lyK/Koj/aflocnf/ivcfr/pTn/irvIAU

 

pVHnXog pusqk:

nfjLIvfd dy julmF dI khfxI : nfvl “Gr Gr nfjLI”

-arivMdr kOr-

 

 

2004 ivc aFdRyXfs vybr df jrmn nfvl Gr Gr nfjLI iek gwl AuBfr ky sfzy sfhmxy ilafAuNdf hY ik jfqIaF (rysjL), kOmF nfl juVy duKFq sdIaF bfd vI lok mnF ivc BUq bx ky mMzrfAuNdy rihMdy hn. Bfrq pfiksqfn vMz dy duKFq ijMnF hI purfxf duKFq hY dUsry ivsLv XuwD df duKFq. pihly ny BfrqI, ivsLysL qOr qy pMjfbI lyKkF nUM ajy qwk afpxI vwl afkrisLq kIqf hoieaf hY aqy iesdI vsqU dy duafly AusrIaF kQfvF mfnv nUM mfnv qoN judf krn dy nqIijaF nUM kruxfmeI vyg ivc pysL krdIaF hn. dUsry ivsLv XuwD dy ipwCy ijs nslpRsqI dI nfjIvfdI ivcfrDfrf kMm kr rhI sI Auh awj vI iksy nf iksy rUp ivc mnuwK jfqI nUM dhlf rhI hY. iesy leI lyKk nUM lgfqfr iesdy mMdBfgy iswitaF nUM icqfrnf pY irhf hY. aMimRq mihqf vwlo iswDy jrmnI qoN kIqy anuvfd nUM (mUl rUp ivc iesdf nF lfqs hY) iesy pRsMg ivc vfcx dI loV hY.

asIN smJdy hF ik mUlL nF lFqs (jo ksby dy nF Aupr aDfirq hY) vsqU smwgrI dy aYn anukUl hY. Gr Gr nfjLI nF mUlL nfvl dI vsqU qoN pfTk nUM lFBy lY jFdf hY. ies nfvl df lyKk iek pwqrkfr vI hY ies leI Ausdy nfvl df ibrqFq vI KojI pwqrkfirqf vflLf hY. iksy iek vfprI Gtnf dI Cfx bIx kridaF ibrqFqkfr aKIr qy shI nqIijaF Aupr phuMc jFdf hY. ieh ivDI pfTk dI idlcspI aKIr qk bxfeI rwKdI hY. nqIjy qy phuMcx leI ibrqFqkfr nUM anykF GtnfvF ivcoN dI gujLrnf pYNdf h Yaqy Ausdf vfh keI pfqrF nflL pYNdf hY. ies qrHF kdm kdm krky ibrqFq afpxI mMijLl vl vDdf quiraf jFdf hY. “bFdrF dI hwiqaf, Btikaf bfj, iek kuVI dI hwiqaf aqy hux ieh XuwD aprfD. pwqrkfrF leI qF hux lFqs hI iek ‘khfxI’ bx igaf sI.”

‘khfxI’ hI nhIN sgoN lFqs smuwcy df smuwcf iek kyNdrI QIm vjoN aqy iek hIro vjoN AuBrdf idKfeI idMdf hY. iesy leI ies nUM iksy “Gr Gr nfjLI” ijhy nFm ivc smyitaf nhIN jf skdf. ksby df smuwcf cirwqr zbKVwbf bxdf hY. ies cirwqr ivc jMg vyly dI arfjkqf ivKfeI idMdI hY. dmn df isLkfr ho rhI jfqI ivdysLF ivc pnfh lY rhI hY. lok afpxI pCfx Cwz ky ‘afrIaf’ bxn df srtIiPkyt lY ky POj ivc BrqI ho rhy hn. lFqs ivc lVfeI nhIN lwgI hoeI prMqU ieh hr dm zr dy sfey hyT jI irhf hY.

Auprokq GtnfvF aqy pRsiQqIaF qoN ielfvf ijs XuwD aprfD dI Gtnf duaflLy nfvl dI AusfrI huMdI hY Auh hY aMnf jfrzn df sfmUihk kql. jdoN kql df kfrx sfhmxy afAuNdf hY qF iek qkVf ivaMg isrijaf jFdf hY. aMnf df pqI afpxI POjI aPsr dI siQqI kfrx Aus leI afrIaf hox df pRmfx pwqr lYx ivc sPLl ho jFdf hY. aMnf dy iek rUsI sYink nflL sMbMDF nUM lY ky rYwk dI agvfeI ivc cOqI afdmIaF dI BIV Ausdf isr muMn ky Aupr AublLdI luwk pf ky AusnUM jfnoN mfr idMdI hY. jy aMnf rYwk dy khy anusfr Aus nflL ijnsI sMbMD sQfipq kr lYNdI qF AusnUM mrnf nhIN sI pYxf pr aijhf nF ho sikaf. nfvl anusfr iesdy ipwCy nslvfdI ivcfr KVHy idKfeI idMdy hn. ies sB kuJ df sfQ idMdI hY ihtlr dI nfjLI POj. nfvl dy ibrqFq dy ipCokV ivc hr QF ‘Auh’ ivKfeI idMdf hY. ies ‘Auh’ df nF hY ihtlr. iesy dI ivcfrDfrf ny pUrI mnuwKqf nUM qbfhI dy muMh phuMcf idwqf sI. nslvfdI ivcfrDfrf nflL lYs rYwk afpxy kIqy jurm Aupr sLrmsfr hox dI QF mfx mihsUs krdf hY. Auh adflq ivc cIkdf hY, “ aMnf jfrzn rUsI dI rKYl sI ijsny afpxy sLhId pqI df nFm klMikq kIqf hY. Auh GtIaF iksm dI iCnflL sI jo iek GtIaf nsl dy slfv mrd nflL aqy nsl nUM klMikq krn vflLy dIaF bfhF ivc hm-ibsqr hoeI sI. [[[[[ies rMzI nUM jrmn dI DrqI Aupr jIAUx df koeI aiDkfr nhIN sI. aijhI aOrq nflL iksy qrHF dI hmdrdI hox df svfl hI pYdf nhIN huMdf.” rYwk dy ibafn ivc dunNIaF dy hr nslpRsq, jfqI pRsq aqy kwtV sMpRdfiekqfvfdI dI afvfjL suxI jf skdI hY. BfrqI pRsMg ivc ieh sMpRdfiek dMgfeI 1984 ivc hjLfrF iswKF df kql krky vI sLrmsfr nhIN, gujrfq dI Gwt igxqI dI nslIkusLI krn Aupr AunHF nUM iksy iksm df mlfl nhIN. sgoN Ault iesdy mfnvqf ienHF hwQoN byiejLq huMdI hY qy sLrmsfr vI. aijhIaF DunIaF inklLdIaF hn ies nfvl dy ibrqFq qoN.

