pMjfbI klmF df kfÌlf dI mfisk
mIitMg 13 mfrc idn Èincrvfr nUM rYkszyl ivc nOrQ
ikipilMg kimAuintI sYNtr ivKy hoeI. ieh mIitMg vrHy
dI mhwqvpUrn mIitMg sI. hr vrHy mfrc mhIny dI mIitMg
ivc kfÌly dy nvyN ko-afrzInytrF dI cox kIqI jFdI hY
aqy pUry sfl df lyKf-joKf vI kIqf jFdf hY. ijvyN
ipwCly keI virHaF qoN dyKx ivc afieaf hY ik sfl Br
mYNbr mIitMg ivc iÈrkq nhIN krdy aqy cox mIitMg ivc
hfËr ho ky hfËrI luaf lYNdy hn. ies sfl vI ieh
rvfieq kfiem rhI.
mIitMg df afgfË kridaF nItf
blivMdr ny kuljIq mfn nUM ipwCly vrHy dI irport pyÈ
krn nUM ikhf. kuljIq jI ny pUry vrHy df ihsfb-ikqfb
idMidaF hoieaF afiKaf ik kfÌlf ies pUry vrHy ivc
ruldf hI irhf hY. mfltn kimAuintI sYNtr dI rYnovyÈn
kfrn sfnUM pUrf sfl kfÌI muÈklF df sfmHxf krnf ipaf.
Pyr vI ienHF smwisafvF dy bfvËUd kfÌlf lgfqfr cldf
irhf aqy asIN iqnF hI ko-afrzInytrF ny koiÈÈ kIqI
hY ik kuJ ivlwKx vI kIqf jfvy. Pyr vI mYN ieh ËrUr
afKFgf ik ies qoN vwD kuJ kr skxf myrI smrwQf nhIN hY.
sfzI pUrI tIm iek vDIaf tIm sI ijsdf kimAunIkyÈn vI
bhuq cMgf sI. asIN iqMnF ny afpxf-afpxf rol pUrI
iemfndfrI nfÜ inBfAux dI koiÈÈ kIqI hY.
muwK sMcflk nItf blivMdr ny
afiKaf ik kuljIq jI ny bhuq vDIaf qOr qy sB nUM dws
hI idwqf hY qy mYN AunHF ÈbdF nUM duhrfAuxf nhIN
cfhuMdI. pr ieh ËrUr afKFgI ik jy kr asIN kfÌly nUM
cldy rwKxf hY qF kfÌlf sB df sFJf hY qy sfnUM sB nUM
iËMmyvfrI inBfAux dI loV hY.
blbIr sMGyVf ny afiKaf ik ipwCly
vrHy ivc kfÌly nUM kmry dy nf imlx kfrn bhuq aOkVF
afeIaF. Pyr vI kfÌlf vDIaf cldf irhf. kfÌly ny keI
nvIaF pulFGF vI puwtIaF ijvyN kfÌly nfloN tuwt cuwky
mYNbrF nUM kfÌly dy nfÜ joVn dI koiÈÈ. kfÌly dy
hI mYNbrF dIaF ikrqF aqy mYNbrF nfÜ jfx-pCfx krfAuxI.
ijwQy asIN bfhroN afey mihmfn klfkfrF leI plytPfrm
prdfn kIqf AuWQy asIN kfÌly dy afpxy mYNbrF nUM vI
plytPfrm qy ilaFdf. mYN socdI hF ik ieh sfzI nvIN
prfpqI sI.
ies qoN AuprMq BuipMdr dUly ny kfÌly
dI ibhqrI bfry afpxy ivcfr rwKy ik BfvyN kfÌlf vDIaf
cilaf hY pr Pyr vI sfnUM kuJ hor nvF krn dI loV hY.
