cMzIgVH,
15 julfeI pMjfb dy BfÈf ivBfg vwloN hr sfl
idwqy jFdy ÈoRmxI purskfrF df aYlfn kr idwqf igaf hY.
sfl 2005 df pMjfb df sB qoN vwzf qy vwkfrI purskfr
sfihq ÈoRmxI purskfr' igafnI kysr isMG (kYnyzIan)
dyx df PYslf kIqf igaf hY. ies purskfr dI
rfÈI pMjfb srkfr vwloN huxy hI iek lwK rupey qoN vDf
ky pMj lwK rupey kIqI geI hY. pihlI jnvrI 1912
jnmy kysr isMG ies vyly kYnyzf ivc rih rhy hn. awj
ieQy pMjfb BfÈf ivBfg dy slfhkfr borz dI hoeI mIitMg
ivc kIqy gey PYsly anusfr ÈoRmxI sfihqkfr purskfr
mflvy dy pRiswD nfvlkfr sRI rfm srUp axKI
idwqf igaf hY. iesy qrHF ÈoRmxI pwqrkfr purskfr
pMjfbI itRibAUn dy izptI aYzItr dlbIr isMG dyx
df PYslf kIqf igaf hY. ÈoRmxI AurdU sfihqkfr df
purskfr zf: nryÈ , ÈoRmxI lyKk purskfr zf:
kulbIr isMG kFg , ÈoRmxI ihMdI sfihqfr df
purskfr zf: puÈppfl isMG , ÈoRmxI sfihq
sMsikRq sfihqkfr purskfr zf: mMjulf sihdyv ,
ÈoRmxI rfgI df purskfr BfeI hrijMdr isMG aqy ÈoRmxI
ZfzI df purskfr bfbf amrIk isMG rMDfvf dyx df
PYslf kIqf igaf hY. iËkrXog hY ik ÈoRmxI rfgI/ZfzI/kvIÈr
ÈyRxI ivcly do purskfr ies vfr idwqy jfxy sn ikAuNik
ipCly vrHy iek purskfr iek imRqk ZfzI aYlfny
jfx kfrn ies dI rfÈI bkfieaf peI sI. ÈoRmxI pMjfbI
kvI purskfr nfmvr kvI primMdrjIq U, ÈoRmxI bfl
sfihq purskfr drÈn isMG afÈt , pMjfb qoN
bfhrly sfihqkfrF ivcoN ÈoRmxI sfihqkfr purskfr
sRImqI bicMq kOr , ivdyÈI pMjfbI sfihqkfr
purskfr nfmvr pfiksqfnI khfxIkfr aPËl aihsn rMDfvf
idwqf igaf hY. nftk/tI[ vI[ aqy iPlmF dI
ÈRyxI ivcoN suirMdrpfl isMG (aYs[ pI[ isMG )
dyx df PYslf kIqf igaf hY. Aup muwK mMqrI pMjfb aqy
Auwc iswiKaf mMqrI sRImqI rfijMdr kOr BwTl dI pRDfngI
hyT hoeI slfhkfr borz dI mIitMg ivc ienHF purskfrF dI
cox srbsMmqI nfl kIqI geI. isrP sfihq ÈoRmxI purskfr
pMj lwK rupey df hY jdoN ik bfkI dy sfry purskfr iek
lwK rupey nkd rfÈI vfly hn. nkd rfÈI qoN ielfvf
BfÈf ivBfg vwloN iek isropf, plyk aqy mYzl Byt kIqy
jFdy hn. ieh purskfr hr sfl pMjfb srkfr dI qrPoN
nvMbr mhIny dy pihly hPqy pMjfbI spqfh dOrfn ienHF
cuxy gey sfihqkfrF aqy hor ÈÉsIaqF sONpy
jFdy hn. lgBg do GMty cwlI borz dI ies mIitMg ivc
purskfrF leI sfry nfvF dI cox bhuq suKfvyN mfhOl ivc
hoeI, bihs ivcfr qoN bfad kIqI geI. ipCly sfl vFg ies
vfr vI bIbI BwTl jF muwK mMqrI jF srkfr vwloN
purskfrF dI cox ivc koeI dKl nhIN idwqf igaf.
mIitMg
dI kfrvfeI BfÈf ivBfg aYzIÈnl zfierYktr sRI mohn
lfl bMgf ny clfeI jdoN ik skwqr AucyrI iswiKaf sRI
aYm[pI[ isMG ny mYNbrF df svfgq kridaF ikhf ik ivBfg
dI ieh pRfpqI hY ik ipCly sflF dy ltkdy purskfr2004
ivc idwqy gey.
bIbI
rfijMdr kOr BwTl ny mIitMg sMboDn kridaF ikhf
ik Auh pMjfbI BfÈf aqy adIbF dy mfmly 'c Auh iksy
rfjnIqI ivc nhIN pYNdy aqy rfjnIqI Auwpr AuQy hI gwl
krngy. pr iPr vI ieh hkIkq hY ik ipCly smyN dOrfn
BfÈf ivBfg axgOilaf irhf. AunHF dwisaf ik borz
mYNbrF dy suJfvF anusfr ipClI vfr kIqy PYsilaF
lfgU krn df Xqn kIqf igaf hY. kuJ pRfpqIaF hoeIaF hn
pr ajy vI bhuq kuJ krnf bfkI hY. AunHF dwisaf ik
sfihq ÈRomxI purskfr dI ienfm rfÈI iek lwK rupey
qoN vDf ky 5 lwK rupey kr idwqI geI hY. AunHF ny muwK
mMqrI aqy pMjfb srkfr df ies PYsly leI borz vwloN
DMnvfd vI kIqf. AunHF aYlfn kIqf ik slfhkfr borz dIaF
sfl ivc GwtoGwt do mIitMgF ËrUr kIqIaF jfieaf
krngIaF. AunHF dwisaf ik BfÈf ivBfg leI hor mflI
sfDn jutfAux dI cOqrPy Xqn kIqy jfxgy qF ik ies dy
Twp pey kfrjÈurU ho skx. bIbI BwTl ny ieh vI
pRgtfvf kIqf ik 12 julfeI muwK mMqrI nfl hoeI
mIitMg anusfr pusqkF dI CpfeI dy bkfieaf kMm leI iek
kroV rupey BfÈf ivBfg imlx dI AumId hY. ies
qoN ielfvf kyNdr srkfr qoN pMjfbI BfÈf dy ivkfs qy
pusqkF dI CpfeI leI mfieaf hfsl krn dy vI Xqn kIqy
jfxgy. AunHF dwisaf ik aijhy kfrjF leI slfhkfr borz
ivcoN vI sbkmytIaF bxfeIaF jfxgIaF.
awj
dI mIitMg ivc borz dy ijhVy mYNbrF ny ihwsf ilaf
AunHF ivcoN kuJ nFa ies pRkfr hn : srv sRI jsvMq isMG
kMvl, zfktr ikRpfl isMG ksyl, zf: suiqMdr isMG nUr,
zf: aYs[pI[ isMG (vI[sI[ gurU nfnk dyv XUnIvristI),
dlIp kOr itvfxf, zf: hrcrn isMG nftkkfr, surjIq pfqr,
s[ jnmyjf isMG jOhl, zf: mhIp isMG, zf: jsvMq isMG
nykI, iÈMgfrf isMG Buwlr, bljIq bwlI, aqy jsbIr
Buwlr.