25 PrvrI nUM do qoN pMj
vjy qIk mfltn kimAUintI sYNtr pMjfbI klmF dy
kfPLly dI mIitMg hoeI. mIitMg df afgfjL
kridaF blrfj cImf ny afey mYNbrF qy mihmfnF
df suafgq kridaF eyjMzy muqfbk jrnYl isMG
grcf nUM khfxI pVHn leI inmMqirq kIqf. khfxI
nUM pVHn dI purfxI ipRq nUM hI drusq smiJaf
igaf. ies anusfr khfxIkfr afpxy hfvBfvF nfl
vI rcy sMvfdF nUM vDyry isLdq nfl pysL kr
skdf hY, jo suxn vflf/ pVHn vflf khfxI dIaF
prqF dy anUkUl afpxI soc Auzfx nUM lyKk dy
drsfey jf rhy rfh qy iljf skdf hY. lyKk qoN
bgYr khfxI Gr pVHnI qy ivcfr mIitMg ivc krn
nfl lyKk nfl Gt qy khfxI nfl ijLafdf
byiensfPLI huMdI hY. ieh muwdf, buinafdI qOr
qy jrnYl isMG grcf vloN AuTfieaf igaf sI jo
kfPLI soc ivcfr qoN mgroN srb sMmqI nfl mMn
ilaf igaf.
ies ipRq dy
aMqrgq khfxIkfr jrnYl isMG grcf ny afpxI
khfxI moh dIaF qMdFbVy suMdr
lihjy ivc pVH ky suxfeI. ieh khfxI iewk
bjLurg mfipaF dI khfxI hY jo vwzI Emry kYnyzf
afAuNdy hn. byty nfl bysmYNt ivc rihMx lgdy
hn. irsLiqaF df qnfa, nvyN mulk dy qOr qrIky,
bjLurgF df svY-mfx qy pYnsLn cYWk qy AunHF dI
bwicaF vloN Jfk dy idRsL icqrdI khfxI afpxI
hoxI vwl PYldI hY. ieh sfrf imlgoBf, Gr nUM
kYd qy ipMjry dI sLkl aKiqafr kr idMdf hY.
khfxI bfry afpxy ivcfr
dyNidaF arivMdr kOr ny ikhf ik jrnYl isMG
grcf ny khfxI bhuq sohxy aMdfjL ivc pVHI.
bjLurgF dI khfxI AunHF dI jLubfnI. BfrqI
pirvfrk jIvn dIaF smisafvF qy cfnx pfieaf hY.
amr isMG ZINzsf nUM ies khfxI ivc vrqy gey
muhfvry bhuq psMd afey. bIr isMG afsI ny ikhf
ik khfxI ivc ijLMdgI dIaF musLklF jrUr dsIaF
hn pr koeI hwl nhIN dwisaf. nvjor kOr brfV ny
ikhf ik khfxI dI BfsLf KUbsUrq, srl aqy spsLt
hY.
kuljIq
mfn ny ikhf ik pfqrF qy GtnfvF ny khfxI buxI
nhIN. sB kuJ huMidaF vI ikqy koeI Gft hY.
lyKk ny jo kihxf cfihaf Auh pfTk qwk phuMcf
nhIN. amr akbr purI dy kihx anusfr khfxI ivc
kuJ nvF vI nhIN aqy purfxf vI nhIN. khfxI ivc
Klfrf bhuq hY. BuipMdr dUly ny suJfa idqf ik
khfxI nUM lyKk iewk pfTk bxky pVHy aqy iPr
dubfrf ilKy. khfxI afpxy afp awgy qurdI rhy
aqy awgy pVHy jfx dI lflsf pfTk dy mMn ivc
bxI rhy. pihlI vfr afey mihmfn brKf rfm df
suJfa sI ik khfxI df nfm pCqfvf hoxf cfhIdf
hY. gurdfs imnhfs nUM khfxI dy aMq ivc pulIs
nfl hoey zfielfg TIk nhIN lwgy. jsivMdr sMDU
ny ikhf ik tbrF ivc huMdIaF GtnfvF nUM sohxf
Ausfiraf hY. gurpRIq kOr df kihxf sI ik jrnYl
isMG grcf df afpx stfiel hY, sLYlI qy muhfvrf
hY.
