-zfierI df iek pSnf-

qMd nhIN ieQy qF qFxI hI AulJI peI hY

-crnjIq isMG pSnU-
(sYnhojlY-kYlIPornIaf)

crnjIq isMG pMnU pMjfbI dy sQfipq khfxI kfrF ivcoN ieWk isrkWZvF nfm hY. Auh Bfrq srkfr dy nYsLnl sYNpl srvy sMgTn ivcoN bqOr supirntYzYNt syvf mukq hoey hn. srkfrI syvf dy nfl nfl pMjfbI sfihq ivWc vI cMgf Xogdfn pfieaf hY. 1969 ivWc nfnk irÈmF nfmI Dfrimk kfiv sMgRih nfl AuhnF afpxf sfihqk sPLr sLurU kIqf. BtkdI rfq-1978, pIhVIaF dy Pfsly-1979, sMdl df sLrbq-2000, sLIsLy dy tukVy-2004 cfr khfxI sMgRih, ieWk nfvl iqVky ichry-2002 {jo pMjfb inAUjL inAUjL kYlIPornIaf ivWc hPqfvfr Cp irhf hY} qy ieWk kfiv sMgRih guldsqf-2003 ipCly sflF ivWc pMjfbI mF bolI nUM Byt kIqy aqy hux ajy ieh sPLr jfrI hY. kyNdrI pMjfbI lyKk sBf dy jIvn mYNbr, pMjfbI sfihq akYzmI dy jIvn mYNbr , rfm pur sfihq sBf dy mYNbr, ilKfrI sBf jgq pur dy mYNbr, pMjfbI sfihq sWiBafcfrk sdn PgvfVf dy pRDfn, pRIq sfihq sBf PgvfVf dy sMsQfpk cyarmYn, sfihq sBf bihrfm dy cyarmYn, isMG sBf gurdvfrf pRIq ngr PgvfVf dy skWqr, pMjfbI sfihq sBf kYlIPornIaf dy mYNbr qy hor keI sBfvF aqy sMsQfvF nfl sbMiDq rhy hn. aWj kwl sYnhojLy-amrIkf ivKy pMjfbI sfihq qy smfj syvf nUM arpx hn. sMprk Pon-408 365 8182

svyry svyry Tykydfr qy Aus dy imsqrIaF nUM hdfieq krdf hF.

‘sfiÜE! hrfm dIaF Kfx igwJy ho, iek hPLqy df kMm, qusIN do mhIny lgf idwqy. sfrf idn kwK BMn ky dUhrf nhIN krdy[[[cfr ku iewtF KVkf ky bIVI lgf ky bYT jFdy ho. jy awj ieh lYNtr qwk nf AuWpiVaf qF quhfzI CuwtI kr idaFgf qy quhfzf ipClf sfrf imhnqFnf jLbq kr lvFgf.’

kihMdy kihMdy myrf mn qlKLI ijhI mihsUs krn lwgf. ‘aYvyN mUz Krfb kIqf svyry svyry[[[.’ mYN afpxI QoVH idlI qy pCqFAuNdf vI hF.

awj dy inXimq pRogrfm anusfr nON vjy hWspqfl phuMicaf. zfktrF dIaF sB kursIaF KflI qy drvfijaF dy bfhr lMmIaF kqfrF mrIjF dIaF vyK ky Gbrf igaf. myrf hOslf ijhf tuwt igaf. pqf lwgf ik bwicaF dy polIAu muihMm bfry sfry zfktr qy pYrf mYzIkl stfPL rYlI qy gey hoey hn, lokF nUM jfgrUk krn leI.

iek hfdsf-gRsq bwcf lhU luhfn hoieaf, awDvirwqf sihkdf pfhiraf pfhiraf krdf aSdr lY ky afey vfirs Aus nUM apxy sfhmxy afpxI awKIN qVPdf vyK ky nfl nfl mrdy rhy. iksy dy slfh dyx qy nfl dI pRfeIvyt klIink vwl qurn hI lwgy sn ik bwcf luVHk igaf. polIAu muihMm dI blI cVH igaf.

