amrIkf
dy ies sæihr ivWc, QoVHI ijhI sMgq, gurU Gr df, Cotf
ijhf hfl, ieWk pUjf asQfn vI sI aqy sæosæIal iekwT
dI QF vI. lMgr qoN bfad iksy df vI Gr jfx nUM idl hI
nhIN sI krdf. hfsy mjæfk aYdF cldy ijvyN ipkinkF
ivWc huMdf hY. hr koeI aYqvfr df bysbrI nflL
ieMqjæfr krdf. mihMdr hmysæf apxI imWQI hoeI QF
qy hI afky bYTdf. Auh QF ijvyN Aus vfsqy
irjærv kIqI hovy. AusnUM amrIkf afieaF keI sfl ho
gey sn. kuwJ mhIinaF bfad ieMzIaf jf ky, Ausdf, jIvn
sfQI Bflx df ierfdf sI. kuVIaF nfl gwlF vI krdf pr
gurUuGr ivWc afAux vflIaF muitafr kuVIaF ivWcoN iksy
nfl ajy qwk koeI myl jol nhIN sI ho sikaf. AusdI BYx
kihMdI sI ik jykr jIvn sfQI amrIkf ivWc hI iml jfvy
qF cMgf rhygf. gurUu nfnk dyv jI dy jnm idn df
gurpurb nyVy hI sI. Aus mOky qy kIqy jfx vfly aKMz
pfT dI iqafrI aqy syvf leI sYktrI sfihb ny mfeIk PV
ky boilaf, mihMdr, kulvMq, pflI aqy mwkU vrgy
vIh pMJI sflF dy nOjvfn awgy afAux. lMgr qoN
bfad mihMdr sYktrI jI kol igaf aqy apxI mjbUrI dwsI.
aMkl jI, mYN sfrf idn kMm krdf hF. do GMty ijMm jFdf
hF. Pyr aMn pfxI Kf pI ky msF ds vjy qwk ivhlf huMdf
hF. dwso syvf ikvyN krF?
bytf jI, ieh sB bhfny hn. do idn ijMm nf vI igaf qF
ikhVY qyry zOly pqly ho jfxgy. qyry vrgy cObI pwcI
sfl dy juafn qF bhuq syvf kr skdy hn. qyrI izAutI cfr
vjy qoN ds vjy rfq dI lgf idWqI hY. isrP do idn dI
gwl hY.
mihMdr
nUM dubfrf nFh krnI aOKI ho geI. Auh apxI izAuutI
AuWqy imWQy idn, imWQy smNy qy phuMc igaf. pfTIaF nUM
Pon krky rOl bfry Xfd idlvfAuxf, særDflUaF nUM kVfh
pRsæfd dyxf, afey Pon sMBflxF, aqy cfh dI syvf afid
keI inWky inWky kMm krky Auh kMD nfl Zo lgf ky bYT
jFdf. socF ivWc zuWb jFdf jF Pyr vfihguruU nUM hI Xfd
krn lg pYNdf.
pMj
ku vjy hoxgy. imMnI ny prs rwKky mwQf tyikaf. kMD nfl
Zo lgfky bYT geI, aOrqF vfly pfsy. mihMdr dy sfhmxy.
særDf nfl awKF mItIaF aqy vfihgurU vfihguRurU bolx
lg peI.
mihMdr
ny vI apxI smfDI qoVI. Aus ny awD mItIaF awKF nfl
afAux vflI særDflU nUM vyiKaf. mihMdr ny pRsæfd
vrqfieaf. imMnI ny pRsæfd leI hwQ joVy aqy awKF
AuqFh cuwk ky mihMdr vwl qwikaf. Aus dI qwkxI dy
akrsæx qoN mihMdr pRBfvq hoxoN nF rih sikaf. idl
ivWc iKafl afieaf, kuVI qF cMgI aY jy kMm bx
jfvy.
imMnI
nUM vI mihMdr bfry ajyhf hI iKafl afieaf. Aus nUM
mihMdr df qMdrusq srIr cMgf lwgf. kuwJ dyr imMnI ny
awKF bMd krky hor pfT suixaf. mihMdr cfh ipafAuux dI
iqafrI krn lwgf. soc irhf sI kuVI nfl gwl bfq ikvyN
cflU kry. ieh pihlF kdy vI gurUGr nhIN vyKI.
imMnI
awKF mItx dI koisæsæ krdI pr corI corI mihMdr vwl
vI qwkdI rihMdI. soc rhI sI, muMzf qF cMgf hY.
kuwJ socky hI mulfkfq krvfeI hY rwb ny. mYnMU jIvn
sfQI dI jærUurq qF hY hI. kI pqf rwb dI vI rjæfmMdI
iml jfey. muMzy nfl koeI gwl kr hI lyYxI cfhIdI hYy.
