfvl dy qIjy Bfg df arMB srdfro-mYNgl dy puq jsvMq qy noNh krqfro dy Qwmxvfly afAux nfl huMdf hY. jsvMq pihlF afpxy ipAu nfl hflLy qy jLmIn lY ky KyqI krdf hY. pr CyqI hI AusnUM cfnx ho jFdf hY ik gLrIb byjLmIny jwt df puwq, ijsdy nfAuN nfl bfjLIgrnI dI aOlfd hox df lybl vI ligaf hovy, Auh hflLy qy leI jLmIn nfl qy eImfndfrI dI kmfeI nfl iejLqdfr jwt nhIN bx skdf. ies leI Auh, Auh sfry kMm krdf hY ijnHF nfl Auh afpxy BfeIcfry ivc iejLqdfr bx sky. Auh sfry kMm jLfhr hY ik durfcfrI qy iBRsLtfcfrI hI ho skdy sn. PIm aqy BuwkI dy vpfr nfl Auh afpxy BfeIcfry ivc vwzf bx jFdf hY qy Pyr Auh ies vwzypn nUM kfiem rwKx qy awgy vDfAux leI ipMzF ivc pYdf hoeI nvIN sLyRxI nvdOlqIaF DnI iksfnF vfly sfry hrby vrqdf hY. Auh jLmIn hiQafAux leI sfjLsLF kr ky kql vI krvfAuNdf hY qy srkfry drbfry rsUK vI bxfeI rwKdf hY. iesy qrHF Auh ipMz df srpMc bxdf hY. hyrf PyrI qy iBRsLt qrIikaF nfl kmfey pYsy nUM ivafj qy dy ky hor amIr bxn df Xqn krdf hY qy ies dy nfl hI afpxy vwzypn qy amIrI dy idKfvy leI duwly dI Zfb dy zyry ivc kmrf bxfAuNdf hY qy afpxy nfAuN dI plyt luafAuNdf hY:-'jsvMq isMG aOlK spuqr srdfr mYNgl isMG aOlLK'. Auh ijs Gogy dI jLmIn Tyky qy vfhuMdf hY qy ijs nfl dosqI df dm vI Brdf hY, AusdI jLmIn vI gihxy leI jFdf hY qy iesdy nfl hI Aus dI qIvIN rUpo nUM kfmpUrqI leI vI vrqdf hY, ijhVI pihlF hI srvx nfl qy Pyr cMd luwDV nfl kfmpUrqI krdI rhI hY. jsvMq df muMzf albyl vI Aus vrgf hI inkldf hY qy jsvMq nUM iesdf duK vI koeI nhIN. albyl rUpo rfhIN jYby nfeI dI kuVI nUM afpxy cuMgl ivc Psf lYNdf hY qy AusnUM grBvqI kr idMdf hY. rfmdfs jsvMq vrgy KrFt bMdy nfl sMbMD bxfAux leI, AusdI kuVI surjIq df irsLqf afpxy Brf dy muMzy afpxy aKfAuqI BqIjy suKidafl nfl krvf idMdf hY, ijsnUM Ausny zyry dI aMnHI lut nfl 18 ikwly jLmIn df mflk bxf idqf sI. kuJ sflF ipCoN jwsf Pyr srpMc bxdf hY, pr bxdf hY iBRsLtfcfr rfhIN pYsf qy pRIjLfeIizMg aPsr dI vrqoN kr ky.

