sfihqk/smfjk/rIport/srgrmIaF

 

“pLjfbI klmF df kfÌlf” dI sqMbr 2005 dI mIitMg

rIport: blrfj cImf (kuafrzinytr)

 

 

10 sqMbr ’05 ƒ klmF df kfÌlf dI mIitMg mfltn kimXUintI sYNtr ivKy hoeI. muK-sMcflk blrfj cImf ny sroiqaF ƒ jIa afieaF kih ky suafgq kIqf qy kuljIq mfn dI 'icVI' nF dI khfxI nfl ieh mIitMg ÈurU kIqI

ies ivc lyKk nyN iewk aOrq dI afqmk, mfnisk aqy mnoivgafnk dsLf nUM aqI Auicq qy ZuwkvyN ZMg qy sLYlI ivwc icqiraf hY. afpxy pqI aqy bicaF nfl kYnyzf ivc rihMdI aOrq dyjIvn dI hoNd qulxf iewk icVI nfl kIqI geI hY. icVI-ijs df jIvn, smF aqy sQfn Aus ipMjry ivclI kYd qoN vwD kuJ vI nhIN. smF pYx aupRMq, drvfËf Kulf rih jfx qy ipMjry ivcoN Ìur kr ky AuWz jFdI hY. aOrq afpxy pqI dy DwPy qPLyV Kfx dI afdI ho cukI hY. DwPy qPLyVF dI Gor durdsLf dI vlgn ivwc hI Gr dI ÈfqI bxI rihMdI hY, kwcI qMd shfry ltkdf sMquln kfiem rihMdf hY qy jIvn dI ieh imnI kfPLlf cwldf rihMdf hY. pr smyN dI iewk iClqr ies Epry sMquln dy bulbly ivwcoN hvf kwZ idMdI hY- jd iewk idn puqr ipA df DwPy mfrdf hwQ rok lYNdf hY qF pqnI ƒ lgdf hY ijvyN As dy hwkF Auqy Cfpf mfiraf igaf hovy.

khfxI df afkfr kdry kuJ lMmF sI, pr ies dy Dur aMdrlI ivsyLsLqf ieh sI ik sroiqaF dI surq dI AuNglI PLV AunHF nUM nfl nfl qurdI rhI; sroiqaF dy cyhiraF Auqy cuwp cypI lwgdI si; Aukqfa df aBfv sI, kfPLly dy mYNbr pUry iDafn nfl ies kQf dy kQfnk dy ivkfs dIaF pYVF Auqy pYr Drdy qurdy gey. keI QFvF AuWqy vfk sMudr ÈbdF aqy sLYlI dI jVq nfl swjy iJlml iJlml krdy lgwdy sn.

khfxI KqMm hox qy sB mYNbrF ny afpo afpxy pRqIkrm vjoN kQn aqy itwpxIaF pyÈ kIqIaF:

arivMdr kOr ny ikhf ik aOrq dI sfeIkI ƒ bVI zUMGfeI nfl piVHaf, mihsUsaf qy pyÈ kIqf igaf hY.

nvqyj BfrqI anusfr y ies khfxI AuWpr kuljIq mfn vwloN kIqI myhnq nUM mfnqf idwqI geI qy ikhf ik ieh iewk swÌl aq vwKrI iksm dI khfxI hY.

surjn ËIrvI ny ikhf ik aOrq byÈk ipMjry ivcoN inkl jFdI hY, pr jd bicaF dI gl afAudI hY qF aOrq smfj aqy AusdIaF prMmprfvF iKlfÌ bÊfvq krdI hY. aOrq dI mfniskqf ivwcly (contradictions) aFqrk ivroD ies khfxI dI ÉubsUrqI dy icMnH hn. icVI rFhI ies khfxI ivc pirvfrk sMskfrF aqy smfjk ZFcy dI pycIdf aqy pIVq rg Auqy AuMglI rwKI hY.

prvIn kOr dy kQn anusfr pirvfr ivc hr bMdf brfbr huMdf hY. Bfrq ivc aOrq ƒ gAU kihMdy hn. ies khfxI ivc aOrq ƒ drjf idqf igaf iewk icVI df, jo ipMjry dI kYdI hY.

ajIq isMG rfKVf ny ikhf ik sfihq smfj df drpx huMdf hY. pr aj kl ilKfrI iÌlmF dy vfrqflfp vFg ilKdy hn. khfxIaF ƒ jIvn dy nyVy afAuxf cfhIdf hY. khfxI jy ipMz ivc jF Èihr ivc vfprdI hY qF bolI Auho ijhI hoxI cfhIdI hY.

