kuJ
‘vYlntfeInjL idvs’
bfry

zf: guridafl isMG rfey

 
 

vYlntfeInË zya (idvs)

hr iek sfl, PrvrI dy mhIny, sMsfr dy lgpg hr iek Aunwq aqy Gwt-Aunwq dyÈF ivc vI, pwCmI dyÈF dI dyKf
dyKI, vYlntfeInË zya (idvs) mMnfAux df irvfË cwl ipaf hY. ies idn 'syNt vYlntfeIn' dy nF sdkf
kYNzIË, miTafeIaF, Pwl, Puwl aqy hor BFq BFq dy qohÌy afid afpxy ipafiraf aqy cfhux vfilaF nUM idwqy
jFdy hn. ieh idn pRymIaF df idn krky jfixaf jFdf hY. pr ikAuN?
vYlntfeInË idvs df ieiqhfs GoiKaF 'syNt vYlntfeIn' df nF prmuwK qOr qy afAuNdf hY pr ies duafly vI
keI qrHF dy ByqF df prdf ltkdf hY. AuNJ ieh gwl qF sfbq hY ik PrvrI mhIny nUM 'romFs' df mhInf krky
jfixaf jFdf irhf hY. iehnF ipwCy iesfeI Drm aqy romn rvieqF df vI dÉl hY.
syNt vYlntfeInË:
awj kYQoilk crc Gwto Gwt iqMn vKo vwK 'vYlntfeIn' jF 'vYlntfeInË' sMqF nUM mfnqf idMdf hY. ieh iqMny hI
mfr idwqy (ÈhId kr idwqy) gey. iehnF ivcoN iek 'vYlntfeIn' bfry priswD hY ik Auh romn bfdÈfh klOizAus
dy smyN, iek romn pfdrI aqy zfktr (dvf dfrU krn vflf) sI. bfdÈfh klOizAus ny PYslf kIqf ik
axivafhy bMdy (Bfv CVy), ivafhy hoey Bfv pqnIaF aqy prvfrF vfilaF dy mukfbly, cMgy POjI (ispfhI) sfbq
huMdy hn. ies leI Ausny, POjI bnx vfly nOjvfnF dy ipafr aqy ivafhF Auqy kfnUMnI rok lgf idwqI.
'vYlntfeIn' ny ies rok nMU nfjfieË aqy by-iensfPI vflf krfr idqf. Ausny 'klOizAus' dy hukmF dI AulMGxF
kridaF, cfhvfn nOjvfn prymI jooiVaF dy gupq ZMg nfl ivafh krny afrMB idwqy. jdoN bfdÈfh klOizAus nUM
'vYlntfeIn' dI ies hrkq df pqf lwigaf qF bfdÈfh ny Aus nUM 14 PrvrI vfly idn mOq dy Gft Auqfrn df
hukm idwqf.
iek hor khfxI ieMJ vI prcilq hY ik rom dIaF jylHF ivc kYd kIqy gey 'iesfeIaF' nUM bVy qsIhy idwqy jFdy
sn. ho skdf hY ik 'vYlntfeIn' ny AuhnF dI shfieqf kIqI hovy aqy ies kfrn hI AusnUM mfrn df hukm idwqf
igaf hovy. ies vYlntfeIn dI lfÈ nUM 'romn roz vfieaf PlYmInf' ivKy dPnfieaf igaf. pop jolIas 1 ny
ies Auqy iek igrjf bxvfieaf. iek hor vYlntfeIn, ietlI dy iek sUby tYnI df vfsI sI. iesnUM vI rom
ivKy PFsI cfVH idwqf igaf sI.
iek hor dMd-kQf anusfr 'vYlntfeIn' ny pihlI 'vYlntfeIn ÈuB ieCf' jylH ivc rihMidaF afpMU hI ByjI.
ieMJ 'vYlntfeIn idvs' df afrMB vYlntfeIn ny Kuwd kIqf. ivÈvfÈ kIqf jFdf hY ik jylH ivc kYd smyN
'vYlntfeIn' nUM iksy nOjvfn kuVI nfl ieÈk ho igaf. ho skdf hY ieh kuVI jylHr dI DI hovy, ijhVI ik AousnUM
jylH ivc imlx afieaf krdI sI. afpxI mOq qoN pihlF, 'vYlntfeIn' ny ies kuVI nUM iek pwqr iliKaf ijs
Auqy Ausny dsKq vjoN iliKaf: 'PrOm eIAUr vYlntfeIn' Zrom your VAlentine awj vI vYlntfeIn idvs dy
Byjy jfx vfly kfrzF Auqy ieMJ hI iliKaf jFdf hY. kfrz Auqy, kfrz Byjx vflf afpxf nF nhIN ilKdf, nF df