nfvl df cOQf Bfg aiqvfd dy dOr nfl sLurU huMdf hY. QwmxvflLf ijhVf ik nr ipMz sI qy ijsdf ieiqhfs lutyiraF df mukfblf krnf qy zfkUaF nUM mfr mukfAuxf sI, hux gohf bx igaf hY. ies ipMz ivc iewko rfq ƒ cfr kql huMdy hn pr koeI vI kuskdf nhIN. aiqvfd dy idnF ivc sfry pMjfb dI lwg pwg iehI hflq sI. jo kuJ ienHF idnF ivc sfry pMjfb dy ipMzF ivc vfpr irhf sI, AuhI kuJ Qmxvfly ivc vI vfpr irhf sI. jsvMq dy ikrdfr rfhIN ieh vI drsfieaf igaf hY ik ikvyN srkfry drbfry rsUK rwKx vfly lok aiqvfdIaF nUM vI pfldy sFBdy hn qy apxI KudgLrjLI leI AunHF ƒ vrqdy hn. ies Bfg ivc hI srbx df puwq awCrf dFdU, afpxy ipMz Qmxvfly af jFdf hY. Auh srbx dI Aumr-kYd dy smyN afpxy mqRey ipAu kol pilaf sI. srbx dI jLmIn hiQafAux leI jwsy ny Ausƒ zfktr nfl iml ky mrvf idMdf sI. aCrf dFdU pihlF gurduafry itkdf hY, pfT krdf hY qy afpxy nyk ikrdfr rfhIN lokF ivc rsUK bxf lYNdf hY. aiqvfd dy idnF ivc Auh afpxy ipMz ivc iPrkU amn kfiem rwKx leI pUrI vfh lfAuNdf hY. Auh ipMzoN cly gey htbfxIaF nUM vfps ipMz moV ilafAuNdf hY. Auh gurduafry af ky rotI Kfx vfly kuJ aiqvfdIaF nfl cMgf vrqfAu kr ky, AunHF nfl rsUK bxf lYNdf hY. ies rsUK ƒ vrq ky Auh iqafgIaF hoeIaF nohF DIaF ƒ GrIN vsfAux df kMm krdf hY, ijs nfl lokF ivc AusdI hor vI Bwl bx jFdI hY. iesy Bwl qy aiqvfdIaF nfl myl dy sdky Auh afpxy bfp vflf Gr KflI krvf lYNdf hYY qy AuQy rihx lgdf hY. jwsf pihlF srkfry drbfry afpxf rsUK vrq ky AusnUM pulIs qoN ckvf ky mrvfAux dI sfjLsL rcdf hY. ies sfjLsL ivcoN jdoN Auh jIAuNdf bc jFdf hY qF Pyr Auh AusnUM aiqvfdI mIqy qoN mrvf idMdf hY. iesy qrHF Auh mIqy qoN kfmryz qrsym isMG nUM qy rUpo nUM mrvfAuNdf hY. Ausy idn cOQf kql aiqvfdI ibnf iksy kfrn krnYl df kr idMdy hn, ijhVf AunHF nUM afpxy trYktr qy Czx igaf sI. Ausdf ksUr kyvl ieMnf sI ik Ausdy ipAu ny AunHF nfl krnYl ƒ qorn ivc iJjk prgt kIqI sI. ieho jyhy BYVy kMmF kr ky hI aiqvfdIaF df aMq nyVy af jFdf hY. bhuqy aiqvfdI mfry jFdy hn qy ijhVy srkfry drbfry rsUK rKx vfly jwsy vrgy lokF kol itky rih jFdy hn, AunHF nUM Auh hux cly hoey kfrqUs smJ ky pulIs rfhIN mrvf idMdy hn qy AunHF df mfl Kud hjLm kr jFdy hn. jwsf srpMc iesy qrHF afpxy kol rwKy aiqvfdI mIqy nUM Tfxydfr jgIr isMG koloN mrvfAuNdf hY. jdoN nvIaF hvfvF cldIaF hn qy pMjfb ivc coxF df aYlfn huMdf hY qF jwsI ies mOky nUM vI afpxI KudgrjLI leI vrqdf hY. jwsI dI mdd nfl nCqr isMG aYm[ aYl[ ey[ bxdf hY qy Pyr jwsI dy muMzy hrvyl df irsLqf nCqr isMG dI DI nfl ho jFdf hY. ies nfl jwsI dI hor vI cVHql ho jdI hY. hrvyl afVHqIaf bx jFdf hY. vIhvIN sdI dy aMq dy nyVy af ky ipMzF dy nvyN pVHy ilKy muMizaF ivc jfigRq afAuNdI hY qy ipMzF ivc nOjvfn sBfvF bxdIaF hn. Qmxvfl ivc vI nOjvfn sBf bxdI hY qy pRDfn kfmryz qrsym df muMzf nvcyqn isMG bxdf hY. nojvfn sBf gurU nfnk dyv dy jnm idn qy tUrnfmYNt krvfAuNdI hY, sLhId Bgq isMG dy nfAuN qy lfiebyRrI bxfAuNdI hY qy awCry dFdU df buq lfAuNdI hY. jwsf ienHF kMmF ivc vI dfn puMn rfhIN Bwl Ktx dy Xqn krdf hY.

pMjvyN Bfg ivc ipMz dy iksfnF dI amIr qy gLrIb ivc hoeI vMz nUM drsfieaf igaf hY. sMqf qy jorf do sky Brf hn. sMqf isDf sfdf iksfn hox kr ky gLrIbI qy qMgdsqI dI ijlHx ivc Pisaf hoieaf hY qy Ausdf Brf jorf jwsy nfl rl ky PIm qy BuwkI dy kfrobfr rfhIN amIr bx jFdf hY. jory df muMzf gurjMt iewk lwK dI irsLvq qy isPfrsL dy jLor nfl sLihr dy bYNk ivc lg jFdf hY. ies qrHF jory dI amIrI ivc vfDy leI hor vI sfjLkfr hflq bx jFdy hn. Auh koTIaF df mflk bx jFdf hY, pr Ausdf skf Brf kudrq dI kropI qy vfDU dy KrcF df BMinaf, gLrIbI dI ijlHx ivc hor vI Dsdf jFdf hY. hflq hor bdldy hn. ipMz dI nOjvfn sBf df pRDfn nvcyqn isMG Qwmxvflf srpMc bxdf hY. rfmdfs pUrI Aumr Bog ky mr jFdf hY qy AusdI smfD vI duwly dI smfD dy nfl hI bx jFdI hI hY qy Ausdf cylf bicqr dfs Ausdf gwdIdfr bxdf hY. rfmdfs dI sLihr vflI koTI qy jLorf kbjLf kr lYNdf hY. iewQyoN qk puj ky nOjvfn sBf afpxy kMm ƒ hor vI vDf lYNdI hY. nOjvfn sBf df kMm hI hY, ijs qoN koeI cfnx dI ikrn idsdI hY. krjLy hyT dwby sMqy dI DI gylo sqfeI sfl dI Aumr qwk axivafhI hI rihMdI hY. Auh ipMz dy CINibaF dy muMzy qrlocn nfl kfm-sMbMD bxf lYNdI sI. pqf lgx qy vI gLrIb jwt kI kr skdf sI, ijMnI CyqI ho sky DI df ivafh krn qoN ibnf. mjbUrI bs Auh gylo df ivafh krn leI tyZy ZMg nfl, trYktr KrIdx dy bhfny nfl krjLf cukdf hY. ivafh qF ho jFdf hY pr krjLy dIaF iksLqF nhIN idqIaF jFdIaF. Ausdy ipMz af ky bYNk df mYnyjr ipMz dy lokF sfhmxy AusnUM gfhlF kZdf hY. sMqy nUM ies GuMxmGyrI ivcoN inklx leI koeI rfh nhIN rih jFdf qy Auh slPfs Kf ky afqm hiqaf kr lYNdf hY. iesdy nfl hI ies pMj BfgF ivc vMzy lMmy nfvl df aMq ho jFdf hY.