kulivMdr Kihrf ny khfxI dy lyKk nUM mubfrkbfd idMidaF ikhf ik ies rcnf ipwCy kuljIq dy sfhqk sPLr dI sPLlqf JlkdI hY.

suKpfl ny ikhf ies khfxI ivc pfqrF df suBfvk ivkfs huMdf hY aqy khfxI df ivÈf ies ivkfs ivwc shfeI huMdf hY qy ies nUM pikafeI prdfn krdf hY.

ies suMgVI spys ivwc sfry kQn aqy itwpxIaF aMkq krnf sMBv nhIN pr ieQy ijLkr krnf bxdf hY ik sroiqaF ivwcoN pRo:srvn isMG, blbIr isMG igl, brKfrfm sYxI, pRIqm isMG DMjl, suirMdr kOr sfQI, Tfkur isMG kMg, gurdfs imnhfs, pUrn isMG pFDI, ny afpxy afpxy inwjI aqy inktI pRqIkrm pysL kIqy. iewk suJf ieh sfmHxy afieaf ik awgy qoN khfxI dIaF kfpIaF pihlF hI sBnF ivc vMz idwqIaF jfxIaF cfhIdIaF hn qF ik mYNbr khfxI sunx qoN pihlo pVR ky afAux nf ik ies nUM mIitMg ivwc piVHaf jfvy. kuJ sroiqaF ny ikhf ik ies khfxI df nfvl vI iliKaf jf skdf hY jF iÌr do khfxIaF vI.

aÉIr ivc kuljIq mfn ny kmYNt dyx leI sBnF df DMnvfd kridaF ikhf ik AunHF ny afpxI gl pfTk qk phuMcfx dI koiÈÈ kIqI hY.

mIitMg df aglf Bfg ÈurU hox qoN pihlo ajIq isMG rfKVf ny isK ivrsf mYgËIn dI iewk iewk kfpI sBnF ƒ Byt kIqI. isqMbr dy ies aMk ivc AuhnF df lyK smilMgI ivafh iewk rfjsI ËrUrq Cipaf hoieaf hY.

amrjIq sfQI ny jfpfnI kivqf hfiekU bfry jfxkfrI idWqI. AuhnF ikhf ik sdIaF qoN rcI jf rhI iek ivlwKx ieh iksm dI ÈfierI hY. ieh ieko hI sfh ivc khI jfxI cfhIdI hY aqy ieh sfh dy inG ƒ ÈbdF ivc sFB lYNdI hY. ies ivc Gwt qoN Gwt Èbd vrqy jFdy hn. ijMnI vyr iesƒ piVaf jfvy AnI vyr iesdy awrQ bdldy rihMdy hn.

hfiekU kivqf df moZI swqfrvIN sdI df kvI bfÈo mfqsUA mMinaf jFdf hY.

hfiekU boDI ivcfr Dfrf dI aqy cup dy sB qoN nyVy mnI jfn vflI kivqf hY. ies ivc Tos ibMbF dI vrqoN huMdI hY aqy ieh vrqmfn dy mOjUd ies iCx dI kivqf hY;

msfl vjoN: aqy suK ivc vI
XfqrIaF dy bwcy duK ivc vI
muV muV ipCy rihMdy jfx Gfh Augdf irhf
Kylx iqwqlIaF nfl

ies ipCoN amrjIq sfQI ny apxIaF ilKIaF hfiekU vMngIaF suxfeIaF. AuhnF df DMnvfd kridaF ipRMsIpl srvn isMG ny ikhf ik hfiekU bfry jfxkfrI dy ky sfzy igafn ivc vfDf kIqf hY. iPr gl bfq clI ik kI pMjfbI ivc hfiekU ÈfierI ilKI jf skdI hY. amrjIq sfQI ny dwisaf ik primMdr soZI dI ilKI ikqfb “jfpfnI hfiekU ÈfierI” pVwx ipCoN hI AuhnF ƒ ies ÈfierI nfl ipafr ho igaf. pUrn isMG pFDI ny BfeI vIr isMG dI kivqf ‘mfhIaf gly qyry gfnI ey’ dI imsfl idMidaF iDafn dvfieaf ik pMjfbI ivwc vI ies nfl myl KFdI kivqf dI vMngI imldI hY.