sfZy nONN vjy lokF dy sfh ivc sfh afieaf, lfl krfs vflIaF do iqMn gwzIaF hWspqfl dy ahfqy ivc vVIaF qy AuWqr ky zfktr sfihb tihldy tihldy stfPL rUm ivwc jf vVy. lok bMd pey stfPL rUm dy bfhr hwzoroVI dIaF igwDF vFg itkitkI lgf ky AuhnF dy bfhr inkln dI AuzIk ivc awKF ivCfeI KVy sn.

ieQy qF kuJ tfeIm lwgygf[[[clo[[[[dPLqr hI jf ky idKflI dy afvF. dPLqr jf vVdf hF, zrdf zrdf. GVI dyKdf hF ds vwj gey ny, sfihb dI iPtwkfr qoN gYLrq krdf hF. pr rwb df sO sO vfr sLukr kIqf. sfihb dI kYibn vI ajy KflI sI. cONkIdfr bfhr bYTf ANUG irhf sI ijvyN rfq muklfvf kwt ky afieaf hovy. hor sfrf stfPL mYnUM vyK ky hrl hrl krdy afpxIaF afpxIaF sItF qy doVdy mYN awKIN ley sn. isr qy nhINN kuMzf hfQI iPry luMzf,pr mYN kuJ nhINN khFgf awj! mqF koeI kih dyvy[[[‘sfihb jI! pihlF afpxI kursI Qwly sotf Pyro[[[[.’ mfry nfloN Bjfieaf cMgf[[[[. sfry afpxIaF sItF vwl cly gey ny. clo sLukr![[[

‘ilaf peI! pihlF pfxI qy iPr cfh!’ cpVfsI dy slUt df juafb idMdf hF. tybl qy pey awj dy aKbfr KolH ky pVHn lgdf hF. cpVfsI iPr af jFdf hY[[[qy dwsdf hY: ‘vwzy sfihb dI bIvI dI qbIaq iek dm Krfb ho geI ies leI AuhnF mYnUM ikhf hY, qusIN sfrf idn dPLqr bYTxf qy cMgI qrHF cukMny ho ky dyK Bfl krnI hY[[[.’ cfh df kwp hwQ ‘c PiVaf zulH jFdf hY.

‘kI mYN pihlF cukMnI dyK Bfl nhINN krdf, pihlF nhINN bYTdf?’ mn hI mn ivWc AWuiTaf svfl afpy guMm ho igaf.

‘sfrf idn dPLqr bYTxF qy myry vrgy cwkr vrqI leI? ikMnF kiTn[[[.’ cfh ijvyN myry leI kOVI inMm dI Guwt bx geI hovy. hWspqfl jfxf vI jrUrI sI. do cfr PfeIlF iewDr AuWDr AulWddf hF. kuJ kuJ klm JrItdf hF qy aYnk lfh ky myj qy rwK ky bfhr nUM ho qurdf hF.

mrIjF dIaF kqfrF awgy nfloN hor lMmIaF ho geIaF ny. stfP rUm df drvfjf ajy bMd hY. sLfied koeI jLrUrI mIitMg ho rhI hY. hF prcIaF vflI iKVkI kuJ kuJ ivrlI hoeI hY. mYN jf ky prcI ktfAuNdf hF[[[iek ruipaf dyx dI ibjfey afpxf srkfrI pihcfx pwqr Aus awgy krky ruipaf bcf ky afpxf kwd horF sYNkVy mrIjF qoN AuWcf AuWcf smJdf hF.

zfktr sfihb af bYTy ny. mYN JIV lgFdf hF, ikvyN nf ikvyN ies lMmI kqfr qoN pfsy pfsy ho ky hI aSdr lMG jfvF. zfktr sLfied afpy hI avfË mfr dyvy[[[jF sLfied mrIj BgqFAux vflf syvfdfr hI afvfË dy dyvy srkfrI gjLtz aiDkfrI nUM[[[pr iewQy iksy nf pCfixaf.

