pMjfbI klmF df kfPLlf dI
2006 dI plyTI mIitMg jnvrI 28 nUM mfltn
kimAUintI sYNtr ivKy 2 vjy bfad dupihr sLurU
horI. plyTI mIitMg ivwc sLfml hox leI blrfj
cImf ny sB mYNbrF df DMnvfd kIqf.
blrfj cImf ny
crn isMG sPLrI dy akfl clfny sMbMDI nvjoq
brfV df iewk lyK piVHaf. crn isMG sPLrI jo
iewk rUh df kvI sI ijs ny kivqF nUM afpxy
jjLbfqF ivwc iBAuN ky kivqf rcI sI aqy hjLfrF
idlF nUM hlUxdI rhI sI. sPLrI hurF df ax-ielfinaf
ivsLvfsL sI ik kivqf aqy rUh ieko hI anuBv dy
do nF hn, ienHF nUM vwiKiraF krnf dohF nfl
ainaf krn brfbr hY. Aus mhfn rUh dy alivdfa
kihx qy blrfj cImf ny AunhF dI Xfd nUM
sLRDFjlI vjo do imMt df mon vrwq rwKx dI apIl
kIqI ijs anusfr sfry mYNbrF do imMt dI mukmMl
mon Dfr ky Aus rUhF dI Aus rUh nUM sLrDf dy
PLul Byt kIqy.
sPLrI hurF dIaF ieh do
sqrF AunHF dI PLlfsPLI dI kivqf jF kho AunHF
dI kivqf dI PLlfsPLI dIaF lKfiek hn:
idl nUM soc
ivcfr bVy ny, ipafr ivwc aOjLfr bVy
ny
Xfd kry gI mYnUM dunIaf, dunIaf ivwc
PLMnkfr bVy ny
idlcsp nukqf ieh vI hY ik
1998 ivwc sPLrI hurI iewk hPLqf hrmysL isMG (kfPLly
dy akfAUNts kuafrzInytr) dy mihmfn bx ky rhy
sn. iesy hI inwGI imlxI dOrfn sPLrI hurF
hrmysL isMG nUM iewk kivqf suxfeI ijs nUM
mIitMg ivwc hrmysL isMG ny qrwnm ivwc sfry
sroiqaF nfl sFJf kIqf.
bIqy vrHy ivwc qjrby dy
qOr qy arMBI geI iprq ik khfxIkfr vwloN
mIiMtg ivwc pVHI jfx dI bjfey khfxI mYNbrF
nUM vMzI jfvy qy mYNbr khfxI pVH ky afAux aqy
Aus Auwqy ivcfr vtFdrf krn-nUM bhuqf huMgfrf
nf iml sikaf. iek ivsLysL pihlU ieh vI sI ik
khfxIkfr afp pVH ky afpxy inwj dy hfv-BfvF
nUM pysLkfrI ivwc sLfml kr skdf hY jo iksy
vwloN pVHx pRikiraf ivwc sMBv nhIN sI. KLfs
kr bhuqy mYNbrF kol eI-myl dI shUlq dI axhoNd
aqy kuJ hor kfrnF kr ky PLYslf kIqf igaf ik
agoN qoN khfxI mIitMg ivwc hI pVHI jfieaf
krygI.
