lyK/Koj/aflocnf/ivcfr/pTn/irvIAU

 

'isrjxf qy sMvfd'
iewk XfdgfrI dsqfvyjL

-zf: guridafl isMG rfey-


zf: guridafl isMG rfey

 

 

(not: pMjfbI mfipaF dI sBf pUrbI lMzn vloN rfmgVHIaf kimAUintI sYNtr, 270 nYivl roz, POrYst gyt, eI:7 ivKy aYqvfr 6 nvMbr 2005 nUM krvfey jf rhy 'sfihqk qy siBafcfrk pRogrfm' dy mOky qy ieh prcf piVHaf jfvygf.)---ilKfrI

 

'isrjxf qy sMvfd' iewk XfdgfrI dsqfvyjL

zf: guridafl isMG rfey

igafrF isrkwZ pMjfbI lyKkF nfl lMmIaF mulfkfqF qy aDfirq ‘isrjxf qy sMvfd’ zf: pRIqm isMG kYNbo dI 254 pMinaF vflI pusqk pMjfbI sfihqk jgq nUM, iek ieiqhfsk, dsqfvyjLI, XfdgfrI aqy sFBx Xog dyx hY. ies pusqk ivwc ipRM: aYs[aYs[ amol, ipRM: sujfn isMG, pRo: pRIqm isMG, pRo: ipafrf isMG pdm, zf: ikrpfl isMG, zf: krnYl isMG iQMd, pRo: ipafrf isMG Bogl, jsvMq isMG ivrdI, zf: siqafnMd syvk, sRImqI bicMq kOr aqy njLIr khUt nfl ipCly pMdrF virHaF dy smyN dOrfn kIqIaF mulfkfqF nUM klmbMd kIqf igaf hY. iksy vI lyKk dy smuwcy jIvn nUM jfnx, Ausdy rcnf-jgq dI Qfh pfAux, AusdI isrjxf-klf aqy ilKx-pRikraf nUM BlI-BFqI smJx-ivcfrn leI, ‘mulfkfqF’ dI klf df afpxf iewk ivsLysL sQfn hY.

pMjfbI ivc mulfkfqF dI sLRyxI aDIn hux qwk lgpg ‘awDI’ drjn qoN Aupwr pusqkF imldIaF hn rGbIr isMG isrjxf dI ‘mulfkfqF’, jsbIr Buwlr dI ‘guPLqgU qy ilKx vylf’, gurbcn Buwlr dI ‘bcn iblfs’ aqy bldyv isMG dI ‘vfrqflfp’, zf: AuimMdr jOhl dI ‘smIiKaf sMvfd’ aqy blbIr prvfnf dI ‘klf ijMdgI qy nkslI lihr’ iesy mulfkfqF dI sUcI ivwc afAuNdIaF hn. huxy huxy CpI ‘qrsym’ dI pusqk ‘rU-b-rU’ AuprMq smuwcy pMjfbI sfihq dy iewk vzy aMg jF iksy ivsLLysL pusqk dy aiDaYn qoN bfad ivsQfr ivwc ‘mulfkfqF’ df anoKf rMg jy kr vyKx nUM imldf hY qF Auh hY zf: pRIqm isMG kYNbo ricq nvIN pusqk ‘isrjxf qy sMvfd’ rfhIN. ieh pusqk mulfkfq dI klf nUM agHF qordI sfzf ivsLysL iDafn iKwcHdI hY. hwQly Xqn ivwc ies pusqk dy kuJ idlcsp pihlUaF Auqy hI ingfh mfrn dI koisLsL kIqI geI hY.