pfsy pfsy jf ky mrIjF dI BIV nfl jUJdy cpVfsI dy kMn ivwc kuJ ikhf. cpVfsI ny drvfjLf KolH ky aSdr lMGf idwqf. zfktr dy lfgy stUl qy bYTx hI lwgf sI ik bwqI cly geI. guwl hoeI bwqI nfl cfr cuPyry kflf sLfh aSDyrf psr igaf. hPVf qPVI ijhI mwc geI cfr cuPyry. myry vwl prcI lYx leI viDaf zfktr df hwQ muV hnyry ivwc gfieb ho igaf. pwiKaF dy bMd hox krky huMms mrIjF dIaF qklIPLF ‘c qyjI ilafAux lwgf.

jnrytr stfrt krn dI afvfË afeI[[[sLukr pRmfqmf df bwqI af jfeygI. lokF dy ruky hoey sfh kuJ kuJ sOKy cwlx lwgy. ‘Grr[[[[Grrr Gr[[[GIN[[[GIN[[[.’ dI afvfË! do cfr vyrF, bwqI ny JWtkf ijhf mfiraf qy iPr guwl.

‘jnrytr ivc qyl nhINN[[[[.’ AuDroN afvfËL afeI.

ies df Auprytr kYnI PV ky bfhr inkl igaf qy pYtrol pSp lfgy njdIk hI hox krky jldI hI vfps muV afieaf. qyl pf idwqf qy Pyr cflU krn dI AuhI ikiraf bfr bfr duhrfAux lwgy pr msLIn sI ik GIN Grr qoN awgy cwlx qoN juafb dy idMdI.

‘E BfeI sfihb! ies dI nflI ivc hvf Br geI hY[[[pihlF hvf kwZo[[[.’ iek iksfn lgdy Bwdr pursL ny awgy ho ky afpxI syvf arpx kIqI.

‘ilafAu cfbI idAu[[[pyckws idAu.’

afsy pfsy hwQ mfiraf cfbI ikqy nf imlI. muV Aus swjx pursL ny bfhroN jf ky afpxI izwgeI ‘coN ilaf ky cfbI lgf ky gyVf dy idwqf qy Prfty mfrdy jnrytr ny cfr cuPyry cfnxI qy hvf dy iCwty dy mfry. lokF dy ichry dIaF rOxkF prq afeIaF. hWspqfl dIaF hnyrIaF gYlrIaF iPr cfnx ivwc zuwb geIaF. jnrytr dI KV KV iek dm AuWcI hoeI, DUMey dy bwdl hWspqfl dI sfrI gYlrI ivwc PYl gey qy iPr afvfËL bMd ho geI. sfrf cuigrdf iPr zUMGy hnyry dI lpyt ivwc af igaf. Auprytr guwsy nfl psInoN psInI hoieaf hiPLaf ipaf sI.

kuJ zfktr afey. AuhnF ivcoN kuJ ny mUMh qy mKOty qy hwQF qy dsqfny pfey hoey sn, jLfihr hY ik Auh AuprysLn QIeytr ivcoN afey hoxgy, iksy bdiksmq dI cIr-PfV ivwc Cwz ky. aSdr vfrz ivcoN mrIj qy AuhnF dy syvfdfr qnfv gRsq hoey hwQF ‘c pwKIaF PLVI muVHko muVHkI hoey bfhr Kuwly lfan ivwc af gey .

‘ary BfeI ikaf bfq hY? cldf nhINN ieh? ikAuN?’

‘sr mYN afp ko eyk mhIny kf kih irhf hF ik ies dI qyl vflI pfeIp lIk krdI hY.’ Auprytr buV buV krdf kuJ afpxy afp nUM qy kuJ srkfr nUM kosx lwgf.

‘cwl huxy hI pfeIp ilaf, ibwl bxf qy huxy hI pfs krf.’ zfktr ny hukm kIqF1

Auh hYNzl Qwly suwt ky ibwl bxfx lwg ipaf qy KjfncI koloN nkd pYsy lY ky vfips pfeIp lY ky prq afieaf.

sfZy bfrF vwj gey. pfeIp lgfeI[[[jnrytr cwilaf. horF mrIjLF vFg mYN iPr dOV ky zfktr vwl jFdf afpxI vfrI sFBx dI kosLsL krdf hF. Auh prcI PLVHdf hY[[[myry vwl vyKdf hY[[[suaflIaf awKF nfl.