surjn
jIrvI (muwK sMpfdk insoq ieMtrnYt mYgLjLIn)
ies khfxI aqy iesdIaF GtnfvF nfl sihmq nhIN
sn. AunHF dy kihx anusfr pMjfbI khfxI kYnyzf
nUM hI roeI jFdI hY. AunHF puwiCaf ik kI
kYnyzf, afs AumId nhIN idMdf. Bfrq ivc hrIjnF
afid nUM kosI jFdy sn qy iewQy afky goiraF
nUM qy AunHF dI susfietI nUM kosdy hn pr vfps
Bfrq nUM koeI jFdf vI nhIN. ipCoN ivgVy bwcy
iewQy afky hor ivgV jFdy hn. pVHn vfly aqy
lfiek bwcy iewQy afky kfmXfb rihMdy hn.
hrmysL isMG ny puwiCaf ik kI sfry afAux vfly
pMjfb dy ipMzF qoN hI afAuNdy hn. kfPLI hwd
qwk Auh surjn jIrvI dy iKaflF nfl sihmq sn.
aKIr ivc jrnYl isMG grcf ny sBnF dy suJfvF
leI DMnvfd kIqf qy ikhf ik smfj suDfr lokF df
kMm hY, lyKk qF Aus vwl iesLfrf mfqr hI krdf
hY.
bryk qoN ipCoN prvfsI
aKbfr qy mYgjLIn dy sMpfdk rfijMdr isMG sYxI
mIitMg dy rUbrU hoey. afpxy sLurUafqI dOr
dIaF AumIdF aOkVF df vrxn krdy hoey rfijMdr
isMG sYxI ny afpxI isLdq df iejLhfr kIqf.
AunHF Auh vlvilaF df ijLkr kIqf ijMnF dy
aMqrgwq AunF df supnf Aus aKbfr df sI jo sB
qoN nvyklf, AuWcy pwDr df, qy pfTkF dI soc dy
anuklUL hovy. pr Aus vkq aOkVF df pqf nhIN sI.
pMjfb df dPLqr, irportrjL, iksy ivsLy ivsLysL
qy AuWcycI KojL, ieh sB leI sfDn jutf qy ley
pr afriQk pwKoN iksy dI mdd nhIN imlI. jfdU
tUxy, jMqr mMqr ivc ivsLvfs nhIN rwKdy qy
nfhIN ies rucI nUM pwTy pfAuNdy hn. ibjinsL
dy iesLiqhfr dyx vfly vI afpxIaF sLrqF mUhry
rwKdy hn. aKbfr jF mYgjLIn dukfnF AuWqy muPLq
rwKx ivc aKbfr dI byiejLqI hY. KojL pVqfl
vflI irporitMg ivc Auh jylH vI gey. afriQk
aqy mfnisk musLklF df sfhmxf krdy rhy. glbfq
jfrI rKidaF AunHF ikhf ik awjkl AunF dy prcy
pUry nfrQ-amrIkf ivc jFdy hn. iblkul muPLq
nhIN hn. aKIr ivc AunHF sBnF df DMnvfd kridaF
ikhf ik mYgjLIn qusIN vI pVo qy dosqF nUM vI
suJfE.
kuJ suJfa vI afey. surjn
jIrvI ny ikhf ik lyKk jo AunHF dy pricaF leI
ilKdy hn, AunHF dI ilKq df muafvjLf jrUr
imlxf cfhIdf hY. pMjfb dIaF KbrF dy nfl nfl
iewQy ho rhIaF kfrvfeIaF nUM vI mhqqf dyxI
cfhIdI hY. kuljIq mfn ny ikhf ik mYgjLIn ivc
sfihqk aMs dI Gft hY. Aus vwl iDafn dyx dI
bhuq loV hY.
sLfm dy pMj vwj rhy sn.
blrfj cImf ny hfjLr mYNbrF aqy mihmfnF df
afAux leI sLukrIaf kridaF mIitMg brKfsq kIqI.
aglI mIitMg 25 mfrc
sLnIvfr nUM mfltn kimAUintI sYNtr ivKy do qoN
pMj dy drimafn hovygI. ies mIitMg ivc amr
isMG ZINzsf dy kfiv sMgRih icVI chukI
cfnx ciVaf qy gosLtI hovygI. nvyN sLYsn
leI sMcflkF dI nvIN tIm cuxI jfvygI.
imnI gryvfl (mIzIaf
kuafrzInytr)
(3 aprYl 2006)