bIqy vrHy ivwc blrfj cImf
dy suJfa anusfr sfry lyKkF nUM bynqI kIqI geI
sI ik Auh sMKyp rUp ivwc iewk prcf pVHx ijs
df ivwsLf ieh hovy-mYN ikAuN ilKdf hF aqy
ikvyN ilKdf hF- ies lVI ivwc ies mIitMg qIk
pRIqm isMG DMjl, kulivMdr KYrf aqy jrnYl isMG
grcf hurIN ies ivsLy Aupr afpxy ivcfr bhuq
AuWqm ZMg ayq sLYlI rfhIN prgtfa cuky sn. ies
mIiMtg ivwc zf:jsivMdr isMG sMDU ny afpxy
ivcfr ies ivsLy sMbMDI pysL kIqy. mYN
smfj qoN bhuq kuJ ilaf hY, Auh krjLf cukfAux
leI hI mYN ilKdf hF jsivMdr isMG ny
ikhf. afpxy qoN vwizaF aqy CoitaF nUM
hOslf dyxf cfhuMdf hF ik qusIN vI myry vFg
iewk gLrIbI dy sMqfp ivwcoN bfhr inkl skdy ho;
Xqn jfrI rwKo! mYN AunHF nrHfiqaF aqy jfgRq
lokF dI gwl krnf cfhuMdf hF jo lokF vwloN
Aujwz, bUJV aqy niKwD grdfny jFdy hoey vI kdy
kdy ZMGI gwl krdy sI. asIN sB imrjLy sfihbF,
swsI puMnU, nlUey, bMdf bhfdr, Bgq isMG
[gurU goibMd isMG dIaF gwlF jLrUr krdy
hF pr aijhy AuWc pursL pYdf nhIN krnf cfhuMdy.
mYN pMjfbI bwicaF nUM cwup rihx jF cuwp
krvfAux dI afdq nUM bdlxf cfhuMdf hF.
zf: jsivMdr isMG ny ikhf. afKLIr ivwc AunHF
ikhf ik Auh jIvn dy hr pihlU ivwc ho rhIaF
smfjk byiensfPLIaF nUM nsLr krn leI ilKdy hn.
ies mIitMg ivwc Tfkr isMG
kMg, gurbKLsL isMG AuNkfr isMG, primMdr isMG,
pihlI vfrI sLfml hoey; ienHF qoN ielfvf jrnYl
isMG grcf, arivMdr kOr,kuljIq isMG mfn,amr
isMG ZINzsf, gurdfs imnhfs, gurpRIq kOr,
suirMdr kOr Gxgs, gurdyv isMG Gxgs, juigMdr
isMG gryvfl (azItr-pMj pfxI), imnI gryvfl,
blrfj cImf, hrmysL isMG ny zf:jsivMdr isMG
nUM vDIaf ivcfrF vflI ilKq aqy pysLkfrI AuWqy
vDfeI idwqI.
zf: jsivMdr isMG sMDU ny
sB df DMnvfd kIqf.
hrmysL isMG hurF dy pRbMD
aDIn afXojq 15 imMtF dI cfh pfxI dI suKFvI
bryk ipWCoN dUjf sYsLn imnI gryvfl ( kfPLly
dI mIzIaf kuafrzInytr) dIy khfxI 'supixaF df
irsLqf' dy pfT nfl sLurU hoeI. lyKkf ny iewk
irtfierz iekwl Bogdy ivakqI dy inwqf pRqI dy
jIvn nUM afDfr bxf ky isrjI ies ilKq nUM
afpxy anoKy ZMg rfhIN pysL kIqf. Br juafn
asLok supixaF dI pMz cuwk jhfjL PV knyzf af
jFdf hY, ieQoN dy jIvn dI krVI ajLmfiesL ivwc
rotI kwpVf aqy mkfn aqy bwicaF dIaF
ijLMmyvfrIaF inBfAuNdf Aumr dy Aus pVfa
qy phuMc jFdf hY ijs nUM knyzf ivwc
jIvn df sunihrI Xug ikhf jFdf hY. ies sfry
pMD dI Gfl dOrfn pqnI sdIvI ivCoVf dy jFdI hY
aqy bwcyy afpxy afpxy KMBF shfry afpxy rfh
AWuwz jFdy hn; aqy hux Auh iewk vfrI iPLr
iekwly df iekwlf rih jFdf hY. jIvn Xug dy
pRIvrqx dIaF ienHF GVIaF ivwc AuliJaf iblzMg
ivwc rihMidaF aFZIaF-guaFZIaF AuWqy iKwJdf,
afly duafly dy pfglL kr dyxy sLor-sLrfby qoN
siqaf hoieaf idWsdf hY. idn cVHdy aqy rfqF
pYNdIaF gweIaF, ibnf iksy hl-cl mcfa dyx vflI
aihm Gtxf dy. ieho ijhy jIvn ivwc iewk sLfm
aijhI afAuNdI hY ijs ivwc AuprlI mnijLl ivwc
rihMdI guaFZx df iewk hlkf ijhf gLlIcf axjfxy
qy acfnk Aus dI bflknI ivwc af izwgdf hY. Auh
Aus koloN gLflIcf lYx afAuNdI hY, asLok nfl
gwlIN pY jFdI hY, asLok nfl gwlF krdI krdI
afpxy supixaF dI ptfrI Aus sfmHxy KolH bihMdI
hY, qy Aus nfl sFJI krdI hY. asLok nUM Aus dy
supixaF ivwc afpxyy supixaF dIaF prCfeIaF dI
ikrn idwsdI hY. afpxI surgIN vwsdI sfQx dI
Xfd af jFdI hY. jfx lwigaF Auh guaFZx asLok
nUM Gr afAux qy rotI sFJI krn df swdf dy jFdI
hY.