pihlI gwl: ieh pusqk mulfkfqF dI hY. zf: kYNbo ny pusqk df nF ‘isrjxf qy sMvfd’ rwiKaf hY. pusqk isrlyK ‘isrjxf qy sMvfd’ dy nfl hI, spsLt krn leI, jLrf ku Coty awKrF ivwc ‘brYktF’ aMdr ‘lyKkF nfl lMmIaF mulfkfqF’ vI iliKaf igaf hY. AuNJ jy kr lyKk spsLtIkrx dyx leI brYktF aDIn kuJ nf vI ilKdf qF vI gwl spsLt hI sI. sMvfd df sLfbidk arQ hY gwlbfq, gwl-kwQ, vfrqflfp, guPLqgU (knvrsysLn). ieMJ zf: kYNbo aqy igafrF lyKkF ivckfr ieh gwlbfq, vfrqflfp jF sMvfd hI qF hY. dUjy bMny ieh mulfkfqF, isrjxf vI hn aqy isrjx klf df AuWqm nmUnf vI. ikAuNik mulfkfqIaF aqy mulfkfq krn vfly dI duvwlI glbfq qoN hoNd ivwc afeI rcnf dy ‘rcnfqmk’ pihlU nUM nf qF awKoN Auhly hI kIqf jf skdf hY aqy nf hI axgOilaf vI. pusqk ivcly suafl aqy AuhnF dy jvfb pVHn AuprMq pusqk df nF hor vI sfrQk aqy arQ-BrpUr ho jFdf hY.

‘isrjxf qy sMvfd’ df dUjf pihlU ieh hY ik ieh sfrIaF mulfkfqF nUM hwQly rUp ivwc afAux leI bhuq ijLafdf smF lwigaf. ieqnf lMmf smF ikvyN aqy ikAuN lwigaf? iehnF mulfkfqF nUM mukMml hox ivwc sfrI ‘prkiraf’ kI rhI? agHF kuJ qwQ hfjLr hn:

(1) igafrF lyKkF nfl kIqI gwlbfq jF mulfkfq kyvl hr lyKk dy sfDfrn jIvn vyrvy qwk nUM hI nhIN drsfAuNdI sgoN hr lyKk dy rcnf sMsfr dI qih qwk nUM vI, hr kox qoN ProldI hY. zf: kYNbo nUM iehnF sfry lyKkF dIaF lgpg sfrIaF hI rcnfvF nUM cMgI qrHF pVHnf ipaf. zf: kYNbo ny igafrF ivwcoN dws mulfkfqI lyKkF dIaF Gwto Gwt 10-10 pRmuwK rcnfvF (pusqkF) aqy igafrHvyN lyKk dIaF do pusqkF nUM bhuq hI gMBIrqf nfl piVHaf aqy ivcfiraf. iesdy nfl hI zf: kYNbo ny iehnF iewk sO vIh pusqkF qoN ibnF hr lyKk sbMDI nf kyvl hor loVINdI jfxkfrI hI prfpq kIqI sgoN crcf ivwc afeIaF rcnfvF sbMDI vI hor AuplwBd sfmgrI pVHI-ivcfrI. iPr iehnF sfrIaF pusqkF nUM afDfr bxf ky ZukvyN pRsLn iqafr krky vfrqflfp df afDfr bxfieaf. glbfq dOrfn ijhVy vI hor nuwkqy sfhmxy afey AuhnF nUM vI crcf df ivsLf bxfieaf.

(2) pr afiKaf jf skdf hY ik sLfied hr mulfkfqF dI pusqk leI ieMnf ku kMm qF krnf hI pYNdf hY. iblkul TIk. pr afm qOr qy mulfkfqF leI ‘ieMtrvIAU’ lYx vflf lyKk kuJ pRsLnF dI sUcI iqafr krdf hY aqy sMbMiDq lyKk nUM phuMcf idMdf hY. Auh lyKk afpxI sOK nfl jdoN vI smF imly jvfb ilWK ky Byj idMdf hY. bs ieMtrvIAU iqafr. pr-----

(3) zf: kYNbo ny ieh suKflI ivwDI nhI vrqI. lyKk ny rU-b-rU ho rhy hr lyKk dy sfry jvfbF nUM afpxy svflF smyq ‘typ-rIkfrz’ kIqf hY. iPr typ qoN sfrI ieMtrvIAU nUM kfgLjL AuWpr iliKaf. iPr hr lyKk dy ieMtrvIAU df KrVf iqafr krky hr lyKk nUM Byijaf qF jo sMbMDq lyKk afpxy afKy nUM jFc-pVqfl dI BwTI ivwc pf ky loVINdI Gft-vfD kr sky. ies sfry kMm ivwc hI keI keI mhIny aqy vrHy vI lMG gey. iesdy nfl hI ijvyN ijvyN ieh ieMtrvIAUjL iqafr huMdIaF geIaF ieh smyN smyN isr vwK vwK pricaF ivwc pRkfisLq hoeIaF, crcf df ivsLf bxIaF aqy iehnF nUM BrvF huMgfrf imilaf. ieho kfrn hY ik iehnF mulfkfqF nUM hwQly rUp ivwc afAux leI ieMnf smF lwigaf.