aMdfËf afpMU lgfAuxf pYNdf hY ik ieh iks vloN afieaf hY.
lUprkylIaf lLupercAliA
Auprokq qoN ibnF, vYlntfeIn idvs dI pRQf df afrMB romnF vloN mMnfey jfx vfly 'lOprkylIaf' iqAuhfr nfl
vI mMinaf jFdf hY. ieh iqAuhfr 15 PrvrI nUM mMnfieaf jFdf hY. ies iqAuhfr nUM 'romn dyvqy' lUprks
lLupercus aqy POns ZAunus nfl joiVaf jFdf hY.
ies iqAuhfr vfly idn bkrIaF aqy kuwiqaF dIaF kurbfnIaF idwqIaF jFdIaF sn. pujfrI bkrIaF dI
kurbfnI sMqfn vfDy leI aqy kuwiqaF dI kurbfnI pivwqrqf leI krdy sn. muMzy bkriaF dIaF KwlF dy tukiVaF
nUM pivwqr kIqI hoeI rwq ivc iBAuN ky glIaF/muhwilaF ivc jf jf iesqrIaF aqy KyqF ivc jf ky PslF Auqy
mfrdy/iCVkdy sn. iesqrIaF ies kfrj qoN zrdIaF nhIN sn. sgoN AuhnF df ivÈvfÈ sI ik afAuNdy virHaF
ivc Auh hor sMqfn pYdf kr skxgIaF. ies pRQf ivc iek hor kVI vI af imlI. idn dy agly pihr,
Auprokq kfrj AuprMq, Èihr dIaF sfrIaF nOjvfn kuVIaF afpxy afpxy nF prcIaF Auqy ilK ky iek 'kls'
ivc pf idMdIaF sn. iPr Èihr dy CVy vfro vfrI iek iek prcI cuwkdy sn aqy ieMJ afpxf joVf bxfAuNdy
sn. ieMJ bxy joiVaF nUM iek dUjy pRqI sB kuJ krn dy sfry hwk imlx dI gfrMtI huMdI sI. iehnF ivcoN keI
aijhy sbMD mgroN iesnUM ivafh bMDn ivc vI bdl lYNdy sn. pr ivafh krvf hI ilaf jfvygf ieh ies rsm
dI Èrq nhIN sI huMdI. ies rsm df arQ, siBaqf dy dfiery ivc rihMidaF, kyvl mOj-mylf afiKaf jf
skdf hY. Èfied iesy hI kfrn 498 eIsvI ivc ieMJ joVy bnfAux dI pRQf nUM 'ÊYr-iesfeI' grdfnidaF ÊYr-
kfnUMnI krfr idwqf igaf.
PrFs aqy brqfnIaF ivc 14 PrvrI vfly idn nUM iek hor qrHF vI ivcfiraf jFdf hY. sMqfn prfpqI leI
pMCIaF df afpsI imln ies idn qoN hI afrMB huMdf igixaf jFdf hY. ies leI PrvrI mhIny dy awD Bfv 14
PrvrI nUM romFs df idvs Bfv 'vYlntfeIn idvs' mMinaF jFdf hY.
ieMglYNz ivc sB qoN purfxf 'vYlntfeIn' iewk kivqf dy rUp ivc, cfrls (izAUk afP EtlIanË) ny afpxI
pqnI nUM , tfvr afÌ lMzn ivc kYd smyN iliKaf. ieh ÈuB-ieCf 1415 nUM ilKI geI. ies ipwCoN kuJ vrHy
bfad bfdÈfh hYnrI 5 ny, jOhn ilzgyt nF dy bMdy nUM kYQrfeIn nUM vYlntfeIn ilKx leI afiKaf. brqfnIaF
ivc vYlntfeIn idvs mMnfAux dI pRQf sqfrHvIN sdI ivc afm ho geI. aTfrHvIN sdI qwk afpxy imwqrF aqy
prymIaF nUM qohÌy dyx aqy hwQ ilKq ruwky/icwTIaF ByjxIaF afrMB hoeIaF. iPr CpfeI dy sfDnF dy ivkfs ny
Cwpy hoeY kfrz pRclq kr idwqy.
afpxIaF BfvnfvF dy iswDy pRgtfa ivc idwkq ny vI Cwpy kfrzF dI vrqoN nUM ivkisq kIqf. 'grIitMg kfrz
aYsosIeyÈn' anusfr hr sfl lgpg iek 'iblIan' kfrzF df afdfn pRdfn huMdf hY jd ik ikrsims dy mOky
26 iblIan kfrz Byjy jFdy hn. 85 pRqIÈq dy krIb iesqrIaF kfrz KrIdIaF hn. lwKF hi pONz, kfrz
