dunIaF Br dy iswK lyKkF dI vrlz iswK rfeItrjL kfnPLrMs kfiem
- zf: idlgIr pRDfn qy zf: bcn mIq pRDfn bxy-

 

 

cMzIgVH- dunIaF Br dy iswK lyKkF ny iml ky iek sFJI vrlz iswK rfeItrjL kfnPLrMs kfiem krn df aYlfn kIqf hY . ies ivc bhuq sfry dysLF dy nuMmfieMdy vI sLfiml kIqy gey hn . ieh sBf dunIaF Br dy iswKF nUM iek plytPLfrm ‘qy iekwiTaF krn df pihlf kfmXfb mOkf hY . ieh kfnPLrMs isrPL Dfrimk aqy sfihqk Kyqr ivc kfrj krygI aqy ies df koeI vI mYNbr jF ahudydfr ies sBf df nF iksy vI isafsI pfrtI jF iksy isafsI mksd vfsqy nhIN vrq skygf . ieh sBf sfl ivc iek kOmFqrI iekwT kiraf krygI ijs ivc ivdvfnF nUM eInfm idqy jfieaf krngy aqy nvyN sfl dy ahudydfrF dI cox vI hoieaf krygI . ies df pihlf kOmFqrI iekwT akqUbr 2004 ivc idwlI ivc kIqf jfvygf . ies vrlz kfnPLrMs dI irsYpsLn kmytI dy cyarmYn dI syvf kbUl krn vfsqy s[ hrivMdr isMG srnf idwlI nUM bynqI kIqI geI hY .

ies vrlz iswK rfeItrjL kfnPLrMs dy cyarmYn zfktr drsLn isMG sfbk muKI gurU nfnk cyar pMjfb XUnIvristI cMzIgVH aqy prDfn iswK ivdvfn zfktr hrijMdr isMG idlgIr cuxy gey hn . bfkI ahudydfr hyT ilKy hn: skwqr jnrl sR[ qrsym isMG (cyarmYn Drm pRcfr kmytI idwlI gurduafrf kmytI), sInIar mIq pRDfn zfktr gurbcn isMG bcn (sfbk muKI gurU gRMQ cyar gurU nfnk XUnIvristI qy sfbk skwqr sLromxI kmytI), jnrl skwqr zfktr suKpRIq isMG AUdoky, skwqr sR[ jfgIr isMG hmdrd ieMglYNz qy KLjLfncI zfktr amrjIq kOr iewbn . ies qoN ielfvf hyT ilKy ‘jLonl afrgynfeIjLr’ vI cuxy gey hn (ieh sfry afrgynfeIjLr vrikMg kmytI dy mYNbr vI hoxgy):

suirMdrpfl isMG BUpfl (mwD pRdysL), s[ sqnfm isMG gLfjLIafbfd (XU[pI[), s[ amrjIq isMG cMdI (AuqrFcl), bIbI hrbMs kOr PLrIdfbfd (hirafxf), zfktr jsbIr isMG srnf bfrfmUlf (ksLmIr), s[ nirMdr isMG (jMmU), s[ KLjLfn isMG kolkfqf (bMgfl), zfktr mihMdr kOr igwl (idwlI), s[ nfnk isMG insLqr (aFDrf), zf[ jgqfr isMG kotf (rfijsQfn) . ivdysLF ivco: s[ gurmIq isMG Kflsf qy s[ ajIq isMG rfhI (afstrylIaf), s[ gurqyj isMG (inAUjLIlYNz), s[ kMvljIq isMG (QfeIlYNz), s[ surjIq isMG (bYljIam), s[ BUipMdr isMG (hflYNz), s[ bsMq isMG rfmUMvflIaf qy s[ ibDI isMG (jrmnI), s[ subyg isMG (zYnmfrk), s[ jsvMq isMG Kflsf (nfrvy), pRo[ sLyr isMG kMvl, igafnI jgqfr isMG jfck, s[ hrbMs isMG bYNs qy amolk isMG pMjfb tfeImjL (cfry amrIkf), zfktr pUrn isMG igwl, zf[ avqfr isMG syKoN, s[ mwKn isMG puryvfl, s[ mnjIq isMG shoqf, s[ ajfieb isMG dys pRdys (sfry knyzf), s[ surjIq isMG kflVf, s[ rxjIq isMG rfxf aslI, s[ gurdyv isMG mTfrU, s[ guridafl isMG rfey ilKfrI zft km aqy ilKfrI zft aOrg, s[ jspfl isMG iswK tfeImjL, s[ hrijMdr isMG mMzyr pMjfb tfeImjL, zfktr dlyr kOr, s[ dl isMG ZysI, s[ hrmyl isMG idlbr, qyjf isMG qyj kotlyvflf (sfry ieMglYNz) qy mYzm dlbIr kOr vulvrhYNptn ivwmn sYWl XUrp dy ieMcfrj hoxgy .

pMjfb ivcoN vrikMg kmytI ‘c hyT ilKy lyKk sLfiml kIqy gey hn: s[ krqfr isMG gosLtI, pRo[ prkfsL kOr, s[ gur rqnpfl isMG aYzvokyt, s[ mlkIaq isMG rfhI aYzvokyt (cMzIgVH), zfktr kulvMq isMG gryvfl, zfktr hrpfl isMG pMnU, zfktr ibkrmjIq isMG, pRo[ ieMdr isMG Gwgf, zfktr jsbIr kOr, s[ jgjIq isMG drdI cVHdI klf (sfry pitaflf), s[ hrcMd isMG srhMdI (PLqihgVH sfihb), ipRMsIpl svrn isMG, zfktr gursLrnjIq isMG, zfktr sUbf isMG, zfktr jiqMdrpfl isMG jOlI, s[ hrcMd isMG bydI, zfktr rfey jsbIr isMG, zfktr sMqoK isMG sLihrXfr (sfry aMimRqsr), s[ srbjIq isMG jMmU, s[ kulbIr isMG kOVf, s[ gurbcn isMG, s[ byaMq isMG srhdI, s[ rijMdr isMG rfjn (sfry jlMDr), ipRMsIpl hrdIp isMG bfjvf (gurdfspur), s[ hrivMdr isMG Kflsf, s[ gurikrpfl isMG (dovyN biTMzf), s[ anurfg isMG, s[ hrijMdr isMG mFgt, kMvr mihMdr pRqfp isMG, s[ rfey isMG pqMgf KMnf (cfry luiDafxf), s[ avqfr isMG jlflfbfdI (PLIrojLpur), s[ BUipMdr isMG iZwloN (ropV), s[ qrlocn isMG dupflpur, pRo[ hrpfl isMG (dovyN nvFsLihr), ipRMsIpl ieMdrjIq isMG vfsU, zfktr jsvMq isMG bygovfl, zfktr syvf isMG (dovyN kpUrQlf), pRo[ tihl isMG (mukqsr) . bfkI jLonl afrgynfeIjLrF aqy ahudydfrF dy nF bad ivc aYlfny jfxgy .

zfktr ikrpfl isMG ihstorIan, zfktr jsvMq isMG nykI, zfktr hrnfm isMG sLfn, igafnI kysr isMG nfvilst, s[ mnohr isMG mfrko, khfxIkfr ajIq kOr ies kfnPLrMs dy pYtrn hoxgy .

vDyry jfxkfrI vfsqy eI myl Byjo: worldsikh@yahoo.com  jF PLon kro: 00 (91) 98158 36970

 

e-mail:
ilKfrI


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2004