ieh qF hY ies nfvl dI khfxI. hux asIN dyKxf hY ik axKI ny ies nfvl ivc kI kihxf cfihaf hY? jy asIN nfvl dy aMq nUM idRsLtI ivc rK ky socIeyy, qF asIN iks isty qy phuMcdy hF? pihlI gwl qF ieh hY ik nfvl dy aMq nfl jsI qy jory vrgy iBRsLt bMidaF df aMq nhIN huMdf, sgoN Auh hor vI sLkqIsLflI ho jFdy hn qy AunHF dI iBRsLt kmfeI ivc AunHF dy muMizaF albyl qy gurjMt dy rlx nfl hor vI vfDf ho jFdf hY qy AunHF dy ajyhy kMmF leI hor vI rfh KulH jFdy hn, jsI dy muMzy df aYm[ aYl[ ey[ nCwqr isMG dI kuVI nfl ivafh ho jfx nfl qy jory dy muMzy gurjMt dy sLihr dy bVy bYNk ivc kMm qy lg jfx nfl. afVHq dy kMm ivc pYx nfl Auh sLihrI mD-sLRyxI df vI aMg bx jFdy hn. pr ipMzF dy afm gLrIb iksfnF df hfl hor vI mMdf ho igaf hY. kudrq dI kropI iewk pfsy qy dUjy pfsy inq dy vD rhy Krc, afVHqIaF hwQoN lut, hr pfsy PYly iBRsLtfcfr dI mfr, Psl df Xog muwl nf imlxf AunHF df kcUmr kZ irhf hY. krijLaF ivc Psx qy jLmInF gihxy rwKx qoN ibnf AunHF kol hor rfh hI koeI nhIN rih jFdf. ies ckrvIAU ivcoN inklx dy jdoN sfry rfh bMd ho jFdy hn qF kyvl afqmGfq hI Cutkfry df rfh rih jFdf hY. gLrIb iksfn sMqy nfl aYn iesyqrHF huMdI hY.

ijhVI inrfsLfjnk hflq ies vyly pMjfb ivc hY, kI ies qoN Cutkfry df koeI rfh vI hY? axKI ny nfvl dy aMq qk pujidaF afsLf dI iewk ikrn jLrUr idKfeI hY. ieh ikrn hY, ipMzF ivc bx rhIaF nOjvfn sBfvF. ienHF sBfvF ivc Auh nvyN pVHy ilKy jfgrq muMzy iekwTy ho rhy hn, ijhVy gLrIb GrF ivc jMmy ply hn qy ijnHF ƒ ies smyN dy iBRsLt vfqfvrn ivc afpxf BivK DuMdlf njLr afAuNdf hY. Auh hr qrHF dy iBRsLtfcfr dy ivruD iekwTy ho rhy hn. ies nfvl dy Qmxvflf ipMz dy nOjvfn jfqF dy iBMn Byd qoN Aupr AuT ky iesy qrHF nOjvfn sBf bxfAuNdy hn. kfmryz qrsym isMG dy puq nvcyqn isMG ƒ iesdf pRDfn bxAuNdy hn, gurU nfnk dy nfAuN qy hr sfl tUrnfmYNt krvfAux df rvfj pfAuNdy hn, ipMz ivc sLhId Bgq isMG dy nfAuN qy lfiebyRrI bxfAuNdy hn, duwly dI Zfb dy zyry df pRbMD afpxy hwQF ivc lY lYNdy hn qy awCry dFdU df buq lfAuNdy hn, ijhVf ik AunHF leI iPrkU eykqf qy nykI df pRqIk hY. gurU nfnk df jnm idn ienHF nOjvfnF vloN AuqsLfh nfl mnfAuxf qy sLhId Bgq isMG ƒ afpxf afdrsL mMn ky qurnf kI jLfhr krdf hY? ieh jLfhr krdf hY ik aj dy jfgrq nOjvfnF ƒ aihsfs ho igaf hY ik afpxy aqIq ivcoN imldy cMgy kwuJ nfl juVy ibnF gwl nhIN bxnI qy sLhId Bgq isMG dI ivcfrDfrf qy kurbfnI dy rfh ƒ apxfey ibnF kuJ pRfpq vI nhIN hoxf. Auh iBRsLtfcfr dy pRqIk jwsy dI QF nOjvfn sBf dy pRDfn nvcyqn isMG nUM ipMz df srpMc bxfAuNdy hn. iswtf iehI inkldf hY ik BfvyN ipMzF dy nvdOlqIey amIrF df iBRsLtfcfr hor vDdf jf irhf hY qy Auh hor vI amIr qy iBRsLt ho rhy hn, gLrIb iksfnF dI hflq idn pur idn hor vI inGrdI jf rhI hY qy afqm-Gfq qoN ibnf AunHF ƒ hor koeI Cutkfry df rfh nhIN idsdf. Pyr vI ies inrfsLfjnk hflq ivcoN Cutkfry df rfh nvIN pIVHI dI jfgRqI ivcoN lBdf hY.