Gwto Gwt nFa qF pqf kr hI lYxF cfhIdf hY. Auqsuk hoeI
imMnI Klo geI. QoVI iJjkI Pyr qur peI.
mihMdr Bwjky Aus dy sfhmxy af Kloqf. kihx lwgf,
qusIN jf rhy ho? mYN cfh bxf irhf hF pI ky hI
jfxf. mYN cfh ielfcIaF pf ky bxf irhf hF, suafd.
lyzIjæ rUm ikWDr ny? imMnI ny AWuTx df bhfnf vI lwB
ilaf. QoVI dyr rukx df mOkf iml igaf.
cfh bx geI. mihMdr ny grm grm cfh df kwp imMnI nUM
PVfky hor rukx leI pryiraf.
qusIN nhIN pIEgy? imMnI ny kwp PiVaf aqy puiCaf.
qfjæI aY. mYN vI pI hI lYNdf hF. Auh imNMnI dy
sfhmxy bYT igaf.
qusIN nvyN afey lgdy ho. pihlF kdy nhIN vyiKaf.
hF, mYN imMnI hF. ipCly hPqy ieMzIaf qoN afeI hF,
stUzYNt ivsf lY ky. pbilk hYlQ ieMprUvmYNt aYNz
izjæIjæ kMtrol ivWc pI aYc zI kr rhI hF.
myrf nFa mihMdr isMG hY. mYN alYktirkl ieMjnIar hF.
sæihr ivWc gOrimMt dI nOkrI krdf hF.
quhfzf nFa KflI mihMdr isMG hY?
nhIN asIN bfjvy hF. jwtF df goq hY. srtIiPkytF ivWc
mihMdr isMG hI iliKaf hY, bdilaf hI nhIN. nfly gurU
nfnk dy isWK goq Gwt hI ilKdy ny.
myrf nf sritiPkytF ivWc mnjIq kOr isWDU hY. Grdy
imMnI kih ky hI bulfAuNdy ny.
qusIN stuzYNt bxky afey ho, vfps cly jfx dy ivcfr
nflL afey ho? GroN bhuq amIr lgdy ho? nhIN qF pVHfeI
vfsqy afAuxf QoVHf aOKf hY.
amIr qF nhIN pr myrI BUaf ieQy rihMdI hY. Ausy dI
ikrpf ho geI. BUaf kihMdI sI ik amrIkf ivWc hI koeI
muMzf lwB ky ivafh krdFgI. vyKo kI bxdf hY?
Gwut kuu hor ipeogy?
cfh qF bhuq suafd hY, pr nhIN, hor nhIN. mYN cldI aF.
dyr ho rhI aY. mwQf tykx hI afeI sF. qusIN syvfdfr
vDIaf ho.
JUT nhIN boldf. sYktrI sfihb ny mwlo mwlI izAuutI lgf
idWqI. awj aqy kwlH do idn cfr vjy sæfm qoN ds vjy
sæfm qwk. prsoN duiphr nUM qy Bog hI pY jfeygf. awj
awT qoN nON vjy qwk kIrqn vI hovygf. BUaf nUM lY ky
afieE.
imMnI
smJ geI. socFgI. afK ky muskurfeI
qy clI geI.
imMnI
bfryy AulJyvyN ivWc ipaf idmfg itk ikvyN skdf sI.
mihMdr soc irhf sI ik kuVI sFvly rMg dI aY, pqlI aY
pr hY qF mycdI. pMj Puwt awT ku ieMc dI hovygI. vfl
ikMny suhxy, Bfry aqy lMmy ny. idl iKWcvIN cIjæ hY.
apxI jfq dI vI hY. myrI mfqf nUM koeI ieqrfjæ vI
nhIN hovygf. mfqf hI bws purfxy iKaflF dI hY, sfzy Gr
ivWc. ikqy Aumr df koeI cwkr nf pY jfvy. myrI Aumr qF
qyqI sfl dI ho geI hY. ieh jy pwcI CwbI sfl dI hoeI
qF vI cwlygI. QoVf lgfE ijhf ivKf qF rhI sI. vyKx
ivWc qF mYN vI pwcI CwbI df hI lgdf hovFgf ijvyN
sYktrI sfihb ny keI vyr mYnUM afiKaf hY.