zf: kYNbo nuM ies gwl df mlfl nhIN ik iehnF mulfkfqF nUM nypry cfVHn leI ieMny vrHy lwg gey. Auh ilKdf hY:

‘mYnMU bVI idlI KusLI ho rhI hY ik ieh mulfkfqF kr ky mYN Auprokq lyKkF dI ivcfrDfrf, BfvnfvF, aKFiKafvF aqy guwJy rwhsF nUM pMjfbI sfihq dy srmfey vjoN aMikq kr sikaf hF.’

iesdy nfl hI ‘kuJ afpxy vloN’ ilKy muwKbMD ivwc zf: kYNNbo ny BfvyN spsLt kIqf hY ik Ausny inwT ky iksy skIm aDIn ieh mulfkfqF nhIN kIqIaF pr iPr vI Auh afpxf mksd ieh kihMidaF spsLt kr idMdf hY:

‘lyKkF nfl sMvfd rcfAux df Bfv ieh vI huMdf hY ik Auh BfvnfvF, ivcfrF aqy guMJlF jo pfTk rcnfvF ‘coN iswDy nhIN pkV skdy, Auh sMvfd rfhIN KulH jFdIaF hn.’

hux jy kr ies pusqk ivwc sLfml sfrIaF mulfkfqF Auqy njLr mfrIey qF sihjy hI idRsLtI-gocr ho jFdf hY ik zf: kYNbo ny ‘sMvfd’ leI pMjfbI sfihq dy vwK vwK rUpF dI pRqIinwDqf kr rhy sfihqkfrF nUM cuixaf. iehnF ivwc aflock, vfrqfkfr, KojI aqy pwqrkfr qF hn hI pr iesdy nfl hI kvI, khfxIkfr, glpkfr, nftkkfr aqy lokXfnk ivigafnI, pMjfbI bolI, ieiqhfs, Drm aqy siBafcfr nfl ipafr rwKx vfly lyKk vI sLfml hn. nfl hI pfiksqfnI sfihq nfl juiVaf aqy pMjfbI adb nfl ipafr rwKdf lyKk vI ies ‘sMvfd’ pusqk ivwc sLfml hY.

sMKyp ivwc kuJ ieMtrvIAUjL sbMDI:

pihlI ieMtrvIAU ipRMsIpl aYs[aYs[ amol jI nfl hY. Audfr qy mfnv-vfdI ivcfrF dy hfmI ipRM: amol jI nfl kIqI mulfkfq ijwQy AuhnF dI pMjfbI sfihq nUM idwqI dyx df aihsfs krfAuNdI hY AuQy ‘lyKk’ dI pRqIbwDqf aqy mOilkqf sbMDI vI kuJ spsLtIkrx idMdI hY. inbMDF bfry puwCy gey iewk svfl dy jvfb ivwc amol jI kihMdy hn: ‘----mOilkqf afpxy koloN nhIN af jFdI, pVHn nfl hI afAuNdI hY. iDafn nfl dyKx qy pVHn nfl hI mOilkqf afAuNdI hY.’

aflocnf sbMDI zf: kYNbo puwCdy hn: ‘awj dI aflocnf ivc sLbd-jfl ijLafdf buixaf jFdf hY. kI ieh sLbd-jfl aflocnf pRxflIaF nfl hoieaf hY jF isrPL rohb pfAux dI gwl hY?

jvfb ivwc ipRM:amol jI kihMdy hn: ‘---aOKI bolI EdoN hI lyKk vrqdf hY, jdoN lyKk afp spsLt nf hovy. sfnUM qknIkI sLbdF dI vrqoN qF jLrUr krnI cfhIdI hY qy kuJ sLbd afpxI loV anusfr dUjIaF bolIaF qoN vI lY lYxy cfhIdy hn, prMqU jfx-buwJ ky BfsLf nUM aOKy nhIN bxfAuxf cfhIdf.’

