bMdf
afpxI lMmI Aumr ivc anykF QfvF qy rihMdf ivcrdf hY.
Auh sflF vwDI ivdysLF ivc vsyvf rwK skdf qy iksy dUjy
dys nUM afpxI pwkI vsoN vI bxf skdf hY. lMmF smF
prdys ivc rihx ipwCoN vI jd AusnUM koeI ieh svfl
puCdf hY ik Ausdf ipMz ikhVf hY qF Auh suwqyisD hI
Ausy ipMz df nfAuN lYNdf hY ijwQy Ausdy mfipaF ny
jIvn gujLfry hox qy ijwQy Ausny jnm ilaf hovy.. Auh
ipMz Ausdf jnm ipMz vI ho skdf hY qy nhIN vI. ikAuNik
jnm qF iksy df afpxy nfnky ipMz ivc vI ho skdf hY qy
iksy sLihr dy hspqfl ivc vI. qF vI afm bMdy df jnm
Ausy ipMz jF sLihr df huMdf hY ijhVf Auhdf jwdI ipMz
jF sLihr hovy. myrf AupRokq sfrf ibafn awj dy smyN
ivc kuJ pwCV igaf jfpdf hY. hux ivsLvIkrn dy asr Qwly
nf iksy df koeI jwdI ipMz irhf hY nf dys. ikAuNik gwl
mYN afpxy jwdI qy jnm ipMz dI krn lwgf hY, ies leI
myrf AupRokq ibafn ies pRsMg ivc TIk hI hY. AuNJ myrf
jnm ipMz qy jwdI ipMz iewk hI sI.
myry
jwdI-jnm ipMz df nfAuN mkLsUdpur hY. ieh ipMz pMjfb
dy nvyN bxy ijlHy nvFsLihr ivc pYNdf hY. kuwJ sfl
pihlF ieh ipMz ijlHf jlMDr ivc sI. bMdy qF qur ky
iewk QF qoN dUjI QF jFdy dyKy suxy sn, pr ipMz iewk
ijlHy `coN dUjy ijlHy ivc cly jfx, ieh krfmfq huxy
jyhy hox lwgI hY. sfzI qihsIl nvFsLihr nUM ijlHf bxf
idwqf igaf qy sfzf ipMz ibnf afpxI QF qoN ihiwlaF
ijlHf jlMDr nUM Cwz ky nvF sLihr ivc af igaf.
ieh
ipMz myry leI ieMnf ipafrf hY ik mYN cVHdI jvfnI dy
idnF ivc afpxy nfAuN nfl afpxy ies ipafry ipMz dy
nfAuN qy mkLsUdpurI ilKxf arMB kr idqf sI,
AuvyN hI ijvyN ik keI muMzy cVHdI jvfnI dy rumFtk
ipafr dy josL ivc afpxI mihbUbf df nfAuN afpxI bFh qy
ilKvf lYNdy hn. jdoN ipafr df josL AuzMq ho jFdf hY
qF iewk vyr ilKfieaf ieh nfAuN cfhux qy vI bFh qoN
nhIN lihMdf. kuJ iesyqrHF hI myry nfAuN nfl juiVaf
myry ipMz df nfAuN pMjfh sfl lMG jfx qy vI myry nfAuN
df ihwsf bixaf, hflIN vI AusyqrHF kfiem hY. ieh vI
swc hY ik jvfnI lMG jfx qy mYN vI iesnUM afpxy nfAuN
nfloN vfDU pUC jyhI smJ ky lfhuxf cfihaf sI. pr Aus
vyly qwk myry sfihqk jfxUaF ivc ieh ieSnf pRcwlq ho
cuwkf sI ik Auh sfry mYnUM hrbKsL kihx dI QF
mkLsUdpurI hI kihx lwg pey sn. hux qF ieMJ lgdf hY
ijvyN mkLsUdpurI hI myrf nfAuN hovy qy hrbKsL nfAuN
dI pUC KfhmKfh nfl ltk rhI hovy.
