knyzf dI pMjfbI khfxI dy mUlL srokfr:

kQf knyzf dy sMdrB ivc

zf: krmjIq isMG

 

 

kQf knyzf (sMpfdk-suKvMq huMdl aqy sfDU ibinMg) pusqk Aupr ivcfr krn ligaF pihlf svfl ieh pYdf huMdf hY ik jo lyKk afpxy afp nUM prvfsI aKvfAuxf psMd nhIN krdy Auh hux knyzf dy khfxIkrF dy qOr qy sfzy sfhmxy afey hn.ies sMigRh qoN bfd, ieMglYNz dI pMjfbI khfxI qy amrIkf dI pMjfbI khfxI dy sMigRh afAux dI sMBfvnf bx geI hY. asl ivc afpxy afp nUM muK-pMjfbI khfxI dI Dfrf ivc sQfn insicq krvfAux df Xqn qy afpxI vwKrI pCfx bxfAux leI ‘kQf knyzf vrgy sMigRhF df afAuxf ieko vrqfry dy do pihlU hn. iesy leI ies bfry vDyry icMqq hox dI loV nhIN hY.inwjI qOr qy asIN ienHF sfry khfxIkfrF nUM muwK-Dfrf df ihwsf hI mMndy hF.

kQf knyzf pVHidaF dUsrI gwl jo sfzf iDafn iKwcdI hY Auh hY ‘pRvyiÈkf ivc zf: rGbIr isMG vloN AuTfe geY kuJ svfl. pihlf svfl qF prvfsI lyKk dI pirBfÈf df hI hY ijs anusfr , “ prvfsI pMjfbI lyKkF dy pRsMg ivc AunHF lyKkF df iËkr ho skdf hY jo swcmuwc prvfs dy anuBv ivcoN guËr ky Aus anuBv nUM rcnfqmk pRgtfa dyx dI smwrQf rwKdy hn” ieh kQn prvfsI lyKkF nUM kyvl prvfs dy anuBvF qwk hI sImq kr idMdf hY jo afpxy afp ivc Êlq Dfrxf hY.jo vI pMjfbI ivdyÈ ivc vsdf hY Auh prvfsI vI hY qy pMjfbI vI qy jo lyKk prvfs ivc rihMdf hYieaf rcnf kr irhf hY Auh pMjfbI dI muK-Dfrf df ihwsf hox dy bfvjUd prvfsI vI hY.iek QF df lyKk iek qrFH df anuBv pyÈ kry qy dUsrf koeI iksy hor qrHF df, ieh lyKk dI rcnfÈIlqf nUM CFgx vflLI gwl hY jo pRvfx nhIN kIqI jf skdI.