dUjI mulfkfq ipRM: sujfn isMG jI nfl hY. BfvyN ipRM: sujfn isMG kuJ suaflF dy jvfb ivwc kihMdy hn: ‘mYN jmFdrU lyKk nhIN hF’ jF ‘jdoN mYN khfxIaF ilKxIaF sLurU kIqIaF, AudoN mYNnUM nf hI mfrksvfd df pqf sI qy nf hI pRgqIvfd df’ pr ‘---mYN Gor grIbI df jIvn kwitaf hY. myry afly-duafly gLrIbI psrI hoeI sI. mYN iehnF dy kfrnF dI lwB-Bfl krdf afpxIaF khfxIaF ivc iehnF gLrIbF dy jIvn nUM icqrdf sI. jdoN mfrksvfdI lyKkF ny iehnF khfxIaF nUM piVHaf qF AunHF ikhf ik ieh qF mfrksvfdI lyKk hY qy pRgqIvfdI hY.’

pr jdoN iehnF lyKkF ny mfrksvfdI aflocnfqimk sfihq pVHn leI ipRM: sujfn isMG nUM pRyiraf qF ipRM: hurF ies gwl nUM ies kfrx nhIN svIkfiraf ik ies nfl AuhnF dI mOilkqf jFdI rhygI. hF, ieh gwl vwKrI hY ik What is Marxism by Emily pVHn qy lyKk nUM ieh afBfs hoieaf ik lok ikwQy puwj gey hn. Aus smyN qoN hI ipRM: sujfn isMG ny inwT ky mfrksvfdI pRBfv vflIaF khfxIaF ilKxIaF afrMB kIqIaF.

zf: pRIqm isMG kYNbo vloN ‘pRqIbwDqf’sbMDI puwCy gey iewk pRsLn df AuWqr idMidaF ipRM: sujfn isMG kihMdy hn: ‘myrI pRqIbwDqf iksy iejLm nfl nhIN hY, blik mfnvqfvfd nfl hY. mYN mnuwK nUM cMgI hflq ivc vyKxf cfhuMdf hF qy AuhnF dI shfieqf krnf cfhuMnf, ijhVy ies dunIaF nUM mnuwKF dy rihx Xog bxfAux df Auprflf kr rhy hn.’

qIjI mulfkfq: pRo: pRIqm isMG nfl kIqI mulfkfq, pMjfbI BfsLf aqy gurmuwKI ilpI nfl sbMDq keI suaflF dy inafie-sMgq AuWqr dyNidaF sfzI soc dI pwDr nUM AuicafeI bKLsLdI hY.

cOQI mulfkfq: ieMJ hI pRo: ipafrf isMG pdm nfl kIqI mulfkfq rfhIN gurmuwKI ilpI dy purfqn sroq aqy bhuq sfry hwQ-ilKq KriVaF dy rU-b-rU huMidaF pMjfbI sfihq dy KLjLfny BrpUr huMdy vyKdy hF ijs nfl KojfrQIaF nUM bhuq shfieqf imldI rhygI.

pMjvIN mulfkfq: zf: ikrpfl isMG nfl kIqI geI mulfkfq spsLt krdI hY ik ikvyN AuhnF sfrf jIvn, pMjfb qy iswK ieiqhfs sbMDI axgOly pwKF nUM Kojx, nvyN qwQF nUM lwBx, pMjfb dI vMz bfry srkfrI rIkfrz dy hvfly nfl aMgryjI srkfr aqy rfjnIqk pfrtIaF dy rol NnUM ibnF iksy zr-sMkoc dy, pRgtfAux ivc lgfieaf hY. pMjfb dI vMz sbMDI puwCy gey suafl aqy jvfb iksy vI mhwqvpUrn ieiqhfsk dsqfvyjL nfloN Gwt nhIN.