myrf
jnm-jwdI ipMz mkLsUdpur ijlHf nvF sLihr dy afm jfxy
jFdy bVy ipMz Prfly qoN cVHdy pfsy do ku mIl dI ivQ
qy hY. ies ipMz dy asl nfAuN df afly duafly dy ipMzF
ivc vI bhuq Gt lokF nUM pqf hY. bhuqy lokIN ies ipMz
nUM sUMZ dy nfAuN nfl hI jfxdy hn. iewQoN qwk ik
mkLsUdpur dy iksy vfsI nUM vI jdoN koeI Ausdy ipMz df
nF puCdf hY qF bhuqI vyr Auh sUMZ hI dsdf hY. mYnUM
jdoN koeI bMdf hux vI myry ipMz df nfAuN puCdf hY,
mkLsUdpurI qyrf ipMz ikhVf hY?` jdoN mYN dsdf
hF, mksUdpur`. qF aglf kihMdf hY,awCf
mkLsUdpur ijhVf kpUrQly dy nyVy hY?` jdoN mYN aigEN
kihMdf hF, nhIN, ijlHf nvFsLihr ivc Prfly dy
nyVy df mkLsUdpur`. qF aglf hYrfn ijhf ho ky kihMdf
hY, mYN qF ies nfAuN df ipMz kdy suixaf nhIN.
mYN vI qF Prfly df jMimaF pilaf hF`. jdoN mYN jLrf ku
Kisafnf jyhf ho ky kihMdf hF, sUMZ dy nfl lgdf
ipMz mkLsUdpur[[[[[sUMZ mkLsUdpur`. qF Auh Tfhfkf mfr
ky kihMdf hY, qF Pyr iswDf sUMZ ikAuN nhIN
kihMdf, mYN qF AuWQoN dy bhuqy lokF nUM jfxdf hF sfzy
ipMz dy nyVy hI qF hY sUMZ`.
asl
ivc sUMZ qy mkLsUdpur iesqrHF do juVvyN ipMz sn,
ijvyN iewk srIr qy doNh isrF vflf koeI afdmI hovy.
koeI glHI vI nhIN sI ienHF dohF nUM vwKiraF krn vflI.
dohF ipMzF dIaF kMDF vI sFJIaF sn. mkLsUdpur dy ijhVy
Gr ivc mYN jMimaF pilaf sF, AusdI ipClI kMD sUMZ ivc
vsdy qrKfxF dy Gr nfl sFJI sI. sfzy ipMz mkLsUdpur df
gLdrI bfbf hrI isMG afpxy nfAuN nfl sUMZ ilKdf huMdf
sI aqy cODrI jgq rfm ijhVf pMjfb srkfr ivc vjLIr irhf
sI qy ijhVf aiqvfdIaF dIaF golIaF df isLkfr ho igaf
sI, vI afpxy nfAuN nfl sUMZ hI ilKdf huMdf sI. bfbf
hrI isMG mkLsUdpur df sI qy jgq rfm sUMZ df.
sUMZ
qy mkLsUdpur BfvyN mihkmf mfl dy kfgLjLF ivc do ipMz
hI vjdy hn. pr koeI ds nhIN skdf, ikwQoN sUMZ sLurU
huMdf hY qy ikQoN mkLsUdpur. bws eyk joq doie
mUrqI` vflf mhfvfk ienHF qy Aultfky lfgU kIqf
jf skdf hY, eyk mUrqI doie joq`. pfksqfn bxn
ipCoN qF hux joq vI iewko ho geI hY. muslmfnF dy
iewQoN cly jfx ipwCoN sUMZ dI bhuqI jLmIn AunHF jwt
iswK pnfhgIrF nUM alft ho geI sI ijhVy jwdI qOr qy
mkLsUdpur dy hI sn. iksy vyly sUMZ-mkLsUdpur dohF
juVvyN ipMzf ivc afbfdI qy srkfrI asr rsUK krky sUMZ
vzf sI qy mkLsUdpur Cotf. sUMZ ivc jLmInI mflkI vfly
sfry lok muslmfn sn qy mkLsUdpur ivc sfry iswK. sUMZ
dy vzy jLmInF dy mflk rfjpUq sn qy Coty mflk arfeIN.