‘pRvyiÈkf dy lyKk nflL ies qwQ Aupr koeI JgVf nhIN ik kYnyzf dy lyKk AuQoN dy smfijk siBafcfr ivc pMjfbIaF dy ieksur hox dI smwisaf nUM ivsqfr idMdy hn.ienHF dIaF khfxIaF ivc dUsrIaF kOmIaqF nfl inwGy sMprk dy vyrvy gfieb hn qy ieh rcnfkfr, aOrq dI mukfblqn afËfdI nUM icqrdy hn.“sB lyKkF dI vizafeI ies ivc hY ik Auh dvMd, ivroDfBfs qy qxfAu df pfTk nUM aihsfs krvfAuNdy hoey, afpxy vloN koeI Pqvf nhIN idMdy” afpxI vloN Pqvf nf dyx df ieh arQ nhIN lYxf cfhIdf ik rcnfkfrF df idRÈtIkox ienHF khfxIaF ivcoN gfieb hY blik ies ies gwloN knyzf dy sfry khfxIkfr pRgqIÈIl hn ik Auh nslpRsqI df, srmfeydfrI isstm dIaF ÈoÈnkfrI nIqIaF df, iesqRI nUM lqfVx df qy hr Aus smfijk burfeI df ivroD krdy hn jo amfnvI hY.bËurgF pRqI kuqfhI vI iesy sMDrB ivc vyKxI cfhIdI hY.“ knyzf ivc pRvfn cVH rhI pRvfsIaF dI nvIN pIhVI qF avwÈ hI BU-hyrvy vrgy BfvF qoN mukq hY.hF, jgIrU ipCokV ivcoN Xkdm ivkisq pUMjIvfdI siBafcfr ivc pRvyÈ krn aqy pdfrQ suK-suivDf vflLy nvyN cuigrdy ivc CyqI pYr jmfAux leI XqnÈIl hox nfl inwj, pirvfr aqy BfeIcfry dI pwDr Auqy jo qxfAu AuBrdf hY, Auh anuBv pMjfbIaF dy prvfs vflLy sBnF ivkisq pwCmI pUMjIvfdI dyÈF ivc sFJf hY” ikAuNik lyKk aijhy smfj ivcoN gey hn jo ivkfs ÈIl hY qy ijwQy srmfeydfrI ny jfgIrdfrI nflL ajy vI gwTjoV bxfeI rwiKaf hoieaf hY. ieh gwTjoV ieMglYNz vrgf pRqIk rUp ivc nhIN sgoN ies gwTjoV ny pUrI BfrqI/pMjfbI mfniskqf nUM pRBfivq kIqf hoieaf hY. aijhy smfj ivcoN jdoN koeI pMjfbI lyKk pRgqIvfdI idRÈtIkox lY ky ivkisq pUMjIvfdI smfj ivc pRvyÈ krdf hY qF AusnUM qy Aus vrgy hor lokF nUM sB qoN pihlI smwisaf ienHF do siBafcfrF dy pfVy ivc qflmyl ibTfAux dI afAuNdI hY ijs nUM sulJfAuxf iksy iekwly-kfry ivakqI df kMm nhIN hY.iesy leI koeI vI ivakqI anykF asMqulqfvF df iÈkfr ho jFdf hY.iesy siBafcfrk ByV ivcoN ipCFh qkfAux dI pRivrqI vI pYdf huMdI hY.

pRIqm iswDU qy kuJ hor ivdvfnF ny ieh qwQ vl sfzf iDafn duafieaf hY ik pMjfb pRiq AudryvyN dI siQwqI ËmIn jfiedfd vfilaF nfloN dilq lokF dI iblkul vwKrI hY ikAuNik AunHF pfs iewQy ijhVf dujYgI vflLf mfhOl hY Auh pwCm ivc ÊYr hfËr hY .ieh TIk hY ik pwCmI dyÈF ivc BfrqI smfj vrgI jfq-pfq dI siQqI nhIN qy ieQoN geY dilq ieQoN nfloN vDyry Kuwly rUp ivc ivcrdy hn prMqUM ieDroN geY qQfkiQq Auc jfqI dy lokF nY AuwQy jf ky vI ies ibmfrI nUM kfiem riKwaf hY.hrpRIq syKf dI khfxI ‘ivckfrlI sVk iesy smwisaf nfl do cfr huMdI hY. ies khfxI ivc iswDU-julfhy(jwt-dilq) df ivroD do idlF nUM awj vI imlx nhIN idMdf. ivckfrlI sVk sdIvI jfq vMz dI pRqIk bx jFdI hY.“AunHF dy Gr lwgI gurU nfnk dI qsvIr pridaF ipwCy luk jFdI. ieho qsvIr sfzy Gr vI hY. kmfl hY dohIN GrIN ieko ijhIaF qsvIrF. Auh vI pMjfbI asIN vI pMjfbI Auh vI mlveI asIN vI mlveI Auh julfhy asIN jwt. ivckfr iek sVk hY qy sVk Aupr sUlLF AugIaF hoeIaF hn” (pMnf- 89[)aijhI pftoDfV nslpRsqI ivrwuD lVfeI lVn ivc bfDk iswD huMdI hY. lyKk nslpRsqI aqy jfq-pfq nUM brfbr qy KiVaF kr ky ienHF ivwruD morcf iqafr krdf hY.Auprokq siQqIaF ivcoN pYdf hoeIaF bhuq sfrIaF smwisafvF nUM jrnYl isMG afpxI khfxI ‘do tfpU ivc ieko QF iewkiTaF kr idMdf hY.Auh pMjfbIaF dy aYÈo-afrfm ipwCy hwz BMnvIN imhnq dI pCfx krvfAuNdf hY; pMjfbIaF nUM jObF dI mMzI ivc rulLidaF dyKdf hY; ivakqIvfd dy pMjfbI aOrq leI Pfiedy qy smuwcy qOr qy ies dy nuksfnF nUM ryKFikq krdf hY; pYsy dI dOV ipwCy bxdY ihsfbI-ikqfbI irÈiqaF dY pYdf hox dI pRikiraf df icwqRx krdf hY aqy BfrqI qy pfiksqfnI lokF vloN jUn hMZfAux pRiq hmdrdI pYdf krdf hY aqy pMjfbI BfeIcfry ivc spFsriÈp afid qoN pYdf huMdIaF guMJlLF nUM pIzIaF huMidaF idKfAuNdf hY.qlfk qoN pYdf hoeI aOrq/mrd dI iewklqf dI iËMdgI dIaF smwisafvF nUM GoKdf hY.aOrq vwK ho ky vI afpxI iewËq-afbrU pRiq inzr nhIN ho skdI ijs bfry lyKk pfTk nUM aihsfs krvfAuxf cfhuMdf hY.“AuhnF df bhuqf iDafn afpxI cuMnI vl huMdY. BfvyN ieh cuMnI lwk nflL bMnHIN hovy qy BfvyN isr qy hovy” pMjfbI mrd, aOrq nUM afpxy aDIn rwKIx df eynf affdI ho cuwkf hY ik aOrq df mOZf QoVHf AUcf huMidaF hI Aus dI hAuN ËKmI ho jFdI hY qy qrk Cwz ky srIrk bl dy pRXog Aupr af jFdf hY. ‘do tfpU khfxI ivc pfÈI qy blrfj dy irÈqy ies sMdrB ivc ivcfry jfxy cfhIdy hn.pfÈI df ivkfs blrfj leI asih hY ijsdf iswtf qlfk ivc inklLdf hY.