hrmyÈ isMG ny hrBjx hwlvfrvI dI ilKI ÊËl “asIN qury n kdy vI iknfiraF dy nfl” qwrnMm ivc pyÈ kr ky sroiqaF nUM srUr bKLisLaf. hYzmfstr rih cuky blbIr isMG ny ienksLfPL kIqf ik AuhnF ƒ sfihqkfrF dI sMgqI ivwc bhuq inwG aqy afsLf bJdI hY. AunHF ikhf ik iksy Ëmfny ivc Auh vI iliKaf krdy sn, pr jd aÉbfrF vlo BrvF huMgfrf n imilaf qF AuhnF ilKxf bMd kr idqf.

blrfj cImf ny hfjLr mYNbrF mUhry AunHF dy ivcfr jfxx vfsqy do suJf rKy:

“mYN ikAUN ilKdf hF?” dy ivsLy Auqy sfry lyKk koeI 1000 qoN lY ky 1500 sLbdF qk iewk sMKyp lyK ilK ky ilafAux. nvqyj BfrqI ny suJfa idwqf ik ies mUl svfl mYN ikAuN ilKdf hF ivwc ieh vfDf kIqf jfvy ik mYN ikvyN ilKdf hF . ies bfry ilK afpxy ilKqI ivcfr blrfj cImf ƒ awkqUbr dI mIitMg qk Byjx df PLYslf kIqf igaf. ienHF ilKqF nUM hr mIitMg ivwc smyN dI AuplbDI muqfbk lyKk vwloN hI piVHaf jfvygf aqy Aus Aupr ivcfr vtFdrf kIqf jfieaf krygf. blrfj cImf ny ikhf ik ieh aiBafs nf isrPL lyKk dI isrjxfqmk ikiraf nUM tuMbygf sgoN lyKk dy afsLy aqy Aus dI rcx prikiraf AWuqy Jfq pvfeygf.

bIr isMG afsI ny ikhf ik aijhIaF ilKqF qoN kivqf qy khfxI ivc afey nvyN ruJfn df pwqf lgy gf.

dUjf suJf sI ik “klmF df kfÌlf” dIaF mIitMg ivc ihwsf lYx leI keI mYNbr bfhroN afAuNdy hn, ijvyN ik sLRImqI qy sLRI amrjIq sfQI aOtvf qoN aqy sLRImqI qy sLRI nvqyj BfrqI lMzn, AntfrIA qoN. bfhroN afAux vfly mYNbrF dI shUlq leI “klmF df kfÌlf” dI mIitMg mhIny dy dUjy snIcrvfr dI QF hr mhIny dy cOQy snIcrvfr ƒ rwK leI jfvy. hfËr mYNbrF ivcoN iksy ny ies suJf df ivroD nhI kIqf. hrmyÈ isMG lfiebryrI dy kmry bfry pwqf krngy. jy cOQy snIcrvfr ƒ kmrf imlygf qF awkqUbr dI mIitMg cOQy snIcrvfr ƒ hovygI. ies qwbdIlI dI Ébr sfry mYNbrF ƒ dy idqI jfvygI.

hmyÈf vFg cfh pfxI df bMdobsq hrmyÈ isMG ny bVy suhxy qrIky nfl kIqf sI.

sfry sroiqaF df mIitMg ivc afAux aqy ihwsf lYx leI blrfj cImf ny DMnvfd kridaF pUry pMj vjy mIitMg dI smfpqI kIqI.

ies mIitMg ivc BfrI igxqI ivwc af ky sroiqaF ny pMjfbI sfihq pRqI BrvF huMgfrf idqf. ijvyN ik pihlF iesLfrqn suJafieaf igaf sI ik asIN sfry hfjLr ivakqIaF dy kQn aMkq krn qoN mjbUr huMdy hF pr AunHF dI hfjLrI nUM mfnqf idMdy hoey AunHF pRqI DMnvfd prgt krn vjoN AuhnF dy nF jLrUr drj krny cfhuMdy hF. Auh ies prkfr hn: lwCmn s:gfKl, amrjIq imMnhfs, Tfkur isMG kMg aqy imsË kMg, gurdfs imMnhfs, gurdyv isMG sYxI, bldyv isMG, sudfgr isMG brfV-lMzy, jsivMdr sMDU, suirMdr BfrqI, hrBjn isMG aqy ÈMmÈyr ZwpflI.

imnI gryvfl

 

e-mail: Likhari


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2005