bfkI muslmfn afbfdI byjLmIny muslmfnF qylIaF, GumfrF
nfeIaF afid kMmIaF dI sI. iswK qrKfx luhfr vI bhuqy
sUMZ ivc hI vsdy sn.. dohF ipMzF dy cmfr BfvyN doNh
cmfrlIaF ivc rihMdy sn; sUMZ dI cmfrlI qy mkLsUdpur
dI cmfrlI. ieh sfry cmfr jfq dy lok igxy ihMdUaF ivc
hI jFdy sn.
sUMZ-mkLsUdpur
juVvF ipMz iek BFq df imMnI pMjfb hI sI. ijsqrHF
pMjfb ivc ihMdU iswK qy muslmfn iekwTy amn BrpUr jIvn
jIAuNdy sn, iewk dUjy nfl BfeIbMdIaF XfrIaF qy
dosqIaF pfldy sn qy DrmF dy vKryivaF dy huMidaF
hoieaF vI duwKF suwKF ivc iewk dUjy dy kMm afAuNdy sn,
aYn iesyqrHF rihMdy sn myry juVvyN ipMz dy lok. Pyr
vI myry ies ipMz dy ihMdU-isK qy muslmfn vsnIkF dy
afpsI vrqoN ivhfr ivc smucy pMjfb dy vsnIkF dy vrqoN
ivhfr vFg iewk lIk sI ijhVI bhuq alp sMiKaf lok hI
pfr krdy sn. muslmfn qF ies lIk dy hox qy vI ihMdUaF
iswKF dy GrF df pwkf irwDf Kf lYNdy sn. pr ihMdU iswK
qF afpxy DrmF dy nIvIaF jfqF dy bMidaF dy nfl lwgx qy
hI iBwty jFdy sn. ijhVy alp sMiKaf bMdy CUqCfq qy
iBwt nUM nhIN mMndy sn qy muslmfnF dy GrF df irwDf
pwkf Kf lYNdy sn, AunHF nUM bhuqy ihMdU iswK aDrmI
mlyC qy nfsqk smJdy sn. AuhI bMdy sn, ijhVy dys dI
ajLfdI dI gwl krdy sn, AuhI sn ijhVy iPrkfpRsqI dy
kwtV ivroDI sn qy AuhI bMdy sn ijhVy sFJIvflqf dI gwl
krdy sn. iehI lIk afKr pMjfb dI vMz df kfrx bxI qy
iesy lIk krky hI myry ipMz sUMZ-mkLsUdpur dy muslmfnF
nUM afpxy Gr Cwz ky pfksqfn jfxf ipaf. iehI kfrn sI
ik mkLsUdpur dy bfrF ivc jfky vsy iswKF nUM afpxIaF
jLmInF jfiedfdF Cwz ky iewDr afAuxf ipaf.
myry
jnm smyN df ipMz ieh ipMz nhIN sI ijs ivc hux kyvl
ihMdU iswK hI rihMdy hn. myrf jnm ipMz qF Auh sI ijs
ivc ihMdU muslmfn qy iswK ies lkIr dy hox qy vI BrfvF
vFg iekwTy rihMdy sn. BrfvF dy idlF ivc vI qF keI
iksm dIaF lkIrF huMdIaF hI hn. Pyr vI Brf Brf hI
huMdy hn, AunHF ivc KUn dI sFJ huMdI hY. ihMdUaF
muslmfnF ivc vI ies lkIr dy hox qy vI iewk prkfr dy
KUn dI sFJ sI, Auh sFJ sI sFJI jLubfn aqy sFJy
siBafcfr dI. ieh do ipMzF qoN bixaF juVvF ipMz BfvyN
mihkmf mfl dy irkfrz anusfr do ipMz sn. pr ies ipMz
dy vsnIkF leI ieh iewk hI ipMz sI, ijsnUM koeI lkIr
vMzdI nhIN sI. myrf srIr myrI afqmf ienHF dohF ipMzF
dI bxI hoeI hY. BfvyN myrf jnm myrI mF dy pytoN
mkLsUdpur dy iewk Gr ivc hoieaf sI, pr myrI dfeI mF
sUMZ ipMz dI muslmfn iesqRI sI. myrf hI nhIM myry
sfry BYxF BfrfvF df jnm Aus dy hI hwQF ivc hoieaf sI.