CyvIN mulfkfq: zf: krnYl isMG iQMd hurF nfl kIqI geI mulfkfq spsLt krdI hY ik zf: iQMd BfvyN lokXfn Kyqr dy AuWGy ivdvfn mMny jFdy hn pr Auh pMjfbI bolI qy sfihq dy smuwcy ivkfs nfl vI pUrI qndyhI nfl juVy hoey hn. aiDafpn aqy akfdimk kMmF dy nfl hI nfl Auh sfihqk srgrmIaF, sfihqk Koj, pMjfbI siBafcfr aqy pfiksqfnI pMjfbI sfihq dy msilaF nUM vI nijwT rhy hn. zf: kYNbo vloN ‘ielYktRfink mIzIey’ kfrn pusqk siBafcfr dI Gft sbMDI puwCy gey iewk suafl dy jvfb ivc Auh kihMdy hn: ‘TIk hY pusqk siBafcfr dI Gft hY. asIN pfTkF aMdr pVHn dI Bfvnf pYdf krn qwoN asmrQ rhy hF. sfzy tfkry ‘qy bMgfl, mdrfs, gujrfq, kyrlf afid ivc pVHn dI ruwcI bhuq hY. pYroN nMgy, pftI hoeI DoqI, pr hwQ ivwc ikqfb, irsflf jF aKLbfr jLrUr hovygI. aMkVy dsdy hn ik ielYktRfink mIzIey dy afAux nfl pusqkF Cpx dI igxqI ivc vfDf hoieaf hY. pr pMjfb ies pwK qoN pCiVaf hoieaf hY.’

swqvIN mulfkfq: pRo: ipafrf isMG Bogl hurF nfl kIqI mulfkfq rfhIN bhu-pwKI lyKk pRo: Bogl hurF dy rcnfqmk sfihq dI ivlwKxqf df pqf lgdf hY. sfihq dIaF vwK vwK vMngIaF df ijLkr jfxkfrI vflf hY pr isrjxfqmk ilwKx pRikiraf sbMDI puwCy gey suaflF dy ncoV vjoN kuJ sMKYp jvfb hr lyKk df iDafn mMgdy hyn:

(1) isrjxfqmk kMm mn dIaF sLkqIaF dy kyNdrIkrn dI mMg krdf hY.

(2) afm qOr qy lyKk kihMdy hn ik ilKx leI mfhOl cfhIdf hY. mYN ilKx leI mfhOl nhIN AuzIkdf. mYNnUM bYTx leI QF, kfgLjL qy pYWn cfhIdy hn.

(3) jdoN mYN afpxy mn nUM kyNidRq kr lYNdf hF qF mYNnUM gwl swuJdI rihMdI hY.

(4) ilKx leI pRyrnf mn ivwcoN hI pYdf huMdI hY. jo drd nhIN pihsUs kr skdf, Auh lyKk nhIN bx skdf.

awTvIN mulfkfq: khfxIkfr jsvMq isMG ivrdI nfl hoeI mulfkfq rfhIN Ausdy ijLMdgI dy ivsLfl anuBwvF nfl Eqpoq, bhu-ivsqfrI igan BrpUr aqy gMBIr idRsLtI df pqf lwgdf hY. suaflF aqy iehnF dy jvfbF rfhIN lyKk dI aOiKafeIaF nfl BrpUr ijLMdgI, khfxI klf aqy isrjx pRikiraf sbMDI, prqF dr prqF KulHdIaF jFdIaF hn. jsvMq isMG ivrdI lgpg 50 virHaF qoN ilKx pRikiraf df hwQ PVI, sunihrI mnuwKqf dI ‘isrjx-kfmnf’ kridaF ilKdy af rhy hn. ijMnf ivrdI hurF iliKaf jF ilK rhy hn AunIN AuhnF nUM mfnqf (recognition)nhIN imlI. ies sbMDI jdoN zf: kYNbo hurF suafl kIqf qF imly jvfb hr lyKk leI rfh-dsyrf bx skdy hn. ivrdI hurF dy jvfb hn:

(1) ‘mYNN ipRM: sujfn isMG hurF dI gwl nfl sLurU krdf hF. Auh ikhf krdy sn ik iek rfh ilKx vwl jFdf hY qy dUjf rfh ienfmF vwl nUM, qUM iewk rfh cux lY. mYN ilKx vflf rfh cuixaf hY. inwT ky iliKaf hY . mYN ienfmF dI dOV ivc nhIN ipaf. myrf rIkfrz hY ik mYN iksy sMpfdk koloN pYsf nhIN mMigaf, nf hI iliKaf ik pYsf idAu qF hI mYN rcnf ByjFgf.’

(2) mYN nhIN smJdf ik koeI lyKk axgOliaf rih jFdf hY.’