ies nfvl dI smuwcI pVHq ivcoN ies muwK gwl qoN ibnF hor vI keI gwlF AuGV ky sfhmxy afAuNdIaF hn. ipCly swT ku sflF ivc ipMzF ivc hoey msLInIkrn dy iswty vjoN afey pRIvrqn nfl anykF purfxy ikwqy Kqm ho gey hn. ienHF ikwqfkfrF dI hoNd hI Kqm huMdI jfpdI hY. drjI, mocI, qrKfx, luhfr, kuMBfr qy suinafr afid qF afpxy hunr dy sdky rojLgfr leI sLihrF vl vhIrF Gq gey hn qy ajyhf kuJ ies nfvl dy ipMz Qwmxvflf ivc vI huMdf hY, pr Auh ikQy jfx ijnHF dy ikwqy hunr qy afDfrq nhIN. ies nfvl ivc bfjLIgr kbIly nUM ajyhI smwisaf df sfhmxf krnf pYNdf hY. duwlf bfjLIgr afpxf bfjLIgrI df ikwqf Cwz ky AUTF df vpfrI bxdf hY. AusnUM ies gwl df pqf nhIN, ik ieh vpfr vI af rhy pRIvrqn dy sfhmxy bhuqf icr cl nhIN skdf. jdoN KyqIbfVI df msLInIkrn huMdf hY qF psUaF df vpfr vI psUaF dI loV dy nfl hI Kqm ho jFdf hY. ies leI duwly vrgy psUaF df vpfr krn vfilaF Auqy ies pRIvrqn df asr vI avsL huMdf hY. so Ausdf pqn qF ies af rhy pRIvrqn ny pihlF hI insicq kr idqf sI, srdfro dy ikrdfr ny qF ies pqn leI iewk bhfnf hI pYdf kIqf sI. jy srdfro iesqrHF dI nf vI huMdI, qF vI iehI kuwJ vfprnf sI. AuNJ pqn vl jf rhy lokF dy sdfcfrk imafrF df pqn vI lfjLmI huMdf hY. duwly df Zfb qy jf ky rihx lwg pYxf vI pMjfb dI awj dI pRfpq hflq ivc koeI anoKI gwl nhIN. pMjfb ivc qF hux ipMz ipMz ajyhy zyry bx gey hn. muslmfnF dIaF kbrF qy myly lwgx lwg pey hn qy ienHF zyiraF dy mujfvr bhuqy dilq lokF ivcoN hI hn, ijnHF pfs koeI hunr nhIN, ijsƒ vrq ky Auh sLihrF ivc jf ky rujLgfr lB skx. jF Pyr rfm vrgy bMdy, ijnHF dI pVHfeI ivwcy rih jFdI hY qy iksy srIrk nuks dy pY jfx nfl AunHf df ivafh hox dI afs vI nhIN rihMdI qy KyqI ivcoN AunHF nUM kuJ bxdf idsdf nhIN, Auh vI ajyhy zyiraF df lfB pRfpq krn leI af itkdy hn.

jgIrdfrI ikvyN pYdf huMdI? mwDvrg dI swqf pRfpqI nfl Ausdf aMq ikvyN huMdf hY qy AusdI rihMd KUMhd afpxy pqn dy dOr ivc iksqrHF nvyN vfqfvrx ivc ivcrdI hY? ies nfvl ivc ies bfry vI coKf kuJ iml jFdf hY. jy axKI nfvl dI khfxI qoN bfhr jf ky afp jF afpxy pfqrF mUhoN ieh sB kuJ dsdf qF ieh nfvl dI khfxI ivc PflqU Toisaf igaf lwgxf sI. axKI dI klf ies ivc hI hY ik Ausny ajyhf nhIN kIqf. Ausny nfvl dI asl khfxI ivc hI ieh GfVq GVI hY ik duwlf ijs hvylI ivc rihMdf sI, Aus hvylI df mflk koeI mkMd isMG nfAuN df jgIrdfr sI, ijs ny afpxI DI rfjy dI rKyl bxf ky jgIr leI sI. jgIrdfrI dy Kqm hox nfl, Auh ijhVy afpxI sLyRxI dI Kslq iqafg ky mDvrg df aMg bx jFdy hn Auh qF nvyN vfqfvrn ivc iPwt ho jFdy hn, ijhVy mDvrg df aMg bx nhIN skdy qy afpxI jgIrdfrI Kslq nhIN iqafgdy AunHF df hsLr mukMd isMG dy puq rfijMdr qy Ausdy poqy mnijMdr vflf huMdf hY. ajyhy ikrdfr sLrfbI kbfbI hI ho skdy hn qy aMq sB df mfVf hI huMdf hY. ieh afp qF rihMdy nhIN. Pyr ienHF vrgy ienHF dy irsLqydfr Pukry jgIrdfr ikwQoN qwk puj jFdy hn? mukMd isMG dy muMzy qy poqy dy irsLqydfr mnohr isMG qy dlBMjn duwly vflI hvylI vycx leI QmxvflLy afAuNdy hn. hvylI af ky muPq dIaF rotIaf BMnx leI duwly dy muMzy kol hI itk jFdy hn qy ieQy hI aPIm vycx df kfrobfr krn lg pYNdy hn. ieKlfkI igrfvt ienHF Pukry srdfrF dI iewQoN qwk puj jFdI hY ik dlBMjn duwly dI noNh cMƒ dI vhutI nUM hwQ pf ky AusqoN mwQf pVvf lYNdf hY. jdoN lMbVdfr dy kihx qy cMƒ horIN hvylI KflI kr ky AuwQoN cly jFdy hn qF Auh ieh koTI bfxIxy dy muMzy ivjy kumfr nUM vyc ky pYsf Krf kr ky, ies pYsy nfl cfr idn gulsLry AuzfAux df pRbMD bxf ky ieQoN qur jFdy hn. mDvrgI soc vfly bfxIey dy puq df ieh hvylI KrId lYxf ies gl df pRqIk hY ik jgIrdfrI dI kbr qy hI mwDvrg dI AusfrI huMdI hY.

