ਟੋਰਾਂਟੋ-(ਜਗਜੀਤ ਸੰਧੂ) ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਮਾਂ ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਇਕੱਤਰਤਾ ਮਾਲਟਨ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਭਰੇ ਹਾਲ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੰਚਾਲਕ ਬਲਰਾਜ ਚੀਮਾ ਨੇ ਸਭ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਏਜੰਡੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾਇਆ। ਕਾਫ਼ਲੇ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਇਸ ਮਿਲਣੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਹਾਜ਼ਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਲਰਾਜ ਚੀਮਾ, ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸੰਧੂ ਅਤੇ ਜਗਜੀਤ ਸੰਧੂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਵਿਚਾਰ-ਅਧੀਨ ਨੁਕਤਾ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦਾ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਬਲਾੱਗ ਰਿਹਾ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਮਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ਲਾ ਇੱਕ ਬਲਾੱਗ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦੇ ਹਰ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫੋਟੋ, ਬਾਇਓ-ਡੇਟਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਭੇਜਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਉਪਰਾਲੇ ਨਾਲ਼ ਕਾਫਲੇ ਦਾ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੋਰ ਸੁਖਾਵਾਂ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਬਜਾਏ ਕਿ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੋਣ ਦੇ, ਹਰ ਸਮੇਂ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਉੱਪਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰਜੀਤ ਸਾਥੀ, ਬਲਰਾਜ ਚੀਮਾ ਅਤੇ ਜਗਜੀਤ ਸੰਧੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਾਰਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਪਾਠ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਉਕਤ ਅਹਿਮ ਮਸਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਰਹੀ। ਮੁੱਢ ਵਿੱਚ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹੋਂ ਆਏ ਕਵੀ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਠਾੜੂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਪ੍ਰਸਿੰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਮਠਾੜੂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੈਂਬਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਉਪਰੰਤ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਠਾਰੂ ਹੁਰਾਂ ਆਪਣਾ ਪਰੀਚੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ-ਅਧਿਆਤਮਕ ਰੰਗ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੱਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਪ੍ਰਸਿੰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਮਠਾੜੂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਤਰੱਨੁਮ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ। ਨੁਮਾਇਆ ਸੁਰ ਧਾਰਮਕ ਰੰਗਣਾ ਦੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤਾ ਵਿਵਾਦੀ ਸੰਵਾਦ ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਛਿੜੀ। ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਠਾੜੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕ ਤਿਣਕੇ ਦੀ ਕਾਪੀ ਕਾਫ਼ਲੇ ਨੂੰ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀ। ਕਾਵਿ ਰੱਸ ਦੀ ਵੰਨਗੀ ਪਿੱਛੋਂ, ਮਾਮੂਲ ਵਾਂਗ ਗੁਰਦਾਸ ਮਿਨਹਾਸ ਹੁਰਾਂ ਦੇ ਮਹਿਮਾਂਨਿਵਾਜ ਮੇਹਨਤੀ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਰਿਫ਼ਰੈਸ਼ਮੈਂਟ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ। 20 ਮਿੰਟ ਦਾ ਵਕਫ਼ਾ ਪਾ ਕੇ ਮੀਟਿੰਗ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਫ਼ਿਰ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਅਛੂਤੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਆਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਤਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਡੇਢ ਘੰਟੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਦੋ ਦੌਰ ਚੱਲੇ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸ ਮਿਨਹਾਸ, ਗੁਰਦੇਵ ਘਨਗਸ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਧੰਜਲ, ਬਲਜੀਤ ਘੁੰਮਣ, ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਜਗਜੀਤ ਸੰਧੂ, ਨਵਤੇਜ ਭਾਰਤੀ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਭਾਰਤੀ, ਤਲਤ ਜ਼ਾਹਰਾ, ਰਸ਼ੀਦ ਨਦੀਮ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਗਿੱਲ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਝਲਕਾਰਾ ਅਵੱਸ਼ ਝਲਕਦਾ ਸੀ। ਗੁਰਦਾਸ ਮਿਨਹਾਸ ਹੁਰਾਂ ਨੇ ਸੁਭਾਵਕ ਹਾਸ ਰਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ। ਨਵਤੇਜ ਨੇ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਉਘੇੜਿਆ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਸੀਤਾ ਸਤਿਕਾਰਤ ਮਿਥਕ ਔਰਤ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਲਿਆਇਆ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਕੇ ਲੈ ਲਿਆਇਆ; ਭਾਵ ਸੀਤਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਜਾਂ ਹਸਤੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਰਜਿੰਦ ਵਸਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੰ ਜਿੱਤ ਲਓ ਜਾਂ ਚੁਰਾ ਲਓ। ਸੁਰਿੰਦਰ ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ  ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵੰਨਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਧੰਜਲ ਅਤੇ ਤਲਤ ਜ਼ਾਹਰਾ ਨੇ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਅਤੇ ਰਸ਼ੀਦ ਨਦੀਮ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਗਿੱਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮੇ ਵਿੱਚੋਂ ਟੁਕੜੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਸਨਮੁਖ ਕੀਤੇ। ਪਰਮਜੀਤ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਗਾ ਕੇ ਸੁਣਾਈ। ਕਾਫ਼ਲੇ ਦੀ ਅਗਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਆਮ ਵਾਂਗ ਆਖਰੀ ਸ਼ਨਿੱਚਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਲਟਨ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਵੇਗੀ ਸਮੂਹ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਸੁਨੂੰ ਹੁਮ-ਹੁਮਾ ਕੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (8 ਨਵੰਬਰ 2007)

e-mail:
ਲਿਖਾਰੀ

---

© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2007