(3) mYN khfxI ivc svY-inKyDI df qrIkf apxfAuNdf hF.’

(4) ‘lyKk dI pRqIbwDqf jIvn nfl hoxI cfhIdI hY.’

(5) ‘lyKk nUM dwby-kucly lokF df sfWQ dyxf cfhIdf hY. kimtmYNt iksy mYnIPYsto nfl nhIN sgoN jIvn leI hoxI cfhIdI hY.

(6) lyKk nUM AusfrU kdrF kImqF pRqI pRqIbwD hoxf cfhIdf hY.

(7) jy koeI nhIN puwCdf qF nf shI, mYN afpxy mn dI mOj leI ilKdf hF.

(8) lyKk nUM afpxI soc ivc, jIvn vrqfry ivc spsLt hoxf cfhidf hY. lyKk df ikrdfr doglf nhIN hoxf cfhIdf. sfzy bhuqy lyKkF ivc kihxI-kQnI ivc aMqr hY.

nOvIN mulfkfq: zf: kYNbo dy pRsLnF dI rOsLnI ivc zf: siqafnMd syvk vloN imly jvfbF rfhI pqf lwgdf hY ik zf: syvk hurF df ivsLysL Kyqr BfsLf qy siBafcfr df hY, pr iesdy nfl hI AuhnF ny aflocnf kIqI, nftk Kyzy qy ilKy, kivqf vI ilKI aqy ivsLysL krky gLjLl dI rcnf vI kIqI. aMgryjLI dy mukfbly pMjfbI dI durdsLf df ijLkr axBol hI ho jFdf hY jdoN zf: syvk ny zf: kYNbo dy iewk suafl dy jvfb ivc dwisaf:

‘myry bwicaF ny sfihq isrjxf vwl iDafn nhIN idwqf, pr sB qoN vwzf lVkf arivMd aMgryjLI df iek kfmXfb lyKk jLrUr bx igaf hY. Auh ivigafn, vpfr, iswiKaf qy kMipAUtr dy ivisLaF ‘qy ikqfbF ilKdf hY. Auh myry ‘qy hwsdf vI hY ik myrI cMgI qoN cMgI ikqfb df muwl 125/-rupey hY, jd ik Aus dIaF ikqfbF df muwl 500/-qoN 2000/- rupey qwk huMdf hY. Aus ny myry aMgryjLI dy igafn df lfB qF AuTfieaf hY, pMjfbI sfihqk sUJ df nhIN.’

dsvIN mulfkfq: sRImqI bicMq kOr nfl kIqI mulfkfq AusdI khfxI klf aqy kivqf qoN ibnF AusdI jIvnI ‘pgzMzIaF’ qy aDfirq hY. sRImqI bicMq kOr zf: kYNbo dy pihly suafl dy jvfb ivc hI spsLt kr idMdI hY:

‘sfihq dy ijMny vI rUpF ‘qy mYN hwQ ajLmfieaf hY, ienHF sBnF qoN ijLafdf myrI svY-jIvnI hI ijLafdf cricq hoeI hY. Basically mYN khfxIkfr hF.’

iksy bfhrly kbUly pRBfv Bfry jdoN zf: kYNbo ny puiCaf qF sRImqI bicMq kOr hurF jvbf idwqf:
‘cfhy lyKk jF koeI klfkfr hovy jF sfDfrx mnuwK hI hovy, Auh hmysLf iksy nf iksy qoN kuJ nf kuJ iswKdf hI rihMdf hY.-----pVHdy pVHdy sfnUM keI dPf Subject vI suWJ pYNdf hY ies qrHF rcnf automatically ho jFdI hY, jo piVHaf huMdf hY, Aus dy pRBfv qoN koeI rcnf jnm Dfr lYNdI hY. asIN soc smJ ky pRBfv qF nhIN ilaf huMdf.’

ilKx pRikiraf sbMDI sRImqI bicMq kOr jvfb idMdI hY: ‘jdoN myrf mn mjLbUr krdf hY qF mYN ilKdI hF. ijs qrHF mF afpxy bwcy nUM pIVF qoN pRBfivq ho ky jnm idMdI hY, Ausy qrHF hI hY myrI isrjxklf.----myrI rcnf dy aMq ivc myrI gwl lukI huMdI hY, jo mYN kihMdI hF Auh myrI khfxI dy isrlyK ivc huMdI hY.—gLlq kImqF bfry quhfzI iek soc bx jFdI hY, jo rcnf ivc pRvfhmfn huMdI hY.

