luiDafxf
: pMjfbI sfihwq akfzmI luiDafxf vloN pMjfbI Bvn ivKy
hr sfl dI qrHF sfl 2003 dy s[ krqfr isMG DflIvfl
purskfr pMjfbI dy sfihwqkfrF awj 5 mfrc
pRdfn kIqy jf rhy hn. ieh purskfr 1985 qoN rwKVf
pirvfr vloN afpxy dfnvIr ipqf s[ krqfr isMG DflIvfl
dI Xfd ivc idwqy jFdy hn. ies vfr iewk
srvsRyÈt sfihwqkfr purskfr, Cy hor purskfr aqy
iewk nvpRiqBf purskfr inmn sfihwqkfrF
idwqy jf rhy hn.
pRo[
guridafl isMG :
pRo[
guridafl isMG nfl pMjfbI nfvl df iek nvF dOr ÈurU
huMdf hY. AunHF dy nfvlF ny pMjfb dI inmn ikrsfnI qy
byËmIny ikrqI vrg dIaF smwisafvF afpxy nfvlF
df ivÈf bxfieaf hY. Aus ny iËMdgI dy sB suwK sfDnF
qoN vMicq bMdy dy drd Ëubfn idwqI. Aus
axhoieaF df muwdeI kih ky siqkfiraf jFdf hY. Aus ny
pMjfbI nfvl ivc nfiek dI imwQ qoV ky sfDfrx
bMdy dy mhwqv QF idwqI hY. ies qoN pihlF AunHF
igafn pIT, BfrqI sfihq akfdymI, BfÈf ivBfg df
ÈRomxI sfihqkfr aqy hor anykF aYvfrzF qoN ibnF pdm
sRI nfl vI snmfinaf igaf hY. ies purskfr ivc iewk lwK
rupey dI QYlI, ÈoBfpwqr qy doÈflf Èfml hY.
Cy
hor s[ krqfr isMG DflIvfl sfihwq purskfrF ivc
iewkiewkI hËfr rupey dI rfÈI, ÈoBfpwqr
qy doÈflf Èfml hY.
zf[
amrIk isMG :
zf[
amrIk isMG akfdimk Kyqr dI jfxIpCfxI hsqI qoN
ielfvf pMjfbI sfihwq Kyqr ivc vI nftk ilK ky afpxI
pCfx bxf cuwky hn. AunHF dI ÈÉsIaq bhuguxF df
mujwsmF hY. gMBIr qy mOilk socxI dy mflk akfdimk
smwisafvF pRqI icMqfvfn icMqk hn. afp jI dIaF rcnfvF
iËMdgI dy srokfrF bVI gMBIrqf nfl pyÈ krdIaF
hn.
zf[
kuldIp isMG DIr :
zf[
kuldIp isMG DIr iek cyqMn aiDafpk, aflock qy ivigafnk
vfrqk dy nfmvr lyKk hn. pMjfbI aflocnf ivc AunHF dIaF
muwlvfn pusqkF hmyÈf crcf df ivÈf rhIaF hn. pr
AunHF dI asl isrjxfqmk pRiqBf AunHF dIaF igafn
ivigafn dy iviÈaF nfl sMbMiDq do drjn qoN AuØwpr
Auh pusqkF hn, ijnHF ny pMjfbI BfÈf iksy vI
ivÈy pRgtfAux dy smrwQ bxfieaf hY.
zf[
qyjvMq isMG igwl :
zf[
qyjvMq isMG igwl pRiswD aflock qy gMBIr icMqk dy qOr
'qy jfixaf jFdf hY. mfrksvfdI icMqn qy ivcfrDfrf pRqI
afp pUrn pRqIbwD hn. aMgryËI sfihq dy aiDafpk qy
pMjfbI sfihq dI smIiKaf ivc iek suihrd qy isrVI ibrqI
vfly ivdvfn vjoN afp dI pihcfx bxI hY.