‘sr pyt ivwc drd rihMdf hY[[[.’ mYN juafb idMdf hF. Auh prcI qy JrIt ijhI mfrdf hY.

‘skYinMg krfAu[[[.’

‘skYinMg lYb vwl jFdf hF[[[AuQy vI BIV hY pr jldI hI nMbr af jFdf hY[[[zfktr prcI pVH ky, ‘do sO rupY jmF krfAu[[[.’ hukm cfVHdf hY.

‘sr mYN srkfrI aPLsr hF[[[.’

‘qF iPr qusIN kwlH nUM af jfieAu ivhly vyly….’ Aus dI jbfn qlKL ho geI hY, TIk ijvyN kMzwktr bws ivc cVHdIaF purfxIaF muPLq vflIaF bjLurg svfrIaF nUM vyK ky mwQy vwt cVHfAuNdf avf qvf boldf hY. pYsy jmf krvf ky afAuNdf hF[[[.

‘lyto[[[juwqI lfh lE[[[.’ iek pRfeIvyt kwpiVaf vflI bIbI nrs lgdI strycr qy cVHn leI myrI mdd krdI hY[[[.

zfktr pyt qy grIs ijhI lgf ky tUtI lgfAuNdf hY[[[.

‘iPr iek dm hnyrf! Guwp hnyrf[[[.’ jnrytr iPr bMd ho jFdf hY. myrf sfrf ilwbiVaf pyt Cwz ky zfktr bfhr dOV jFdf hY qy ipWCy hI nrs.

iek vwj igaf[[[jnrytr nfl sfrf stfP AuWliJaf ipaf irhf. pr ieh TIk nhINN ho sikaf.

‘bfhroN mkYink ienjInIar mSgvfAuxf pvygf.’

kuJ hor zfktr pyckws plfs lY ky Auprytr dI mdd krdy, nwt bolt KolHx lgdy ny, kdy bMd krdy ny, pr Auh nhINN mSinaf ‘mYN nf mfnUM’ vflI rwt lgfeI igaf.

ibjlI qy zfktrF dy ieko ijhy vrqfry vyK ky BIV Gtx lgdI hY. ies ainsicWqqf dy dOr ivcoN bhuqy lok bfhr inkl jFdy hn. bwqI ny iPr JmWkf ijhf mfiraf qy af phuMcI.

kirMidaf dI jfn ivc jfn afeI.

do mYzIkl numfieMdy lMmI lfeIn coN Duws idwqy AulMG ky aSdr jf vVy ny. zfktr nfl hwQ imlfAuNdy hn. dvfeIaF dy sYNpl pYkyt myj qy itkfAuNdy hn qy dUjy hI Jtky nfl nfl zfktr Auh myj dy drfj ivc suwtI jFdf hY. iek bMd ilPLfPLf jyb ‘c pf lYNdf hY.

‘trn[[[trn[[[.’ GStI vwjdI hY.

‘do kwp cfh[[[.’ Auh gwpF lgfx lwg pey hn.

cfh suVHfk ky AuzIk ivwc zuwbI BIV nUM cIrdy bfhr inkl jFdy hn. mYN muV zfktr vwl jFdf hF. Aus ny pYWn bMd krky jyb ivc pf ilaf qy aYnk zwbI ivc bMd krn lwgf hY.

‘kwlH af jfxf![[[[plIjL qklIP muafÌ! cMgI qrF vyKFgy, ieWs BIV BVWky qoN pfsy![[[jF sLfm nUM Gr af jfxf[[[.’ Auh GVI vwl JfqI mfrdf jyb coN kwZ ky afpxf kfrz mYnUM PVfAuNdf hY.

iPr muV afpxy dPLqr afAuNdf hF. sfihb ajy vI nhINN afey. Gr vflf Gr nhINN hor iksy df zr nhINN. kMipAUtr rUm ivwc krmcfrI sfry iekwTy hoey ihV ihV kr rhy hn. mlkVy ijhy mYnUM dfKl huMdy nUM vyK ky lfl pIlI hoeI kMipAUtr dI skrIn bMd ho jFdI hY.