igafrvIN mulfkfq: pfiksqfnI pMjfbI siBafcfr nfl juVy pwqrkfr njLIr khUt nfl kIqI geI ieMtrvIAU rfhIN pqf lwgdf hY ik lyKk pfiksqfn ivc pMjfbI dy ihwq leI lV rhy hn, sMGrsL kr rhy hn aqy sfihq-isrjxf dy kMm ivc vI juty hoey hn. pMjfbI adbI prcy inwjI XqnF sdky inkl rhy hn aqy bMd vI hoeI jf rhy hn. inwJk ho ky iewk svfl dy AuWqr ivc khUt hurIN dwsdy hn ik awj vI isMD ‘c pMjfbI nfl jbr amlI sLkl ivc mOjUd hY aqy ipMzF ivc rihMdy pMjfbIaF dy ivruD pyNzU dihsLqgrd ikirafsLIl hY.

ieMJ vwK vwK lyKkF nUM puwCy gey pRsLnF aqy AuhnF dy imly AuWqrF dy afDfr qy sihjy hI afiKaf jf skdf hY ik mulfkfq krn vfly lyKk zf: kYNbo ny mulfkfqI lyKkF pfsoN AuhnF dIaF ikrqF dy afDfr Auqy pMjfb, pMjfbI bolI, pMjfbI siBafcfr, pMjfb dy ieiqhfs, iswK Drm, gurmuwKI ilwpI, pMjfbI vfrqk, khfxI, nfvl, lokXfn, pwqrkfrI, mfrksvfdI isDFqF aqy pfiksqfnI pMjfbI sfihwq sbMDI suafl puwCy hn aqy loVINdy jvfb prfpq kIqy hn. zf: kYNbo ny iehnF sfry lyKkF dIaF ‘ilKx BfvnfvF’, ilKx-mMqvF aqy ilwKqF kfrn AuWpjIaF vwK vwK guwQIaF nUM sulJfieaf hY. iewk qrHF nfl ieh ‘mulfkfqF’ iehnF ‘lyKkF’ dIaF ‘ilKx-pRikirafvF’ nUM vI pfTkF gocry krdIaF hn. ieMJ iehnF mulfkfqF df hor vI vwD mhwqv bx jFdf hY.

Audfhrxf dy dy ky gwl nUM hor vI lMimaf kIqf jf skdf hY pr muwkdI aqy isry dI gwl qF ieh hY ik zf: kYNbo dIaF iehnF igafrF mulfkfqF dI ieh ivsLysLqf hY ik Auh hr pUrI mulfkfq dy dOrfn sihj ivc rihMidaF kuryd kuryd ky pRsLn krdf hY aqy sbMDq sfihqkfr dy pUry ivakqIqv aqy smuwcIaF rcnfvF dy gMBIr aqy axgOly pihlUaF nUM vI Aujfgr krdf jFdf hY. ieh phuMc ijwQy mulfkfq krn vfly lyKk zf: kYNbo dI mfnisk pwDr dy drsLx krvf idMdI hY AuQy pfTkF/lyKkF nUM suhj aqy afnMd vI pRdfn krdI hY. ilKx-pRikiraf sbMDI itwpxIaF isrjxhfiraF leI rfh-dsyrf msOdf hI qF hn. ZukvIaF qsvIrF, jIvn vyrvy, zf kYNbo dIaF hr mulfkfq dy afrMB ivwc itwpxIaF, hwQ ilwKqF dy nmUny, hr lyKk dI afvfjL nUM rIkfrz krn df kfrj aqy sMBfl, lyKk dI ieksfr imhnq aqy iewksur lgn dI lKfiek hn. pfTkF dy jjLibaF nUM hlUnx dI sLkqI rwKdI ieiqhfsk XfdgfrI pusqk ‘isrjxf qy sMvfd’ leI zf: kYNbo vDfeI df hwkdfr hY.