ienHF khfxIaF ivc aOrq nUM pYr dI juwqI smJx vflLy pMjfbIaF ivc ivdyÈ jf ky hor vI ivgfV afAuNidaf vyiKaf jf skdf hY.aOrq dy socx muqfbk ieh mrd AunHF nUM ‘jUTIaF plytF smJdy hn. Auh afp qF sfmUihk qOr qy vysvf GrF ivc gyVy mfrdy hn pr aOrq iewklI AunHF dIaF jUTIaF plytF sfP krn qk sImq rih jFdI hY.

qlfk-Èudf aOrq bwcy pflx dI iËmyvfrI inBfAuNdI hY pr mrd Jwt iksy hor aOrq nflL rihx lwg jFdf hY. ies idÈRtI qoN mylo dI( mylo dI khfxI-surjIq klsI) ivaMgmeI soc bVI cuBvIN hY, “bwcy pflLdI ny sfrI jvfnI kwZqI.bMdf qF ies iËmyvfrI qoN sfP brI ho jFdY, Jtpt jf ky dUjf ivafh krvf ilaf. jy axK huMdI qurdf KF kwlf nMgy pYrIN jvfnI dy qpdy mfrUQl ivc. Aus nUM lwgf gurvMq ijvyN iPr GoiVaF dI rys hfr igaf sI.”

mylo dy ies cYlMj nUM koeI ivafihaf viraf qF svIkfr nhIN krdf prMqU pMjfboN zflrF dI Jfk ivc gey CVy-mlMg ies qoN vI bdqr iËMdgI ijAuNdy hn. ies df icwqRx sfnUM hrpRIq syKf dI khfxI ‘swKxf idl ivc imlLdf hY ijs ivc mrd, aOrq-dosq nflL rihMdf hoieaf vI asMquÈt hY. Auh ipwCy rih gey irÈiqaF dI Xfd ivc luwCdf hY.ieAuN Auh iek swKxypx dy jIvn nUM ijAuNdf hY.“Audfs Audfs Auh Cwq vl vyKx lwgf. Cwq vl dyKidaF AuhnUM ibsqry dy pfsfr ivc KflI jgfh df aihsfs ho irhf sI. Ausdy mn ivc kuJ hox lwgf. iek twut Bwj. ieh tuwt Bwj Auhdy idl ivc vI sKxypx df aihsfs jgf geI. swKxfpx ijhny AuhnUM KflI vI nhIN sI rihx idwqf qy ijhVf kdI Biraf vI nhIN sI”(pMnf-92) cUVy vflI dI Xfd AusdI hoNd nUM iek hwd qk BrdI hY prMqU AusdI iqRÈMkU vflLI siQqI vI sfP hY. “Auhdy idl ivc axhouNd dI jgfh iek hoNd nflL Brn lwgI.axhoNd qoN hoNd vl aqy hoNd qoN axhoNd vldf prvfh vgdf AhudIaF awKF coN vih quiraf.”