imMnI
Gr phuMc geI. kmry ivWc mMjy qy lyt geI. socx lwgI,
muMzf qF psMd hYy. apxI jfq df vI hyY. BUaf vI KusæI
nfl mMn jfeygI. BUaf ny jfq pfq df amrIkf af ky vI
KihVf nhIN Cwizaf. apxy dysI qF goiraF nfl, kfilaF
nfl, cIny, iPlpIny aqy muslmfnF afid nfl afm hI ivafh
krvfeI jFdy ny. ienHF dI koeI jfq nhIN. BUaf dI
mulfkfq krvf ky vyKFgI. myrf iKafl hY grIn kfrz qF
iehdy kol jærUr hovygf, gorimMMt dI nOkrI krdf hY.
vYsy mYnUM koeI Prk nhIN pYNdf, mYN qF ieMzIaf ivWc
vI rih skdI hF. apxy iKaflF ivWc AulJI imMnI QoVf
AuNGx lg peI.
nI DIey, AWuT. CyqI iqafr ho. asIN gurUGr kIrqn suxn
jfvFgy. dysoN cMgy rfgI afey hoey nyN. BUaf ny
ijvyN mn dI buwJ leI hovy. imMnI bhuq Kusæ hoeI.
hF BUaf jI, huxy afeI.
koeI cMgf sUt pihn ky afeIN. kI pqf iksy muMzyy nUM
Bfa hI jfvyN. BUaf ny mjæfk kIqf.
BUaf jI, qusIN vI lgdf amrIkn bx gey ho. myrI mMmI qF
Bwdy ijhy Kwdr dy sUt puaf ky kwZdI sI bfhr.
imMnI ny qurq jafb idWqf.
gurUduafry
dI BIV ivWckfr, apxI QF qy bfkfiedf brfjmfn, mihMdr,
drvfjy AuWqy ingfh itkfeIN bYTf sI. BUaf ny pihlF aqy
imMnI ny bfad ivWc mWQf tyikaf. ieWk do vyr mihMdr
vwl vyiKaf, Pyr særmf geI.y mihMdr vI Ausy vwl qwk
irhf sI. mihMdr bfr bfr Aus vwl vyK irhf sI. Auh bhuq
Kusæ hoeI.
imMnI
sæbd suxn df bhfnf krdI, keI vyr awKF bMd krdI,
KolHdI pr vfihgurU leI mn ivWc koeI QF KflI nhIN sI.
soc rhI sI ik pVHfeI qF ivafh qoN bfad vI ho skdI hY.
ivafh BUaf kol rih ky krvfAuxF hI TIk rhygf. pr mMmI
nhIN mMnygI. ieMzIaf hI jfxf peygf. ajy qF mihMdr df
vI kI pqf, mMnygf ik nhIN. amrIkf ivWc afky muMzy
awKF bhuq AuWcIaF kr lYNdy ny. hor ikMny hI iKafl
afey, mn dI Auqsukqf ny GyrI rwiKaf. Pyr sæFqI leI
hwQ joVky vfihguru vfihgurU vI kIqf, pr imhnq asPl hI
rhI.
mihMdr
soc irhf sI , amrIkf ivWc afky vI særm ikAu? isWDf
BUaf nfl hI gwl kr lYNdf hF. ijæafdf qoN ijæafdf kI
hoAU? BUaf do gflF kwZ dAU. isafixaF dIaF gwlF df
guwsf vI kI krnF. pr imMnI nUM hI ikAuN nF puwC ilaf
jfvy. pVHI ilWKI jfigRq kuVI aY. nhIN, nhIN. kuVI dy
mUMhoN nFh suxnI sæfied cMgI nF lwgy.
BfeI
jI ny kIrqn df Bog pfieaf aqy rsm anusfr boilaf
qUM Tfkur qum -----------. ardfs sæurU
ho geI. sMgq vFg imMnI aqy mihMdr vI hwQ joVky , awKF
mIt ky ardfs df anMd mfxn lgy, sæfied.
imMnI
vfihgurUu qoN mMg rhI sI, hy vfihgurU jI, afp
jI qoN kdy kuwJ nhIN mMigaf. myrf sMjog iksy qrF
mihMdr nfl hI joVdy. CyqI kMm inWbVygf. GridaF dy
isroN Bfr lwQygf. BUaf dI ingfh mihMdr qy ikAuN nhIN
pY rhI, rwb jI? bfbf jI kro cmqkfr. pr sfzf bfbf qF
cmqkfrF qoN dUr rihMdf hY.
mihMdr
vI bfby awgy Pirafd kr irhf sI. vfihgurU jI
kro kuwJ ikrpf. imlf idE imMnI nfl tyvf. kuVI mYnUM
bhuq psMd hY. mYnUM qF jfq pfq df vI koeI cwkr nhIN
sI. aYQy qF Grdy vI ieqrfjæ nhIN krngy. pRBU jI ieWk
qIr nfl do btyry, mYN vI Kusæ aqy Grdy vI.