iewk hor qwQ ijhVf ik ies nfvl dy kQfnk ivcoN AuGV ky sfhmxy afAuNdf hY, Auh hY Drm arQ qy kfm df aMqr-sMbMD. Drm aqy kfm dy BfvyN iksy qrHF dy imafr vI bfhrI qOr qy pRclq hox, lokIN krdy AuhI hn jo kuJ AunHF ƒ pRfpq smyN qy sQfn ivc afrQk qOr qy lfhybMd huMdf hY. afrQk loVF df dbfa AunHF qoN Auh kuJ vI krvf jFdf hY, jo Auh suKfvIN afrQk hflq ivc krdy nhIN jF Drm aqy sdfcfr dy mfpdMzF anusfr ijsƒ Auh bfhrI qOr qy cMgf nhIN smJdy. duwly dI pqnI dy afpxy mqRey puwq nfl kfm-sMbMD joVn df muwK kfrx BfvyN duwly dI Aumr qy srdfro dI Aumr df lwg pwg qIh sflF df Prk hoxf hY qy duwly dy muMzy KwzU df lwgpwg srdfro df hfxI hoxf qy duwly df kfm-kfrj ivc srdfro dy myc df nf hoxf hY, pr mYNgl nfl AuWDl jfx ipCy avwsL AusdI bfjLIgrnI qoN jwtI bxn dI aiBlfsLf vI kMm krdI hY. BfvyN mYNgl vI byjLmInf jt sI, Pyr vI srdfro ijs smfjk qy afrQk siQqI ivc rih rhI sI, Aus nfloN qF suKfvIN siQqI dI hI Auh cox krdI hY. duwlf srdfro dI Ausdy afpxy hI puwq nfl kfmk KulH nUM iKJx Kpx ipCoN cup kIqf hI sih jFdf hY. Auh afpxy muMzy df ivafh kr ky AusnUM qF GroN qor idMdf hY pr srdfro dI ies avwigaf nUM bs pcf hI jFdf hY qy AusnUM Ausy qrHF idwl ivc rKdf hY. Pyr jdoN Auh mYNgl nfl AuWDl vI jFdI hY, qF vI Auh AusnUM idloN nhIN kZdf qy Ausdy ivCoVy dy ivsLfd nUM Zol vjf ky kZdf rihMdf hY qy Zol vjfAuNdy smyN srdfro ƒ Auh awKF mIt ky sfKsLfq dyKdf hY. afKr Ausdy ivXog ivc hI Auh iqafgI bx jFdf hY. duwly dy ies rveIey df kfrx kI sI? kI jy Auh jvfn huMdf qy Auh hor ivafh krf skx dy Xog huMdf qF Pyr vI Auh iesyqrHF srdfro dy krdfr ƒ sih lYNdf qy AuDl geI df ivXog vI krdf? kI iesqoN ieh istf nhIN inkldf ik Drm sdfcfr, ieKlfkI imafr qy ipafr sB kuwJ ƒ mnuwK dIaF loVF QuVF qy afrQk dbfa hI inrDfrq krdy hn?