‘Auey kuJ sLrm kro Auey! ikAuN hwz hrfmIaF krn lwgy ho[[[.’

‘afAu sr! quhfnUM jWlvy ivKfeIey[[[.’ iek bfbU mfAUs nfl Aus qIr ijhy nUM tpfeI iPrdf hY.

‘hYq qyry dI[[[ ieho ijhy vYsLnON sIn!’ mYN bfhr inkl afAuNdf hF. myrf mn bVf Audfs Aucft ijhf ho jFdf hY. mYN afrfm kmry ivc jf ky lMmf pY ky awKF mIt lYNdf hF. svyry Gr ivwc CWzI vwzI sfrI kfrIgrF dI hyVH qy AuhnF nUM dyx vflI Aujrq, myry idmfg ivwc sunfmI lihrF mcfAux lwgI hY.

‘qbIaq qo TIk hY sfihb.’

cpVfsI pVdf srkf ky aSdr afAuNdf hY. GVI vwl njLr mfrI, pSj vwj gey hn. mYN smJ igaf, Aus df mqlb myrI qbIaq dI icMqf nhIN, Gr nUM dOVn dI kfhl hY.

AuWT ky Gr af jFdf hF.

myry pYrF hyToN jmIn iKskx lgdI hY. pMcF df ikhf isr mWQy, pRnflf AuQy df AuQy suixaf sI pr aWj prnflf AuQy vI nhIN sI, sgoN ieh qF iKWsk ky hor pfsy ksUqI jgHf clf igaf sI, hor KLqrnfk jgHf qy.

‘sfihb jI bVI musLkl bcy awj! qusIN ieh sLtirMg df smfn kwcf ilaf ky dy gey. Pwty qy bwlIaF bhuq kmjLor sn. sfzI goa tuwt geI, inMmf hwspqfl dfKl hY. bfkI qF sB bcfa ho igaf, hwQ dy ky rwiKaf rwb ny[[[. Ausdy plwsqr lwgf hY. Aus leI pYisaF df ieMqjfm kro.’ BYVI ijhI bUQI bxfeI Tykydfr myrf rsqf kWtdf hY.

‘mn hrfmIN hWujqF Zyr.’ mn ivWc Aubfl Aubfldy irWJdy BuWjdy myrf afpf bihkx lwgdf hY.

‘jy afp Auh iehI smfn AuQoN lY ky afAuNdf, ivcoN kimsLn imlnI sI iesnUM qy nfly afAuNdf jFdf do cfr GSty avfrfgrdI krdf qF iehI smfn inwgr cMgf ho jfxf sI, hux BfvyN afpy hI rwsI iKskf ky mjdUrF nUM zyg ky ieh azMbr ricaf hovy[[[.’ mYN Aus dIaF awKF pVHn dI koisLsL krdf hF.

‘pYsy dy idAu sfihb jI! mYN quhfnUM tYlIPon hI krn vflf sI, cMgf hoieaf qusIN, tfeIm isr af gey.’

Auh ies jfxy anjfxy hoey hfdsy df muwl vwtxf cfhuMdf sI. ies df KimafjLf myry isr mVHnf cfhuMdf sI.

‘qMd nhIN ieQy qF qFxI hI AulJI peI hY qy ies AUqpuxy ivc mYN vI sLfml hF[[[ ies hjUm ivwc, ijwQy lYxy dy dyxy pY jFdy hn.’

Aus nUM juafb dyx qoN ibnF hI guwsy dI kuVwqx Pwk ky aSdr lMG jFdf hF ipCly pfsy mkfn ivwc. PsI nUM PuVkx kI. vfpsI almfrI ivWcoN do hËfr rupY ilaf ky hWQ joVdf Aus nUM PVf idMdf hF mlkVy ijhy cuwp cupIqy.

Auh pYsy PLV ky JUTf ijhf DMnvfd krdf myry vwl iqrCI ijhI njLry hwsdf pry qur jFdf hY, ijvyN kih irhf hovy…, jwt gMnf nI idMdf, roVI idMdf hY.

crnjIq isMG pMnU

(27 jnvrI 2006)

 

ilKfrI
Likhari


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2006