********************

zf: guridafl isMG rfey dIaF hor rcnfvF pVHn leI kilwk kro:

svY-kQn:afsLf aqy inrfsLf’ qoN rihq lyKk- guridafl isMG rfey

inrMjn isMG nUr dI pusqk EjLon dI awK Auqy iewk ivcfr--zf: guridafl isMG rfey

aMqrnfd gLjLl sMgRih: zf: guridafl isMG rfey

s: hrBjn isMG bYNs dI “imwtI dI zlI” iewk pTn --zf: guridafl isMG rfey

zf: pRIqm isMG kYNbo dI “jLbqsLudf pMjfbI kivqf: iewk aiDaYn

virMdr pirhfr: mYN ikqy hor sI--iewk pTn-iek ivcfr

boldy awQrU: iewk srsrI Jfq zf: guridafl isMG rfey

hrdyv isMG ZysI:iek iswiKaf sLfsqrI--guridafl isMG rfey (zf:)

iesqrI lyiKkf --zjLUnf bfrns[ jYnyt boaeI kihMdI hY: “afpxIaF XfdF sbMDI ilKo”

lyKk aqy ilKwq-1 lyKk aqy ilKq-2

pfTk ikAuN pVHdy ny? ivcfr dy ivhVy 'c isrjxf qy sfDnf

'iek lyKk leI pRqI idn ilKxf jLrUrI hY' pVHo 'mYj sivMzl' dI ilKx klf sbMDI syD

aMgryj iesqrI lyiKkf rIAUmr gozn: ilKfrIaF leI rfh dsyrf hI qF hY

zfierIaF aqy jOrnl kI huMdy hn?

jOrnl jF zfierI ikAuN rwKI/ilKI jfvy?

zfierI ilKxf lfhyvMd sOdf

bfl pwqrkfr: aYn PrYNk---suKdyv iswDU

“aYn” aqy “my sfrtn” dIaF zfierIaF

zfierI ilKo aqy mfnisk qnfAu GtfAu

do afr dIaF do pfr dIaF:jnm idn df qohPLf

afAu aflocnf df iqafg krIey

Blf vwKrI pihcfx ikvyN bxfeI jfvy?-nIl ggn

iesqrI gurU nfnk dyv jI dIaF njLrF ivc: zf: guridafl isMG rfey

dIvflI: BivwK dI QVI soc df dIvf--guridafl isMG rfey

ikRsims df iqAuhfr: AuqpqI 'qy ivkfs

kuJ ‘vYlntfeIn idvs’ bfry

suqMqrqf sMgrfm dy sLhIdF dy nfm: "bol aY lhU kI Dfr--" durgf BfbI, Bgq isMg qy suKdyv

-zf: guridafl isMG rfey

nyqf jI suBfsL cMdr bos--zf: guridafl isMG rfey

'iek lyKk leI pRqI idn ilKxf jLrUrI hY' pVHo 'mYj sivMzl' dI ilKx klf sbMDI syD>>>

aMgryj iesqrI lyiKkf rIAUmr gozn-- ilKfrIaF leI rfh-dsyrf hI qF hY: zf: guridafl isMG rfey

‘zrgLjL dI vrqoN vrdfn ik srfp?: zf: guridafl isMG rfey

Elz pIpljL hom

hwvf dI DI

The daughter of Eve: Translated by Dr. Rana Nayar (from Across the Shores)

bujLidl: mUl lyKkf-muhsnf jYlfnI

ieh vI koeI khfxI ey? jnfb mksUd ielfhI sLyKL

Mehman Urdu Kahani: Maqsood E. Sheikh

iemiqhfn: sPIaf sdIkI(lMzn)

nI kuVIey: bfno arsLd KLUn df irsLqf: aqIaf KLfn

afsyb: sRI mqI sLfihdf aihmd

eysy klm qoN:

awg (kivqf)

moey pwqr (khfxI sMgRih)

gorf rMg kflI soc (khfxI sMgRih)

lyKk df icMqn (inbMD/aflocnf)

guafcy plF dI qlfsL (inbMD)

awKIaf kUV mfrdIaF (mksUd ielfhI sLyK dIaf khfxI df anuvfd/sMpfdnf)

brqfnvI lyKkF dIaF AurdU khfxIaF (anuvfd/sMpfdnf)

brqfnvI pMjfbI klmF (aflocnf)

 

 

e-mail:
ilKfrI
Likhari


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2005