sRI
Em pRkfÈ gfso :
sRI
Em pRkfÈ gfso ny XQfrQvfdI idRÈtI nfl
dwbykucly lokF dIaF smwisafvF afpxy
nfvlF df ivÈf bxfieaf hY. nfvl, kivqf, vfrqk qy Koj
dIaF koeI do drjn dy krIb AunHF dIaF muwlvfn pusqkF
hn. gfso pMjfbI df jnvfdI nfvl krky vI jfixaf
jFdf hY. suwcI soc qy lok DVkxF dy aMgsMg ivcrn
vfly ies nfvlkfr dy pfTkF df iek ivÈfl Gyrf hY.
zf[
gurdyv isMG rupfxf :
zf[
gurdyv isMG rupfxf pMjfbI df iek aijhf khfxIkfr hY
ijs dIaF khfxIaF ivcoN pyNzU pMjfb dI rihql dy Jlkfry
nËr afAuNdy hn. afp jI pfs bVI jfndfr BfÈf, sUÉm
ktfkÈ qy bybfk lihËf hY. klfqimk jugqF dy pwKoN aqy
pfqr AusfrI dI idRÈtI qoN rupfxf dIaF khfxIaF afpxI
vwKrI nuhfr rwKdIaF hn.
zf[
aimqoj :
zf[
aimqoj ny bhuq Gwt iliKaf pr Aus dIaF kivqfvF gfgr
ivc sfgr vFg ivÈfl arQ pfTkF snmuwK rwKdIaF hn.
aimqoj ny pMjfb dI iksfnI dIaF iewCfvF aqy duKfvF
afpxI invyklI sur ivc rUpmfn kIqf. Aus dI
kivqf swqf dy dmn iÉlfÌ ivdroh dI kivqf hY. iesy
krky Aus dI kivqf df muhfvfrf rohmeI qy
ivaMgafqmk hY.
sRI
ajmyr iswDU :
ipCly
sfl qoN iek ivÈyÈ purskfr iksy nOjvfn lyKk leI
ÈurU kIqf igaf. ies ivc igafrF hËfr rupey dI rfÈI,
ÈoBfpwqr qy doÈflf Èfml hY. ies vfr ieh
nvpRiqBf purskfr pMjfbI dy nojvfn qy AuØwBrdy
khfxIkfr sRI ajmyr iswDU idwqf jf irhf hY.
ajmyr iswDU dIaF khfxIaF nfl pMjfbI khfxI df pfsfr
jitl qy sMGxf bxdf hY. Aus ny mnuwK dy aMqrmn
ivc huMdI tuwtBwj afpxIaF khfxIaF ivc
rUpmfn kIqf hY. iesy krky Aus dIaF khfxIaF nvIn
srMcnfqmk jugqF rfhIN isrjIaF pMjfbI khfxI dy nvyN
muhfvry Aujfgr krdIaF hn.
pMjfbI
sfihwq akfzmI dy jnrl skwqr pRo[ rivMdr BwTl ny disaf
ik pMjfbI Bvn dy ivhVy ivc awj ienHF mhfn sfihwqk
ÈÉsIaqF pMjfb Br qoN puwjy ivdvfnF, lyKkF,
buwDIjIvIaF dy iekwT ivc snmfinq kIqf jfvygf.
ies smfgm dI pRDfngI pRiswD ieiqhfskfr, KojI, sfbkf
vfeIscFslr aqy hux ieMzIan ieMstIicXUt afÌ
aYNzvFs stwzIË, iÈmlf dy zfierYktr zf[ jy[ aYs[
gryvfl krngy. Jdik ivÈyÈ mihmfn vjoN rwKVf pirvfr s[
krqfr isMG DflIvfl dy dfnvIr spuwqr s[ drÈn isMG
DflIvfl aqy s[ surjIq isMG rwKVf, aYm[aYl[ey[ (smfxf)
ies smfgm ivc Èfml hoxgy. ies mOky iek ivÈyÈ
sYmInfr ivc snmfinq ÈÉsIaqF bfry vKvK ivdvfn
AunHF dI smuwcI dyx sMbMDI afpxy prcy pyÈ krngy.--jnmyjf
jOhl (skqr)