BfeI
jI ny boilaf, syeI ipafry mylxf ijnHf imilaF
afp df nfm icWq afvy--------. imMnI aqy mihMdr
ny apxy afp nUM koisaf. gurUu Gr ivWc rwb df cyqf hI
nhIN afieaf. bhuuq burI gwl hY. bfby qoN muafPI mMgI.
pr bfbf jI syeI ipafry mylx vflI gwl jærf hOlI ikhf
kro. aYdF muMizaF aqyy kuVIaF df imlxF asMBv ho
jfeygf.
BfeI
jI ny AuWcI afvfjæ ivWc boilaf, nfnk nfm
cVHdI klf qyry Bfxy srbwq kf Blf.
mihMdr
ny mn hI mn ikhf, vfihgurU jI kro sfzf vI kuwJ
Blf.
lMgr
dIaF lfienf sj geIaF. mihMdr hmysæf dfl vrqfAuNdf sI.
pr awj pfxI df jwg cuwk ky hI Bwj ilaf. imMnI vflI
lfien ivWc koeI hor AusqoN vI pihlF clf igaf. Pyr
Ausny vI PyrI pfeI aqy afiKaf , imMnI jI syvf
df mOkf idE. apxF pfxI df glfs awgy kro jI.
pfxI qF iml igaf jI. cfvlF dI loV hY, krogy syvf.
dohF
ny ieWk dUjy vwl vyiKaf. awKF nfl aWKF tkrfeIaF.
dovyN muskurfey. cfvl vfly syvfdfr nUM afAuNidaF vyK
imMnI ny apxF pfxI df glfs KflI krky mihMdr dy awgy
kIqf qy afiKaf, QoVf pfxI plIjæ.
lE jI, mYN cfvl lY ky huxy afieaf.
ipWCy
Kloqy cfvl vfly syvfdfr ny afiKaf, sfnUM vI
awgy vDx idE mihMdr jI. mihMdr clf igaf.
hPiqaF
ivWc hI jfx pihcfx kfPI vD geI. gwl bfq afm qOr qy
Pon rfhIN hI huMdI. kdy kdy hotl jF kOPI sæfp
qy vI imldy. BUaf nUM vI mihMdr psMd afieaf.
DIey, mYN mihMdr nfl qyry ivafh dI gwl krnF cfhuuMdI
hF. qusIN ieWk dUjy nUM psMd vI krdy ho. BUaf
ny ieWk idn acfnk hI imMnI nUM ikhf. imMnI muskurfeI
pr cuwp rhI.
pr pihlF mYN BfeI jI qoN muMzyy bfry hor jfxkfrI lYxF
cfhUMdI aF. Auh ienHF dy ipMz dy nyVy dy ipMz df hI
hY. Auh ies muMzy nUM kfPI cMgI qrF jfxdf hY.
guruU
goibMd isMG df jnm idhfVf sI. BUaf ny smF kwZky
mihMdr bfry puwC igwC kIqI. imMnIN mn hI mn Kusæ
hoeI. Gr phuMcky BUaf ny imMnI nUM apxy kol bulfky
ipafr nfl ikhf, DIey, ies imuMzy nfl ijæafdf
AuWTx bYTx TIk nhIN. iesdf ipCly sfl hI qlfk hoieaf
hY. Aumr ivwc qyry nfloN bhuq vwzf hY. mYN qF qyry
vfsqy nvF nkor muMzf lwBFgI.
imMnI
Audfs ho geI. supny sMpUurn nhIN sI ho skdy. Auh soc
rhI sI, Buaf jI nvF nkor muMzfAuh vI
amrIkf ivWcikWQy imlygf?
(27
jnvrI 2006)
*****
kuldIp isMG bfsI dIaF hor
rcnfvF pVHn leI kilwk kro:
PLuwl dI swt: kuldIp isMG bfsI
myrI kivqf (iewk khfxI
): kuldIp
isMG bfsI
afeI ivsfKI--kuldIp
isMG bfsI
do kivqfvF: (1)krmf
df Kfqf (2)vYrfgI--kuldIp
isMG bfsI
do kivqfvF: pwkf isrnfmf
aqy Gr Gr ieho awg--kuldIp isMG bfsI
do
kivqfvF: ipwpl dI pukfr aqy bUtf Puwl gulfb df --kuldIp
isMG bfsI