duwlf ivcfrf qF sI hI byjLmInf, byhunr qy byshfrf. pr ijhVy lok jLmInF dy mflk vI hn, loVF, QuVF qy afrQk ihwq AunHF lokF dy GrF ivc vI Drm arQ qy kfm dy aMqr-sMbMDF nUM iks qrHF pRBfvq krdy hn, ieh vI dyKx vflI gwl hYY. ies nfvl dy dUjy ihwsy ivc rfmdfs df ipCokV idwqf igaf hY. rfm qy isLafm dI mF mr cukI hY. Auh afpxy ipAu Bjny smyq afpxy cfcy cfcI gurmyl qy jl kOr nfl iewko Gr ivc iekoo tbr vFg rihMdy hn. Bjny qy gurmyl dI ds ikwly jLmIn ivc gurmyl KyqI krdf hY. jl kOr dI soc hY ik jy Ausdf jyT hor ivafh krvf lYNdf hY qF AusdI jTfxI Ausƒ vwK vI kr skdI hY qy iesqrHF jLmIn AunHF kol kyvl pMj ikwly rih jfvygI. ies leI Auh jyT nfl kfm-sMbMD joV ky AusnUM afpxy kfbU ivc krI bYTI hY. pr iewQy vI Ausdy ihwq kyvl afrQk nhIN. AusdI afpxI koeI aOlfd nhIN. Bjny dI mOq ipCoN Auh afpxy sIrI cmfr sMqoK nfl kfm-sMbMD joV lYNdI hY. iesqoN qF ieh hI jfpdf hY ik Ausdf afpxf pqI gurmyl AusdI kfm-BuK pUrI krn dy Xog nhIN hY. pr rfm aqy isLafm dy mfmy dI noNh qyjo dy qF inafxy inwky vI hn. Auh iqMnF BrfvF dI sFJI qIvIN bx ky rihMdI hY. iewQy sfP qOr qy afrQk ihwq Drm qy kfm dohF Auqy BfrU ho gey hn. iqMnF BrfvF ivwcoN do CVy hn. jLmIn dI hor vMz nUM rokx df purfxf qy ajLmfieaf hoieaf ZMg! Auh hor ivafh krvfAux dI QF iewko qIvIN nfl buqf sfr lYNdy hn. Pyr AunHF nUM ivafh krf ky jLmIn vMzx dI kI loV rih geI sI jdoN qyjo vI qy Aus dy bwcy vI iqMnF dy sFJy hn. qyjo vI ies mfmly ivc bVI qyjL hY. Auh qF CutI afey afpxy bMidaF dI BUaf dy puwq isLafm nUM vI Pfh lYNdI hY. socdI hovygI, CVf POjI jdoN CutI afvygf kuJ ilafvygf hI. ieQy qyjo qy Ausdy bMidaF dI soc AuWqy sfP qOr qy afrQk ihq BfrU hn. kfm df buwqf qF AunHF df qyjo hI sfr idMdI hY qy Drm dy Auhly leI Auh iek dI pqnI hI jfxI jfdIN hY. Drm arQ qy kfm dy sfry msly hl! Pyr hor kI cfhIdf sI? isLafm dy ipafr df imafr dyKo. Auh Aus qyjo dy supny lYNdf nhIN Qwkdf, ijhVI pihlF hI iqMnF bMidaF sI sFJI pqnI hY. AusnUM gwzI dy sPr dOrfn nTy jFdy idsdy drKqF ivc vI qyjo hI idsdI hY. sfP hY ik ipafr ivc cox dy imafr qy vI QuVoN qy loV df asr avsL huMdf hY. isLafm aDKV Aumr df POjI qy CVf, ijsnUM ivafh dI afs hI muk geI sI, dI cox ajyhI hI ho skdI sI.

rfm qy isLafm ƒ afpxy ipAu nfl cfcI jlkur dy kfm-sMbMDF df vI pqf sI. ieh vI pqf sI ik AunHF dy ipAu Bjny dy AunHF dI cfcI nfl sMbMD Aus vyly vI sn, jdoN AunHF dI mF hflIN jIAuNdI sI. Pyr vI afrQk ihwqF dy bwJy Auh ies gl nUM gOldy nhIN, ikAuNik byaOlfdy cfcy dI pMj ikwly jLmIn iesqrHF hI AunHF dy kfbU af skdI sI. isLafmy nUM cfcI dy sMqoKy nfl sMbMDF df vI pqf sI. Auh qF afrQk ihwqF leI smfjk qy sdfcfrk igrfvt dI afKrI hwd qk puj jFdf hY, jdoN afpxy cfcy gurmyl dI mOq ipCoN Auh afpxy mfmy dy puwq Pqh isMG nUM afpxI cfcI jlkur nUM kfbU ivc rKx leI ipMz rihx leI Cwz jFdf hYY qFik Auh jLmIn df koeI hor vfrs nf bxf lvy. Ausdf Brf rfm vI Aus nfloN Gt nhIN. Auh sfD bixaf vI Gr dy ihwqF df pUrf iKafl rKdf hY. Auh rItfier ho cuky afpxy CVy Brf isLafm df irsLqf Aus kuVI mwGo nfl krvf idMdf hY ijhVI ik Ausdy zyry ivc rihMdy iewk muMzy suwKU qoN grBvqI ho cukI hY, qy dsdf afpxI cfcI qy Brf ƒ ieh hY ik mwGo dy pyt ivclf bwcf Ausdf afpxf hY. mcly qy mqlbI jwt QuVoN qy loV dy bwJy kOVf iPwkf sB kuJ hjm kr jFdy hn. mwGo vI kmfl dI kuVI hY Auh ivafh ipCoN vI afpxy Xfr suwKU ƒ Xfd rwKdI hY. afpxy muMzy df nfAuN Ausdy nfAuN qy suKidafl rKdI hY. pr jdoN Auh Ausdy Gr Ausƒ imlx afAuNdf hY qF Ausƒ mUMh nhIN lfAuNdI. iewQy ipafr Auqy afrQk ihwq BfrU ho jFdy hn. afpxy pqI nfl vPf jLfhr krdI hoeI vI Auh afpxI jLmIn vfhux vfly ikrpfl nfl kfm-iqRpqI leI sMbMD bxf lYNdI hY. iewQy jfpdf iehI hY ik Ausdf pqI isLafm AusdI kfm-BuK pUrI krn dy Xog nhIN sI. kfm-BuK Auh ikrpfl qoN pUrI kr lYNdI afrQk ihwq leI Auh isLafm dI pqnI hI rihMdI hY qy Drm dI ingfh ivc isLafm dI Drm-pqnI.