AunHF ny ieh vI ikhf ik keI vfrI ieh soicaf jFdf hY
ik kfÌly ivc gruwpbfËI cl rhI hY. pr ieh hY nhIN.
iesdf AuWqr idMidaF jgjIq sMDU ny afiKaf ik gruwpbfËI
qF hY. hr sMsQf ivc huMdI hY. ijMnf icr ieh Kqm nhIN
huMdI AunF ivc koeI sfriQk kMm nhIN ho skdf. kuljIq
mfn ny ikhf ik ijhVy mYNbr pUrf vrHf afey hI nhIN
AunHF nUM pihlF qF pqf nhIN ho skdf ik kfÌly dIaF
aOkVF kI rhIaF hn qy prfpqIaF kI rhIaF hn. Auh kfÌly
dI ibhqrI bfry ikvyN gwl kr skdy hn?
kulivMdr Kihrf ny afiKaf ik kfÌlf
vDIaf qF hI cl skdf hY jy kr iek GMtf izskÈn df rwK
ilaf jfvy. ies nfÜ kfÌly df imafr AuWcf AuWTygf.
sRI iqlk dwqf ny afiKaf ik pfTk
lyKkF vl awKF cuwk ky dyKdy huMdy hn. lyKkF nUM kdI
vI gruwpbfËI ivc nhIN pYxf cfhIdf.
jsivMdr jI ny afiKaf ik kfÌly df
nF bfhr bVy afdr nfÜ ilaf jFdf hY. ieho kfÌly dI sÌlqf
hY. BrpUr izskÈn qoN bfad cox df islislf ÈurU
hoieaf. ijs ivc BuipMdr dUly vwloN ipwCly vrHy dy ko-afrzInytrF
nUM iek sfl hor kfÌly dI vFg-zor sMBflx leI afiKaf
igaf. iqMnF hI ko-afrzInytrF vloN bynqI sihq ieh suJf
jfqI aOkVF kfrn prvfn krn qoN ienkfr kIqf igaf.
sB qoN pihlF kfÌly dI muwK
sMcflk nItf blivMdr vwloN hI nOmInyÈn ÈurU hoeI.
AunHF ny kulivMdr Kihrf nUM nOmInyt kIqf. ijs nUM
sYNkz BuipMdr dUly aqy Qrz amr akbrpurI ny kIqf.
kulivMdr Kihrf mIzIaf sMcflk dy qOr qy inXukq hoey.
dUjf nF sRI amrjIq sfQI horF df
mYNbrF vwloN pyÈ kIqf igaf. AunHF ny afpxIaF aOkVF
bfry jfxUM krfAuNdy hoey afiKaf ik mYN afpxy kMm nfÜ
iensfÌ nhIN kr skFgf. pr mYNbrF vwloN AunHF nUM ieh
ijMmyvfrI sFBx dI bynqI kIqI geI. amrjIq sfQI muwK
sMcflk dy qOr qy inXukq hoey. ies qoN bfad jnfb
gurdfs imnhfs df nF sfmHxy afieaf jo ivwq sMcflk dy
qOr qy inXukq hoey.
mYNbrF vwloN nvyN koafrzInytrF nUM vDfeI idwqI geI.
aqy agly vrHy leI ÈuBkfmnf vI.
ies qoN AuprMq BuipMdr dUly ny ÈurU kIqy nvyN tI[vI
pRogrfm surqfl dI jfxkfrI idwqI aqy mYNbrF ny AunHF
nUM vDfeI pyÈ kridaF AunHF dI sÌlqf leI ÈuwB
iewCfvF idwqIaF.
kivqfvF df dOr vI ÈurU hoieaf
ijs ivc Kihrf, sfQI, iswDU, iqlkdwqf, amr akbrpurI ny
kivqfvF suxfeIaF.
prvfsI aÉbfr dy aYzItr jnfb
rijMdr sYxI jI ny afpxy prcy prvfsI bfry
nvIN jfxkfrI sFJI kIqI ik prvfsI hux ieMzIaf ivc vI
ivsfKI qoN Cipaf krygf. ijsdy sMpfdk prvfsI dy priswD
kflm nvIs ÈmIl jI hoxgy. AunHF ny lok
gIq pRkfÈn dy nfÜ rl ky ÈurU kIqI ikqfbF dI ivkrI
bfry vI jfxUM krfieaf. AunHF ny dwisaf ik hux vDIaf
ikqfbF, vfijb kImq qy AunHF koloN iml skxgIaF. AunHF
dy ienHF dohF hI AuprfilaF bfry mYNbrF ny ijwQy vDfeI
pyÈ kIqI AuWQy afpxy sihXog df huMGfrf vI Biraf.
mIitMg pUry pMj vjy smfpq hoeI.
aglI mIitMg dI jfxkfrI nvyN ko-afrzInytr kulivMdr
Kihrf vwloN idwqI jfvygI.
blbIr sMGyVf
mIzIaf sMcflk mfrc 2003-mfrc 2004
(29 mfrc 2004)