BfrqI sMskfrF ivc puwqr dI pRfpqI eynI Dws cuwkI hY ik ies leI dUijaF dy bwicaF dI blI qk dyx qoN vI guryË nhIN kIqf jFdf.puwqr pRiq aOrq df moh Èfied srIrk qOr qy ÈkqIÈflI mrd nUM jnm dy ky afpxy vrgI ‘ablf nUM sMsfr ivc afAux qoN rokx dI privrqI nflL sMbMiDq hY. ivÈv Br ivc puwqr pRiq moh hY,prMqU BfrqI mfniskqf ivc ies df isKr vyiKaf jf skdf hY.iehI kfrx hY ik hridwq kOr(bygfnIaF kMDF) vrgI aOrq DIaF dI mF huMidaF hoieaF vI ‘bybI isitMg ivc dyK ryK leI rwKy imMnHy nflL puwqr df irÈqf joV lYNdI hY. ies qoN AusnUM ivÈfd qoN bgYr hor kuJ hfsl nhIN huMdf. ieh khfxI AupBfvukqf dy Drfql qy afrMB ho ky AupBfvukqf dy Drfql qy hI smfpq ho jFdI hY.

‘purslfq(sfDU isMG) khfxI ivc DI df Bfvuk duKFq vfprdf hY.cwTf srdfr sfmUihk sMskfrF sfhvyN hiQafr suwt idMdf hY.Auh Aumr dy afKrI idnF ivc DI dy Gr boJ nhIN bxnf cfhuMdf. ÈrIk dI mfrI bolI kfrx Auh mrn iknfry phuMc jFdf hY. ienHF sMskfrF qy XQfrQ dy duPyV nUM khfxIkfr ny vfrqflfpF rfhIN Aujfgr huMdyivKfieaf hY.“qUM qF myrf srvx puwq ho kml, srvx puwq.ijdF qUM myrI vihMgI ZoeI af, srvx nY kI ZoeI hoxI aF----EdF rwb hux cwk hI ley qF cMgf. DI df Gr Pyr vI DI df Gr hI huMdf hY”(pMnf-56[)

amrjIq cfhl dI ‘muKVf cMn vrgf khfxI ivdyÈIN gey lokF dy ipCly GrIN huMdI brbfdI dI bfq pfANdI hY.byjI kolL smfijk qOr qy smJy jFdy ivvhfr df afpxf hI qrk hY.Ausdf Gr vflLf sfrI iËMdgI ËmIn jfiedfdF bxfAux leI bfhr Btkdf rihMdf hY. Auh afpxy vrgI hoxI qoM afpxI nuMh nUM bcfAuxf cfhuMdI hY. iesy leI Auh pwuqr nUM kihMdI hY ik, “kfkf Èihr cwilaF qF suirMdr kOr nUM vI nflL eI lY jf---iehdf vI ‘pfsport bxn dy dyvIN---ËmInF qF KsmF nUM KfxIaF iewQy hI rihxgIaF---jd vfhxIaF hoxgIaF AudoN KrId ilAu---afpxy bfpU vl eI vyK---sfrI Aumr bfhr kwZ leI”(pMnf-45[)