asl ivc sUMZ mksUdpur dohF ivc rih rhy myry hfxIaF df
jnm iesy dfeI mF dy hQF ivc hoieaf sI. bcpn ivc jdoN
koeI ahur huMdI sI qF hwQ hOlf krfAux leI mYnUM kfjLI
iemfm dIn dy vI lYjfieaf jFdf sI qy ihMdU cyly qulsI
dy vI. jF Pyr dvf dfrU leI hkIm mOlvI muhMmd husYn dy
iljfieaf jFdf sI jF gurdfs hkIm dy. BfvyN myry mfpy
aimRqDfrI iswK sn, Pyr vI AunHF ivc DrmF dy vKrypn dI
bhuqI kwtrqf nhIN sI. Gr ivc vrqx leI qyl muslmfn
qylIaF qoN ilaf jFdf sI, duD jdoN Gr lvyrf nf hovy qF
muslmfn guwjr nUrU qoN ilaf jfdf sI. svyry svyry msIq
ivcoN ajLfn dI avfj vI kMnI pY jFdI sI qy guaFZ ivc
rihMdy bRfhmxF dy Gro "jY jgdIsL hry" dIaF
avfjFL vI sfzy Gr qwk phuMc jFdIaF sn. gurbfxI qF
sfzy Gr ivc hI vQyrI sI bfkI ksr Gr dy guaFZ ivc bxy
gurdvfry ny pUrI kr idwqI sI. ieh gurdvfrf vI sUMZ dy
QF ivc bixaf hoieaf sI. myry srIr myrI afqmf ivc ieh
sB kuJ bcpn dy idnF qoN hI rc imc igaf sI. jo kuJ mYN
hux hF Auh ies sB kuJ df hI pRPulq rUp hF. jy myrf
ipMz imMnI pMjfb sI qF myrf afpxf afp myry ipMz df hI
imnHI rUp sI. hux mYN socdf hF, myry ipMz nUM
mkLsUdpur afKxf iksyqrHF vI TIk nhIN sI. ieh qF sUMZ-mkLsUdpur
sI.
Pyr
mYN afpxy ipMz nUM mkLsUdpur ikAuN afKx lwg ipaf? gwl
iesqrHF hoeI, jdoN ies ipMz ivc pihlI vyr izsitRkt
borz df pRfiemrI skUl KuilHaf qF Auh Aus QF qy
KuilHaf ijhVf mihkmf mfl dy kfgLjLf anusfr mkLsUdpur
ivwc igixaF jFdf sI. ies QF qy iewk KulHf zuwlHf Gr
sI ijhVf ik mkLsUdpur dy lMbVdfr df sI. lMbVdfr afp
bhuqf smF bfr ivc imlI afpxI jLmIn ivc rihMdf sI. ies
leI Ausny ieh KflHI ipaf Gr skUl KolHx leI AMuSny icr
leI dy idwqf, ijMny icr qwk skUl leI jLmIn nf iml
jFdI qy iemfrq nf bx jFdI. ies leI izsitRkt borz ny
ies skUl df nfAuN zI[ bI[ pRfiemrI skUl mkLsUdpur rwK
idwqf. mYN jdoN ies skUl ivc pihlI jmfq ivc dfKl
hoieaf qF hI mYnUM pqf lwgf ik sfzy ipMz dy Aus ihwsy
df nfAuN mkLsUdpur hY. ikAuN hY, ieh qF bhuq bfad ivc
hI pqf lwgf. Pyr jdoN ies skUl leI nvIN iemfrq bxI qF
Auh vI Aus jLmIn qy bxI ijhVI mihkmf mfl anusfr
mkLsUdpur dI sI. Pyr jdoN zfkKfnf KuilHaf qF Auh vI