KrIdx aqy iPr zfk rfhIN Byjx leI Krcy jFdy hn.
BfrqI prMprf ivc afm krky aqy iswK/pMjfbI jgq ivc ivÈyÈ krky, 'vYlntfeIn idvs' mMnfAux dI koeI
iprq jF pRQf nhIN imldI. gurbfxI aqy iswK mirafdf 'iesqrI mrd' sbMDF pRqI bhuq hI sjg, sfvDfn
aqy suKdfeI pRyrnf dyx vflI hY. iswK jgq aqy BfrqI sMsikRqI ivafh jF afnMd-kfrj leI 'zyitMg' jF
'ivafh qoN pihlF' dy sbMDF nUM a-Dfrmk, a-smfjk, duwK dyx dI smrQf rwKx vfly aqy by-loVy smJdf hY.
ies kfrn 'vYlntfeIn idvs' nf kyvl iswK jgq ivc hI sgoN iek qrHF nfl sfry BfrqI mUl dy eyiÈafeIaF
leI koeI bhuqI suKfvIN iKcH df kfrn nhIN hY. pr awj dy smyN, pwCm dy prBfv sdkf, Bfrq aqy pwCmI dyÈF
dy byaMq nOjvfn bwcy vI vYlntfeIn idvs nUM kfrzF dy afdfn-pRdfn krdy hn. 'vYlntfeIn idvs' dy nF Qwly
bhuq kuJ ÊYr-afcrxk vI vfprdf hY.
aijhy iqAuhfrF nUM mMnfAux jF nf-mMnfAux df AupdyÈ dyxf lyKk dI mnÈf nhIN hY. awj dy pdfrQvfdI jwg ivc
loV hY: sjgqf dI, cMgy afcrx aqy ivvhfr dI, eImfndfrI aqy sd-Bfvnf dI. ipafr kyvl pwl Br df
srIrk suwK nhIN ik ies nUM lftrI vFg vriqaf jfvy. jykr ipafr hovy qF iPr afpxy ipafry df inrfdr
ikAuN? socxf bxdf hY ik vYlntfeIn zya ipwCy CuwpI KulH dI Bfvnf dy pRgtfa nUM asIN iks hwd qwk KulH dyxI
hY. mn-mrËIaF kr kr ky kI pihlF hI Gwt nuksfn hoieaf hY? TIk hY, vYlntfeIn idvs rumFs df idn
krky mMinaf jFdf hY pr rumFs kyvl koeI sfDfrn jI prcfvf jF srIrk Kyz df hI nF nhIN. rumFs kyvl
ivBcfrI kdm nhIN huMdf. rumFs gMBIrqf nfl jIvn pRqI afdr dI mMg kridaF iek bMDn dI afs vI rwKdf
hY.
loV hY ik ipafr nUM ipafr dI shI QF idMidaF ipafr aqy ipafry df afdr kIqf jfvy. ieh afdr srbMgI
hovy. iesqrIaF df snmfn kIqf jfvy. AuhnF nUM kyvl Bog dI vsqU hI nf smiJaf jfvy. iesdy nfl nfl hI
'srbq df Blf mMgidaF ÈFqI, sd-Bfvnf jF snyh' dI sUcnf aqy ÈuB-ieCfvF dyxf 'vYlntfeIn idvs' df
kfrj Kyqr bx sky qF ieh vyly dI iek bhuq vwzI loV nUM pUiraF krn vl iek sfrQk kdm sfbq ho skdf
hY.

*********************

 

lyK hor vI vyKo....

lyKk: suKdyv is`DU:

ShId aUDm isMG
G`t igxqI BweIcwry qy S`k ikEN
ShId Bgq isMG nwsqk sI?
ividAW dw qwlbIkrx
*************

lyKk: swDU ibinMg:

kI jMg dihSqvwd dw h`l hY?
sqMbr 11 dy G`t igxqIAW ’qy pYx vwly Asr?
jMg Aqy mIfIAw
AsIN jMg ivc Swml nhIN hW

******************
muAwP krnw jI
GORo NANK DA JNM "KYTK Ja EVSAk
EeSTRI GORo NANK DQV JI DIWa NzRa EVC

sHID bGT ES^g- EeK EeNKLAB
sHID bGT ES^g DA ESYkI ESDK
bLA VYkRI PEHCAi EKVQ[ BiAeI JAVQ?
WAUO WALhCNA DA ETWAG KRIeQ WTQ HhR LQk
DIVALI: bEVYk DI trI-ShC DA DIVA
ikRsims dw iqauhwr:auqpqI qy ivkws
NQTA JI SObAs C^DR BhS
 

 

e-mail:
ilKfrI
Likhari



© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2003