ivdyÈF dy supny lYNdy bËurgF dIaF BRFqIaF AudoN dUr huMdIaF hn jdoN mjbUrIaF vws jF iPr mMizaF dy lflc kfrx AunHF nUM bysmYNtF ivc rihxf pYNdf hY.ienHF bËurgF dIaF XQfrQk qy mfnisk smwisafvF nUM ‘kQf knyzf dIaF keI khfxIaF CuMhdIaF hn pr do khfxIaF ‘srd irÈqy(amn pfl sfrf) aqy ‘brP df gIq (sfDU isMG)kyvl iesy smwisaf nflL juVIaF hoeIaF khfxIaF hn. sfzf ivcfr ieh hY ik ‘srd irÈqy amn pfl sfrf dI pRiqinD rcnf nhIN hY.sMpfdkF dIaF afpxIaF mjbUrIaF rhIaF ho skdIaF hn pr jy jrnYl isMG qy sfDU isMG dIaF lMbIaF khfxIaF Èfml ho skdIaF hn qF ‘vIhF df not khfxI vI ies sMgRih ivc Èfml hoxI ËrUrI sI qF ik ieh sMgRih hor vI sfrQk bx jFdf.KYr ‘srd irÈqy Coty ijhy klyvr ivc vI bËurgF dI siQqI bfry bhuq kuJ kih geI hY. bËurg suwKF suKdy pihlF puqwr pRfpq krdy hn iPr aOiKafeIaF nfl bfhr Byjdy hn. pr Auh afpxy mfipaF nUM imlx qk nhIN afAuNdy. jy Auh AunHF nUM nflL lY jFdy hn qF PfrmF nUM kMm krn leI Byj idMdy hn. ienHF ivcfiraF nUM lMgr vI gurduafirAuN Ckxf pYNdf hY. vwzy vwzy GrF dy bfvjUd AunHF nUM bysmYNtF ivc rihxf pYNdf hY.poiqaF nUM AunHF dI dfVHI ivcoN muÈk afAuMdI hY.Auh hnYrf hox dI AuzIk krdy hn.

‘brP df gIq khfxI df crn isMG vI ienHF bËurgF ivcoM iek hY ijsdf puwqr nvyN Gr bxfAuNdf bxfAuMdf sfrf Gr ikrfey qy dy ky ipAu nUM bysmYNt ivc phuMcf idMdf hY. iehI lflc bwicaF pRiq kuqfhI nUM vI jnm idMdf hY.

rivMdr rvI dI khfxI ‘iek hYimMgvy hor ipMz qy bRihmMz dI cyqnf ivc JUldy mfnv dI khfxI hY.“Auh ijvyN cwkI dy do BfrI puVF ivckfr af igaf sI. iek puV ipMz df, iek bRihmMz df. nf ipMz afpxf nf bRihmMz qk rsfeI. ivckfr AusdI cyqnf: iek ivPl cyqnf,iek ivPl Xqn iPr vI blL rhI”(pMnf-64) asl ivc aiq ivkisq ikhf jFdf srmfeydfrI isstm mfnv nUM arfjkqf df iÈkfr bxfAuNdf hY. iesy arfjkqf ivcoN smfj qoN Bwjy mnuwK ivc ivakqIvfdI soc pYdf huMdI hY. ijs nUM ‘srvfeIvl afP df iPwtYstdf nfm idwqf jFdf hY.“ajokf rfjnIqk qy afrQk mfhOl vI iek iÈkfrgfh hI hY ijwQy hr koeI hr smyN hr iksy nUM iÈkfr krn dy afhr ivc hY”(pMnf-67[) aijhy ivakqI dI soc hI qlfÈ,Btkx,ÈFqI qy mOq dy arQF nUM Klq mlq kr skdI hY.“Aus ny afpxI qlfÈ df nfm mn dI ÈFqI rwK ilaf sI. ijvyN vI , ijwQy vI ieh pfeI jf sky. kuJ pRfpqI krky jF kuJ Ko ky. kI Prk pYNdf sI?”(pMnf-66[) rvI keI QfeIN Bfvvfck ho jFdf hY jF iPr khfxI ajoky AulLJy mnuwK dI AulLJI qsvIr vrgI bx ky sfhmxy afAuNdI hY.