ies skUl ivc. afly duafly dy keI ipMzF ivc skUl nf
hox kr ky ienHF ipMzF dy vI bhuqy muMzy ies skUl ivc
pVHn afAuNdy sn. so mkLsUdpur df nfAuN ienHF ipMzF dy
ieh bwcy vI jfxn lwg pey sn. myry nfl pVHdy myry hfxI
jdoN jvfnI dI Aumr ivc puwj gey qF Auh sfry jfxdy sn
ik sUMZ mkLsUdpur asl ivc do ipMz hn. Pyr vI ies ipMz
qoN bfhr lfgly ipMzF ivc vI koeI nhIN sI jfxdf ik
mkLsUdpur nfAuN df koeI ipMz hY. pr mYN afpxy ipMz
nUM mkLsUdpur kihx df ies krky afdI ho igaf ikAuNik
skUl ivc rtfieaf jFdf sI, myry skUl df nfAuN zI[
bI[ pRfiemrI skUl mkLsUdpur hY`qy myry sfry ivwidak
rIkfrz ivc myry ipMz df nfAuN mkLsUdpur hI iliKaf
imldf sI.
Pyr
mYN afpxy ies ipMz df nfAuN afpxy nfAuN nfl ikAuN joV
ilaf? cVHdI jvfnI vylLy sLfied idwl dy iksy KUMjy ieh
gwl Gr kr geI hovygI ik jd vI koeI ipMz df nF pwuCdf
hY, AusnUM sUMZ dsx dI mjbUrI bxI rihMdI hY. jd
mkLsUdpur nfAuN df ipMz kfiem hY qF koeI ikAuN nhIN
jfxdf/mMndf ik myrf ipMz mkLsUdpur hY? iewk hor gwl,
jdoN mYN awlHV Aumr ivc kivqf ilKx vl rwucq hoieaf sI
qF afpxy nfAuN nfl prvfnf Aupnfm ilKx lwg ipaf sI.
kuJ icr ipwCoN ieh Aupnfm bVf PjUl jyhf lwgx lwg ipaf
sI qF mYN afpxy nfAuN nfl mkLsUdpurI ilKx lwg ipaf.
soicaf sI hux ipMz df nfAuN dwsx dI mjbUrI nhIN rhygI.
pr gwl bxI nf. lokIN puwCx lwg pey, mkLsUdpurI
qyrf ipMz ikhVf hY`? jvfb ivc Pyr dsxf pYNdf
mkLsUdpur`. pr jd agly dI qswlI nf huMdI qF
kihxf pYNdf, sUMZ-mkLsUdpur`.
hux
jdoN mYN afpxy mn ivc mkLsUdpur df sLbd duhrfAuNdf hF
qF ijhVf qswvr myry aMdr jfgdf hY Auh sUMZ-mkLsUdpur
juVvyN ipMz df hI huMdf hY. sUMZ qoN ibnf mkLsUdpur
df qswvr iesqrHF lwgdf hY ijvyN Pflj nfl iewk pfsf
mfry bMdy df qswvr. myrf jnm ipMz ijsnUM mYN
mkLsUdpur kihMdf irhf hF/kihMdf hF, Aus ivc sUMZ sdf
slfmq irhf hY. ies myry ipMz dy lok, iesdf aflfduaflf,
iesdy CpV qy Zfb, iesdy KulHy mYdfn qy KulHIaf crFdf,
CMB qy Zwk awj vI myry mn ivc vsy hoey hn. ieh sB kuJ
bcpn qoN hI myry ivakqIqv df ihwsf bixaf af irhf hY.
iehI sI myrf ipafrf ipMz mkLsUdpur=sUMZ+mkLsUdpur=sUMZ-mkLsUdpur.
(050505)
__________