iewk hor iesqRI pfqr hY, Guwgy dI pqnI rUpo. Auh ivafh qoN pihlF hI iksy bwgU suinafry qoN grBvqI ho ky grBpfq krvfAuNdI hY. ivafh ho jfx AupRMq vI Auh bwgU nUM BuldI nhIN qy Auh srvx nUM bwgU dy bdl dy qOr qy vrqdI hY. ieQoN qk ieh nhIN pqf lgdf ik Auh afpxy pqI qoN asMqusLt hY jF afpxy Xfr dI mfnsk loV srvx rfhIN pUrI krdI hY. AuNJ ienHF dohF ivcoN koeI vI kfrx ho skdf sI. pr ies qoN ipCoN ijsqrHF Auh pihlF cMd luwDV nfl qy Pyr jwsy nfl kfm-sMbMD bxfAuNdI hY, Aus qoN qF Ausdy pqI dI afrQk dy nfl nfl kfmk kmjLorI vI idsdI hY. ijhVf bMdf afrQk qOr qy qIvIN nUM ijq skx dy Xog nhIN huMdf, Auh BfvyN ikMnf vI mrd ikAuN nf hovy kfmk irsLqy ivc vI hfr KFdf hY. iesdf kfrn srIrk nfloN vwD mfnsk vI huMdf hY. afrQk qOr qy kmjLor bMdy dI mfnskqf ikMnf ku icr afrQk qOr Auqy smwRQ bMdy dy mukfbly qy itk skdI hY? afKr sLrfb qy PIm dI cft ijhVI Guwgf pfro nUM lfAuNdf hY, Aus cft nUM Aus nfloN afrQk qOr qy vDyry smwRQ lok vDyry cMgI qrHF pUrI kr skdy sn.

srvx dI pqnI bMqo leI Aus vyly koeI afrQk shfrf nhIN rih jFdf jdoN srvx ƒ Aumr kYd ho jFdI hY. Pyr Auh kI Kfvy qy ikQoN Kfvy? jLmIn ijhVI srvx dI sI, Auh qF pihlf hI jwsy kol gihxy sI. byshfrf qy byrojLgfr qIvIN df Drm kI qy sdfcfr kI? Auh Aus nfloN vI vwD igry hoey sdfcfr vfly afpxy hI Brf hwQIN rItfierz PojI gMzf isMG kol vyc idqI jFdI hY. Auh cup cupIqI POjI dy Gr vs jFdI hY. Drm kI kihMdf hY sdfcfr kI? AusnUM Aus smyN ikvyN ienHF gwlF df iKafl vI af skdf sI? Ausƒ qF isr lukfAux leI Cwq qy Kfx leI rotI dI loV sI. nf Drm qy nf sdfcfr Ausƒ ieh kuJ dy skdf sI.
iesy qrHF sMqy dI qIvIN idaflo ny afpxy kuafry dyvr jory nfl kfm-sMbMD bxfey hoey sn. idaflo qF bfl bwcydfr sI. iewQy sMqy ivc kfmk kmjLorI vrgf koeI kfrx vI nhIN idsdf. jy Auh Pyr vI dyvr nfl kfm sMbMD bxfAuNdI hY qF spsLt qOr qy kfrx afrQk ihwq hn. bs dyvr ivafh nf krvfey qy Ausdy ihwsy dI jLmIn dy mflk Auhdy inafxy bxn. jdoN jorf ivafh vI krvf lYNdf hY, Pyr vI Auh AusnUM kfbU kr lYNdI hY qy dyrfxI ƒ pyky jf ky bYTx leI mjLbUr kr idMdI hY. ieh qF bfad dI gl hY ik awCrf dFdU jory nUM afpxI pqnI nUM vfps ilafAux leI mjLbUr kr idMdf hY.

gLrIb jwt sMqf afpxI kuVI df smyN isr ivafh krn dy Xog nhIN hY. Auh kuafrI hI sqfeI sfl dI ho jFdI hY. Auh CINibaf dy muMzy qrlocn nfl kfmpUrqI krdI hY. iewQy kfm-BuK Drm krm qy smfjk drjy qy BfrU ho jFdI hY. sMqf ikAuNik gLrIb jwt hY qy Auh qrlocn dy ipAu dI jLmIn vI vfhuMdf hY. ies leI Auh pqf lgx qy ivs qF vQyrI Goldf hY pr krdf kuJ nhIN. iewQy afrQk ihwq iejLq axK sB kuJ qy BfrU ho jFdy hn.

jYby nfeI dI kuVI jwsy dy puq albyl qoN grBvqI ho jFdI hY. Auh ivcfrf gLrIb kI krdf, afrQk qOr qy smwRQ lokF dy sfhmxy? bs cup cupIqf afpxI DI nUM bVI kuVI dy aDKV pqI nfl ijsdy koeI aOlfd nhIN sI, ivafh idMdf hY qy mgroN afpxf gLusf sLrfb pI ky KflI boql 'qy gMzfsy mfr ky kZdf hY. jy afrQk qOr qy smRwQ lokF dy gMzfsy mfrn dI ihMmq nhIN qF aMdr dI BVfs qF iksy qrHF kZxI hoeI.

ieh sB kuJ hY jo axKI ny ies nfvl dy kQfnk rfhIN kihx df Xqn kIqf hY.