“mn dI ÈFqI leI mOq dy BY qoN mukq hOxf ËrUrI hY”

“mOq dy BY qoN mukqI iksy nUM mfrn df inwjI anuBv pRfpq krky hI ho skdI hY”

“kQf knyzf” ivc do ku QfvF qy lyKkF dI soc Aupr vI pRÈn icMnH lLfAuxf pYNdf hY.‘mylo dI khfxI(surjIq klsI) ivc mylo qy Aus dI byjI df sMvfd ieQy pyÈ hY, “quhfnUM awj klH dIaF nUM rihxf nhIN afAuNdf---asF iËMdgI lMGf qI---iek awD mfrU bMdf---afpUM smJ jFdY”

“pr bIbI nUM nhIN sI pqf ik Auh Ëmfnf pMjfb dy ipMzF df sI ijwQy bMdf aOrq nUM afpxI ieËq smJdf huMdf sI qy Gr dI mflkx.iewQy ieh Ëmfnf knyzf df hY ijwQy zflrF dy irÈqy hn, aOrq jy zflr kmFdI hY qF irÈqf hY, nhIN qF irÈqf kwc dy glfs vFg tuwt jFdY. nf hI aOrq Gr dI mflkx hY nf Gr vflLI---”(pMnf-30[) asIN mMndy hF ik mylo dI vfrqflfp nfl lyKk sihmq hY ikAuNik Auh Ausdf pwK pUr irhf hY.iesy leI asIN ieh kihx dI ÊusqfKI kr rhy hF ik lyKk jfgIrdfrI smfj ivc aOrq dI siQqI nUM TIk nhIN smJ sikaf.jy ipMzF df ivakqI ‘aOrq nUM afpxI iewËq smJdf hovy qF iPr Auh roËfnf Ausdy hwz nf BMny. ies siQqI nUM bIjI inwq BogdI hY.jy mrd aOrq nUM Gr dI mflkx smJy qF iPr hr kMm DONs nflL, afpxI mrËI nflL hukm cfVH ky nf kIqf jfvy.jfgIrdfrI ivc aOrq dI siQqI bfry hor vI bhuq kuJ ikhf jf skdf hY pr ivsqfr dy zroN ies bihs nUM iewQy hI Cwz rhy hF.pr eyny qoN hI ieh spwÈt ho jFdf hY ik lYKk dI idRÈtI ajy sfP nhIN.
ieAuN hI asIN amrjIq cfhl dI khfxI “muKVf cMn vrgf”ivc ieh vfk pVHdy hF, “isafxp mfVy -4-afdmI nUM bodf kr idMdI hY. AusdI lck muV ÈUq krkY iswDf hox dI QF tuwt jFdI hY. ipwT prny izwgf Auh shfrf ZUMz irhf sI” jy asIN afpxI vloN itwpxI nf vI krIey qF vI ies kQn df ‘bodfpx sfP ivKfeI idMdf hY.

kuJ idnF qoN ieh iÈkfieq kIqI jf rhI hY ik pusqkF dy irvIAU/ivÈlyÈx krdy smyN kyvl ivÈy vsqU Aupr crcf krky kMm clfieaf jf irhf hY. kfhlLI nflL kIqy ivÈlyÈxF ivc aijhf hoxf sMBv vI hY.dUjy pfsy ieh vI ikhf jf irhf hY ik akfdimk iksm dy ivdvfn akfdimk iksm dI aflocnf qk sImq ho ky rih gey hn. iek hwd qwk ieh gwl swc huMidaF hoieaF vI pUrI swc nhIN.ajoky smyN ivc vI AunHF khfxIaF nUM hI mfnqf imlLI hY ijhVIaF kwQ nUM afpxy anukUlL sMcfrmuKI ivDIaF rfhIN pfTkF qk bVy suhjfqmk rUp ivc phuMcfAuNdIaF hn. ienHF khfxIaF dI klfqimkqf Aupr crcf hoeI vI hY qy ho vI rhI hY.knyzf dI khfxI dy sMDrB ivc jrnYl isMG dI ‘do tfpU aqy amn pfl sfrf dI ‘vIhF dy not nUM koeI vI pMjfbI pfTk awKoN Auhly nhIN kr skdf.‘vIhF dy not nUM ihMdI dy pfTkF ny pihlI pVHq qoN bfd hI anuvfd ivc Zflxf ÈurU kr idwqf hY.