nfvl df Auh ihwsf bVf mfrimk hY jo kYNpF ivc huMdy XhUdIaF dy sfmUihk kqlF dI khfxI kihMdf hY. sMsfr dy anykF anyk nfvl aijhy pRsMgF nflL Bry pey hn. XhUdIaF nUM AunHF dy kImqI sfmfn qoN ibrvy krky trwkF ivc qUV idwqf jFdf hY. “iPr mfrU gYs, lohy dy bMd trwk ivc Cwz ky AusnUM Br idwqf jFdf sI. mOq nflL jUJdy mnwK iek dUsry nUM kws ky PV lYNdy. pysLfb kr idMdy. cfry pfsy gMd hI gMd huMdf. nwk qy kMnF `coN lhU vgdf. ielfky ivc GuMmdy trwkF ivcoN keI bfr GMitaF bwDI cIkF suxfeI idMdIaF rihMdIaF.[[[[trwkF dy prqx qy sfry jxy gYs nflL mry, awD-mry ho gey huMdy. sfry dy sfry tyZy ho cuwky huMdy. kbrF kMZy AunHF nUM hyTF ryVH idwqf jFdf. AunHF ivcoN ajy vI kuJ bfhr vl dOVn dI koisLsL krdy. prMqU Auh aPLsrF dI golI df isLkfr ho jFdy. pr sfiraF nUM golLI nhIN sI mfrI jFdI. toey imwtI nflL Br idwqy jFdy. iksfn dwsdy ik aPLsrF dy jfx ipwCoN imwtI AuproN ihldI ivKfeI dMdI.” nfvl df aMiqm vfk hY, “rfq df drvfjLf KulHf sI.” swcmuwc hI nfjLIvfdI jLulmF dy aiDafie nUM mnuwKI ieiqhfs ivc “rfq” dy nFm nflL hI jfixaF jfxf cfhIdf hY.

aYl[ vfeIjLl dy iesy ivsLy nflL sMbMiDq nfvl df qF nF hI rfq hY. iesdy ivc vfprdIaF GtnfvF nUM pVH sux ky pfTk dy rONgty KVy ho jFdy hn. ies nfvl ivc aFdRXfs vybr dy nfvl lFqs vrgf KusLk aqy Bfv rihq ibrqFq nhIN hY. iesdf kfrx ieh hY ik sB kuJ lyKk afp Bog cuwkf hY. iesy leI ieQy pwqrkfrI vflLf KusLk pRBfv vI nhIN hY. ies nfvl ivc AunHF sfrIaF KLOPLnfk pRikirafvF df vrxn hY ijnHF ivcoN XhUdI lokF nUM lMGxf ipaf. jrmn hfrdy hoey vI kYdIaF nUM qsIhy idMdy hoey nflL nflL GsItI iPrdy hn. bMdy lgfqfr mr rhy hn. gwzI dy zwby XhUdIaf nflL nwko nwk qUsy hoey hn. brPLbfrI ivc nMg-DVMgy bMdy DVf DV mr rhY hn. nvF stysLn afAuNdf hY, gfrz cIkdy hn, “sfry murdy sfrIaF lfsLF bfhr suwt idAu. sux ky ijAuNdy bMdy KusL ho jFdy hn. ijLafdf QF ho jfvygI.” jdoN gwzI df zwbf qurdf hY qF Aus ivc sO bMdf sI. buKLnvflz sLihr phuMc ky isrPL iek drjn lok hI bcdy hn. bcx vfilLaF ivc lyKk aqy Ausdf ipAu vI hY.

lyKk jdoN aijhy duKFqF dI pysLkfrI krdy hn qF AunHF df supnf huMdf hY ik mnuwKqf dy ieiqhfs ivc dubfrf iPr ies qrHF dy duKFq nf vfprn. kfsL AunHF df ieh supnf hmysLf leI swc ho sky.

(7 PrvrI 2005)

********************

 

e-mail:
ilKfrI
Likhari


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2006