ieh nfvl pUrn qOr qy XQfrQvfdI nfvl hY. iesdy pfqr aYn Eho jyhy hn jyho jyhy lok pMjfb dy ipMzF, Kfs qOr qy mflvy dy ipMzF ivc imldy hn. AunHF df rMg rUp cfl Zfl, bol cfl, Kfxf pIxf qy pihnx posx, sLB kuJ mflvy dy afm lokF vrgf hY. ikqy vI AunHF ƒ afdrsL jF rumFs dI puT nhIN cfVHI geI. Auh socdy, kihMdy qy krdy sLB kuJ Ausy qrHF hI hn ijsqrHF mflvy dy ipMzF dy lok kihMdy krdy qy socdy hn. ieQoN qwk ik Auh QF pur QF gfhlF vI Ausy qrHF kZdy hn ijsqrHF mflvy dy ipMzF dy lok. gfhlF dI qF ies nfvl ivc vDyry hI Brmfr hY. pr ieh Brmfr afm jIvn nfloN Pyr vI Gt hI hY. nfvlkfr vI kI kry? jy Ausny lokF dy jIvn dI XQfrQk qsvIr iKcxI hY qF Auh AunHF dI XQfrQk bolcfl ƒ ikAuN ivgfV ky ilKy? svfl pYdf huMdf hY ik ies qrHF dy XQfrQk nfvl qy bihs krdy smyN sLlIlqf asLlIlqf dy msly nUM ikvyN ilaf jfvy? pMjfbIaF dIaF gfhlF sfP qOr qy AunHF dy iesqRI vl rveIey nUM vI prgt krdIaf hn qy AunHF dI bImfr mfnskqf nUM vI. ies bImfr mfnskqf df kfrn hr qrHF BuK dy nfl nfl kfimk BuK vI hY. jdoN jIvn dIaF loVF sxy kfmk loV dy Xog ZMg nfl pUrIaF nf huMdIaf hox qF Auh aXog ZMgF nfl avsL inkldIaF hn. corI TgI kql qy AuDfly sB df kfrx ieh dbfeIaF hoeIaF loVF qy KfhsLF hI huMdIaF hn. gfhlF qF corI TgI kql qy AuDfly df grIb bMdy df nrm bdl hI huMdIaF hn. smrwQ lok qF vfsqv ivc Auh sB kuJ kr lYNdy hn ijhVf grIb lok gfhlF rfhIN kwZdy hn. axKI ny ienHF gfhlF vl iDafn duaf ky cMgf hI kIqf hY, ijnHF lokF nUM ieh sB kuJ mnjUr nhIN Auh asl jIvn ivcoN asfvyNpn nUM dUr kr ky jIvn nUM sfvF pDrf bxfAux df Xqn krn. jy gfhlF dy kfrx Kqm ho jfxgy qF gfhlF vI afpxy afp Kqm ho jfxgIaF. iehI axKI df sunyhf hY.

ijsqrHF dI pfqr AusfrI axKI ny kIqI hY qy ijsqrHF Coty qoN Coty pfqrF dy vI nYx nksL AuGfVy hn, ijsqrHF vKro vKry sQfnF qy vfqfvrxF ƒ KUbsUrqI nfl icqiraf hY, ijsqrHF BFq suBFqy lokF dI bolI qy pihrfvy ƒ pRdrsLq kIqf hY, Auh sB kuJ Ausƒ mhfn nfvlkfrF dI kqfr ivc sQfn duafAux leI kfPI hY. loV qF ies gwl dI hY ik Auprokq sB kuwJ vfry ivsQfr ivc iliKaf jfvy pr ieh sB kuJ iewk vKry qy lMmy lyK dI mMg krdf hY. ies vyly ieMnf hI kih ky bws krdf hF ik axKI df ieh nfvl hr pwKoN ajyhf vz-akfrI nfvl hY, ijsnUM mhf-kfiv vrgy ivsQfrF vflf mhfn nfvl kihx ivc mYƒ koeI iJjk nhIN.

sqMbr 2003

hrbKsL mksUdpurI
e-mail: h.s.bains@ntlworld.com

 
 

 

hrbKsL mksUdpurI dIaF pusqkF aqy hor rcnfvF:


1986


meI 2000

kRFqIkfrI iswK lihr qy pRfpqI--iswK ieiqhfs df aflocnfqmk ivsLlysLx 1987

ikxky qy sUrj---kivqf 1997

pMjfbI dIaF Auprokq aqy hor pusqkF mMgvfAux leI sdf Xfd rwKo:
iswK iltryrI aYNz klcrl stfl
44, Chapman Street, West Bromwich, W. Midlands B70 8PS (U.K.)
Tel:0121 580 2228

drČn DIr df nfvl pYVF dy afr pfr : hrbKsL mksUdpurI

rfm srUp axKI dy nfvl: “prqfpI” dI smIiKaf-hrbKsL mksUdpurI
iswK lihr dI smfjk qy ieiqhfsk ivsLysqf hrbKS mksUdpurI
Bgq rivdfs jI df bygm purf: hrbKsL mksUdpurI
gurU goibMd isMG jI dI mhfn rcnf: bicwqr nftk: hrbKsL mksUdpurI
CAR KEVTAVa--HRBks MKSoDPORI
bhu-pKI lyKk: aflock, icMqk aqy kvI
hrbKsL isMG mksUdpurI dIaF do kivqfvF

 

ilKfrI
Likhari
likhari2001@yahoo.co.uk

 


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2003