“kQf knyzf” sMgRih ivc ijhVI pihlI kQf ivDI sfzf iDafn iKwcdI hY ,Auh hY ipwCl Jfq dI ivDI jF cyqnf pRvfh dI ivDI. pfqr vrqmfn ivc ivcrdf hoieaf ipClI bIqI iËMdgI vl prqdf hY qy bfr bfr vrqmfn nflL afpxf nfqf joVdf hY. ieAuN toitaF ivc XfdF rfhIN ipClf ibrqFq pfTk sfhmxy aFAuNdf hY qy vrqmfn pfqr dI hwz-bIqI rfhIN rUpmfn huMdf hY.ies qknIk nUM pUrxqf ivc khfxI ‘do tfpU pYÈ krdI hY.khfxI svI qy inwko dy iqafr hox qoN afrMB huMdI hY.bwcy zYzI kolL jfx nUM iqafr hn pr ikAuN? zYzI ikwQy rihMdf hY? Auh vwK ikAuN hY? iek sspYNs bixaf rihMdf hY. pr bwcy “qurn lwiwgaF AunHF bwicaF vFg sMjIdf ho jFdy hn ijnHF ny afp qF dOV ky myly nUM bws PV leI hovy pr AunHF dI QwkI hoeI mF ikDry ipCFh hI rih geI hovy” ‘guafcy hoey mlfh vrgf ichrf pVH ky hI pfÈI qy blrfj df qxfAu sfhmxy afAuNdf hY, pr ajy pUrI qrHF KulH ky nhIN.‘aMsirMg mÈIn vrgI pfÈI dI afvfË vI dflL ivc kuJ kflLf hox df sMkyq idMdI hY. tI[ vI[ qoN ‘Gr vI toilLaf vr vI toilLaf suhfg sux ky pfÈI ipCFh afpxy ivafh nflL juVIaF GtnfvF vl prqdI hY. Aus df knyzf phuMcxf, aYÈ afrfm dI iËMdgI pr nflL hI cyqnf df ivkfs, sfzy sfhmxy afAuMdf hY. cyqnf anusfr aYÈo afrfm aYvyN nhIN sI imlLdf. “plfsitk dI PYktrI ivc awT GMty KVI lwqy kMm kridaF pfÈI hMB jFdI .zflrF dy moh ivc Evr tfeIm Cwz nf huMdf pr srIr dI bs ho jFdI. rotI tuwk df kMm qF igxqI ivc hI nhIN sI. AuproN ibgfnI BfÈf qy ibgfnf klcr---klcr vI kfhdI? Kpq dI ies cuwp cupIqI mMzI ivc mnuwK vI iek Kpq vsqU bx ky rih igaf sI” GVI df tfeIm dyK ky pfÈI vrqmfn vl prqdI hY,pr svI dI Poto sfP kridaF iPr ipCFh prq pYNdI hY.mYtrintI lIv smyN kMipAUtr iswKx afid dIaF ismRqIaF ies QF Èfiml kIqIaF geIaF hn.sPfeI krdy smyN ikqfbF icxidaF pfÈI kflj dy idnF ivc jf phuMcdI hY. iesy ipCokV ivc blrfj nUM bfkIaF nflLoN agFh inklL jfx df aihsfs huMdf hY ieQoN ÈurU huMdI hY pirvfr dI mkfnkI qy ihsfbI-ikqfbI iËMdgI.kpVy cukidaF iPr ipwCy prqdI pfÈI blrfj nflL huMdI qkrfr nUM cyqy krdI hY. iNnwGI Duwp vyKidaF AusnUM AnHF idnF dI Xfd afAuNdI hY jdoN Ausdy pyky pirvfr dy jIa knyzf phuMcy sn.Auh blrfj dI isPq krdy nhIN Qwkdy pr spFsriÈp qoN hoey JgVy kfrx byieËqI mihsUs krdy Auh vwK ho jFdy hn.blrfj dI mfr kutfeI AusnUM pfÈI qy bwicaF qoN vwK krdI hY.

jrnYl isMG dIaF khfxIaF dI ivÈyÈqf ieh bx geI hY ik hflfq ivc pY ky Ausdy pfqr cyqnqf dIaF pOVIaF cVHdy jFdy hn, iesy leI pfTk pfqrF rfhIN sB kuJ gRihx krdf hY qy ikqy vI lyKk sfzy sfhmxy Kloqf nËr nhIN afAuNdf. pfÈI dI cyqnf df ivkfs afpxy qk sImq nf rih ky bfhrI smfj qk df sPr qYa krdf hY.“BfrqI qy pfiksqfnI mUlL dy ieh lok ijvyN ibnF iksy AuqÈfh dy bs afpxI jUn hMZf rhy hox. pr agly hI pl pfÈI nUM ienHF lokF qy mfx ho afieaf ijnHF ny rfq idn iek kr ky afpxf rihx sihx df suhxf imafr bxf ilaf sI. aOrqF df Xogdfn qF hor vI vwD sI jo jObF aqy Gr bfr sFBx df duhrf kMm krdIaF sn--”