kuJ hI iCxF dy supixaF dI
sFJ asLok dy jIvn dI kuVwqx aqy ivws dI ksYl
nUM cUs ky lY jFdI hY.
ies aDunk qy adBuwq gfQf
dy hlky PLulky srIr ny sroiqaF nUM pRBfvq
kIqf qy AunHF dI sLlfGf dy AuWqr ivjoN lyKkf
ny sB df DMnvfd kIqf.
ies khfxI dy aMqly pVfa
smyN nvqyj BfrqI aqy hrimMdr iZwloN vI phuMc
gey.
gurpRIq kOr igwl kuJ
mhIinaF qoN ies sBf dI mYNbr bxI hY pr
AuqsLfhpUrn sfihqk ivhfr vrqx aqy kfivk
AumMgF nfl BKLdI kivwqrI ny Aus nUM kfPLly df
aihm mYNbr bxf ilaf hY. pRogrfm kuafrzInytr
blrfj cImf ny Aus df quafrPL krvfieaf aqy
gurpRIq nUM afpxIaF kfv vMngIaF pysL krn leI
bynqI kIqI.
gurpRIq ny do kivqfvF
suxfeIaF:
qyry
nYxF-nksLF df
myry cihryqy
cwp cpIqy Auqr afAuxf
ikay myrI pihcfx qF nhIN-
----------------
BIV c qurdf hF
BIV vrgf hF
kdy qyry vrgf hF
kdy Ehdy vrgf hF
gurpRIq igwl dI kfv sLYlI
aqy Aus dI bybfk pysLkfrI ny sB sroiqaF nUM
afpxI klf shfry asr aMdfjL kIqf. akih Bfv qy
BfvnfvF dy subk qy by-mlUmy prgtfE dI cfs
soriqaF dy Dur aMdr dfKLl ho geI aqy AunHF ny
ies dy pRBfv df ienksLfPL kIqf. aMq qy,
kivwqrI ny sLlfGf dy sLbdF leI DMnvfd kIqf.
mOjUdf kmry ivwc mIitMg
krn df kNtrYWkt KLqm ho irhf sI qy keIaF ny
vwzf kmrf lYx leI suJfa idwqy pr aMq nUM ieQy
PLYslf ieh hI hoieaf ik ies kmry nUM mIitMg
leI rwKxf Aucq hovygf.
imnI gryvfl (kuafrzInytr
mIzIaf) ny ikhf ik mIitMg dOrfn sYwWl PLonF
dI vrqoN qoN sMkoc krnf cfhIdf hY qf jo bfhro
afey mYNbrF ayq miuhmfnF dy smyN dI Xog vrqoN
ho sky.
aMq ivwc, blrfj cImf ny
sfry mYNbrF dI sLmUlIq leI DMnvfd kIqf aqy
aglI mIitMg ivwc afAux leI swdf idwqf.
(24 PrvrI 2006)