ipafry
rfey jI,
ipCly
idnF ivc 'ilKfrI' Apr
rfgmflLf bfry lMbI bihs cl rhI hY. ies df koeI nqIjf
inklL nhIN irhf. kfrx? kfrx ieh ik iswKF ny qrk dI
BfsLf suxnI bMd kr idwqI hY. sLfied kdy vI nhIN suxI.
krm isMG ihstorIan, POjf isMG, ipafr isMG nUM GtIaf
iswK -pfilitks ny byiejLq krn ivc koeI ksr nhIN CwzI.
hF pihlF iek pIVHI sI jo ieho ijhy lokF nflL KVHdI sI.
Pyr hux qF kwtVqfvfd ny iswK Drm nUM gRihx idwqf hY.
ies smyN qrk dI gwl krnI hor vI aOKI hY. ies qrkhIxqf
ivc akfl qKq vrgIaF srvoc sMsQfvF nUM vI GsIt ilaf
igaf hY.
ijwQoN
qk rfgmflLf dy msly df sMbMD hY spwsLt hY ik ies bfry
crcf BfeI vIr isMG qoN hI sLurU ho jFdI hY. BfeI vIr
isMG ny afpxf stYNz bdilaf jF nhIN ies nflL mfDvfnl
kfmkMdlF dy ikwsy nUM koeI Prk nhIN pYNdf. Auh hux vI
Cipaf imlL jFdf hY. vYsy qF ieh ikwsf hI kfPI hY
rfgmflLf nUM gurU gRMQ sfihb df ihwsf nf mMnx leI.
iPr bfkI sfry qrk hI ies dy iKlfPL hn. ies rfgmflF df
ByYrAu rfg qoN sLurU hoxf, gurU gRMQ sfihb ivc bhuq
sfry AunHF rfgF df nf afAuxf jo rfg mflLf ivc drj hn
afid aijhy qrk hn ijnHF df koeI jvfb nhIN hY. spwsLt
hY ik iksy hsqilKq ivc iksy kfiqb ny mfDvfnl
kfmkMdlLf dy ikwsy ivcoN aKIr qy ikwsy dy iek pRsMg
ivc rfgF dI sfrxI nUM ilK idwqf igaf hY. jo bfd ivc
gurU gRMQ sfihb df ihwsf hI bx igaf. ieh hux mMn lYxf
cfhIdf hY ik kfibj kwtVpMQIaF vloN iksy vI qrk nUM
pRvfngI nhIN dyxI isrPL ies afDfr qy ik ieh AunHF dI
prMprf df afDfr bx cuwkf hY. iesy leI qrk afDfirq
crcf df AuhI hsLr hoxf hY jo gurU nfnk sfihb dy jnm
idn nUM lY ky crcf df hoieaf sI. qrk ieh TIk sI ik
gurU nfnk sfihb df jnm kwqk ivc nhIN ivsfK ivc hoieaf.
jy qrksMgq Aus Koj nUM svIkfiraf nhIN igaf qF ies gwl
dI AuWkf afs nhIN rwKxI cfhIdI ik gurU gRMQ sfihb
nflL juVI prMprf nUM ajokI siQqI ivc bdilaf jfvygf.
aijhy
kwtVvfd kfrx hI iksy qrHF dI qrksMgq Koj hux gurbfxI
ivc nhIN ho rhI. mfrksvfdIaF vloN sLurU kIqI geI
ivsLysL qOr qy sMq isMG syKoN qoN sLurU hoeI Koj nUM
vI agFh nhIN qoiraf jf sikaf. ies leI vI kwtVvfdI
mfhOl hI ijLmyvfr hY. myry ivcfr anusfr ies bihs df
hux aMq hoxf cfhIdf hY. donF iDrF ny afpxf afpxf
morcf sMBfl ilaf hY ijsnUM koeI vI iDr Cwzx leI iqafr
nhIN hY. sLfied qrk vfilLaF nUM hI ivcfrF df vKyvF
drj krvf ky ies bihs nUM rokxf pvygf. ies nflL bhuq
sfrI idmfgI sLkqI brbfd hoxo bc skdI hY.
(ieQy
mYN do PfeIlF Byj irhf hF. iek ivc Aus ikwsy df bfhrI
kvr hY jo sLRomxI kmytI ny pRkfisLq kIqf hY qy
sLmsLyr isMG asLok df sMpfidq kIaf hoieaf hY. dUsrI
PfeIl ivc ikwsy dy 56-57 pyj Byj irhf hF ijwQoN ieh
ikwsf sLurU huMdf hY. ieh ikwsf cfr bfr 1981, 1982,
1989 qy 1993 ivc Cipaf hY. jy sLomxI kmytI afpxI CpI
Aupr hI aml nhIN kr skdI qF iswKF dI pRiqinD hox df
Ausdf koeI aiDkfr hY? qusIN sfry inrxf kr skdy hF.)
krmjIq
isMG,
pMjfbI ivBfg,
kurUksLyqr XunIvristI, kurUksLyqr,
hirafxf (ieMzIaf)
e-mail
: kjskurukshetra@yahoo.com
singhkaramjeet@glide.net.in