ipafr Bry sMbMDF qoN cl ky vwK hox dI sfrI pRikiraf bVy sihj rUp ivc pfTk dy sfhmxy afAuNdI hY.khfxI ivc blrfj pihlF Pon rfhIN Gr nflL juVdf hY iPr kfr ivc bYTf bwicaF df ieMqËfr krdf nËr afAuNdf hY.dihlIË pfr krn, soPy qk phuMcx qy Gr dy jIa vFg kmry nU iesqymfl krn qk df sPr bVf sihj hY.blrfj vFg hI pfÈI vI Aus vl prqdI hY qy jdoN aMq qy Auh blrfj nUM ‘afpxf iKafl rwiKAu kihMdI hY qF pirvfr juV jFdf hY. lyKk ienF sMkyq dyxf hI kfPI smJdf hY.iesy qrHF hI asIN hornF khfxIaF dIaF ivDIaF bfry crcf kr skdy hF.

pfqrF dI aijhI ipClL Jfq jF cyqnf pRvfh dI ivDI pMjfbI pfqrF dy ipCFh afpxI BoN nflL juVy hox dy aihsfs nflL imlL ky hor vI nvIaF prqF AuGfVdI hY.iehI ivDI amn pfl sfrf qy sfDU isMG dIaF khfxIaF ivc vI vyKI jf skdI hY.

ieQy sMKyp ivc zf: rGbIr isMG dy ilKy ÈbdF nUM duhrfieaf jf skdf hY, “sfrIaF khfxIaF ivc XQfrQvfdI ÈYlI dI vrqoN kIqI geI hY aqy lgBg sBnF hI rcnfkfrF ny ies ÈYlI dy aMqrgq jhfxI nUM pRBfvkfrI bxfAux dy vwK vwK sfDnF, BfÈfeI- kuÈlqf, vfqfvrx dI isrjxf, sMvfd, nftkIaqf afid dI kuÈl vrqoN kr skx dI muhfrq df coKf pRmfx idwqf hY” ivsqfr qoN bcx leI asIN ienHF sfDnF dI ivafiKaf nhIN kr rhy.

khfxikfrF ny pRQm -purKI jF svY-jIvnIafqmk ÈYlI dI vrqoN kIqI hY. ijvyN amn pfl sfrf(srd irÈqy) aqy surjIq klsI (mylo dI khfxI) krdy hn. rivMdr rvI ny cyqnf pRvfh dI ivDI nflL dfrÈink qwq imlLf ky Bfvvfckqf qk df sPr qYa kIqf hY jo pfTkF nflL sMcfr dy rfh ivc bfDk vI bxdf hY.bygfnIaf kMDF(myjr mFgt) aqy ivckfrlI sVk(hrpRIq syKf) vrgy pRqIk bVf ivsqfr vI gRihx krdy hn.sfzI ieh sMKyp crcf ies gwl df aihsfs ËrUr krvf idMdI hY ik knyzf dy khfxIkfrF nUM iksy qrHF vI axgOilLaF nhIN kIqf jf skdf.‘kQf knyzf sMgRih kyvl knyzf dy khfxIkfrF vloN svY ivÈvfs df hI pRgtfvf nhIN krdf blik Auwc pwDrI khfxIaF vI pVHn leI AuplwbD krvfAuNdf hY aqy bhuq kuJ socx leI vI mjbUr krdf hY. ‘do tfpU aqy ‘vIhF dy not ny pihlF hI khfxI sfihq ivc afpxI jgfH bxf leI hY. AumId hY ik ies sMgRih nflL pMjfbI Kfs kr prvfsI khfxI nUM prKx leI iek nvIN idÈf imlLygI.

krmjIq isMG
pMjfbI ivBfg,
kurUkÈyqrf XUnIvristI,
kurUkÈyqrf[ (hirafxf)
ieMzIaf.

 

e-mail:
ilKfrI
Likhari


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2003